Η ψιλοκυβίνη, η ψυχεδελική ουσία που βρίσκεται στα λεγόμενα «μαγικά μανιτάρια», βρίσκεται τα τελευταία χρόνια στο επίκεντρο της έρευνας για την κατάθλιψη. Νέα κλινική δοκιμή σε περιβάλλον του Εθνικού Συστήματος Υγείας της Βρετανίας δείχνει ότι μία μόνο δόση, όταν χορηγείται μαζί με οργανωμένη ψυχολογική υποστήριξη, μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική μείωση των συμπτωμάτων σε ανθρώπους με κατάθλιψη που δεν έχει ανταποκριθεί σε προηγούμενες θεραπείες. Τα αποτελέσματα προέρχονται από 60 ασθενείς και δημοσιεύθηκαν στο Nature Medicine.
Οι συμμετέχοντες είχαν μείζονα καταθλιπτική διαταραχή και ανεπαρκή ανταπόκριση σε τουλάχιστον δύο αντικαταθλιπτικές θεραπείες ή σε συνδυασμό αντικαταθλιπτικού και ψυχοθεραπείας. Οι 30 έλαβαν μία δόση 25 mg ψιλοκυβίνης και οι υπόλοιποι 30 εικονικό φάρμακο. Η διαδικασία δεν ήταν μια απλή λήψη μιας ουσίας, καθώς περιλάμβανε προετοιμασία πριν από τη συνεδρία, υποστήριξη κατά τη χορήγηση και ψυχολογική επεξεργασία της εμπειρίας μετά τη δόση. Οι ερευνητές παρακολούθησαν τους συμμετέχοντες για έξι εβδομάδες και σχεδόν όλοι ολοκλήρωσαν όλες τις αξιολογήσεις.
Η διαφορά που καταγράφηκε
Τρεις εβδομάδες μετά τη χορήγηση, η διαφορά στα συμπτώματα της κατάθλιψης μεταξύ των δύο ομάδων ήταν σημαντική. Η βελτίωση στην ομάδα της ψιλοκυβίνης ήταν 10,41 μονάδες μεγαλύτερη στην κλίμακα Montgomery-Åsberg για την κατάθλιψη σε σχέση με το εικονικό φάρμακο, ενώ η διαφορά διατηρήθηκε και στην αξιολόγηση των έξι εβδομάδων. Η μελέτη σχεδιάστηκε πρωτίστως ως δοκιμή σκοπιμότητας, επομένως το αποτέλεσμα θεωρείται ενθαρρυντικό εύρημα που χρειάζεται επιβεβαίωση σε μεγαλύτερες μελέτες και όχι οριστική απόδειξη αποτελεσματικότητας.
Η ασφάλεια αποτέλεσε επίσης σημαντικό μέρος της αξιολόγησης. Στην ομάδα της ψιλοκυβίνης καταγράφηκαν περισσότερες μη σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες σε σχέση με το εικονικό φάρμακο, όμως οι περισσότερες ήταν ήπιες και υποχώρησαν μέχρι το τέλος της μελέτης. Οι κλίμακες που χρησιμοποιήθηκαν για την παρακολούθηση της αυτοκτονικότητας και της μανίας δεν έδειξαν σημαντικές μεταβολές, ενώ τα σοβαρά ανεπιθύμητα συμβάντα σε συμμετέχοντες που είχαν λάβει ψιλοκυβίνη κρίθηκαν από τους ερευνητές άσχετα με τη θεραπεία.
Η σημασία της συγκεκριμένης δοκιμής δεν αφορά μόνο το αποτέλεσμα στους ασθενείς. Είναι επίσης μία από τις πρώτες φορές που η συγκεκριμένη θεραπευτική προσέγγιση εξετάζεται μέσα σε δημόσιο σύστημα υγείας και όχι αποκλειστικά σε ένα αυστηρά ελεγχόμενο ερευνητικό περιβάλλον. Αυτό επιτρέπει στους ερευνητές να εξετάσουν όχι μόνο αν η θεραπεία μπορεί να λειτουργήσει, αλλά και αν μπορεί πρακτικά να οργανωθεί σε πραγματικές υπηρεσίες ψυχικής υγείας.
Η άλλη πλευρά της ψιλοκυβίνης
Το ενδιαφέρον για την ουσία δεν περιορίζεται πλέον στους ερευνητικούς κύκλους. Εκατομμύρια άνθρωποι φαίνεται ότι χρησιμοποιούν ήδη ψιλοκυβίνη εκτός ιατρικού πλαισίου, χωρίς την αξιολόγηση, την τυποποιημένη δόση και την ψυχολογική υποστήριξη που χαρακτηρίζουν τις κλινικές δοκιμές.
Έρευνα που δημοσιεύθηκε στο American Journal of Psychiatry και αξιοποίησε στοιχεία από την Εθνική Έρευνα Χρήσης Ναρκωτικών και Υγείας των ΗΠΑ για το 2024, με 58.633 συμμετέχοντες, υπολόγισε ότι περίπου 2,8% των Αμερικανών ηλικίας άνω των 12 ετών, δηλαδή περίπου 8 εκατομμύρια άνθρωποι, είχαν χρησιμοποιήσει ψιλοκυβίνη μέσα στο προηγούμενο έτος. Η χρήση ήταν συχνότερη στους νεότερους ενήλικες και στους άνδρες, ενώ συνδεόταν επίσης με χρήση κάνναβης και άλλων ψυχεδελικών ουσιών.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι άνθρωποι που είχαν βιώσει σοβαρό καταθλιπτικό επεισόδιο κατά το προηγούμενο έτος εμφάνιζαν υψηλότερη πιθανότητα να έχουν χρησιμοποιήσει ψιλοκυβίνη. Η σύνδεση αυτή δεν αποδεικνύει ότι χρησιμοποίησαν την ουσία για να αντιμετωπίσουν την κατάθλιψη ούτε ότι η ψιλοκυβίνη ήταν αποτελεσματική για αυτούς. Δείχνει όμως ότι η πιθανή θεραπευτική της χρήση έχει ήδη περάσει από τα ερευνητικά εργαστήρια στην κοινωνία, καθώς άνθρωποι με προβλήματα ψυχικής υγείας φαίνεται να αναζητούν μόνοι τους αυτή την επιλογή. Στην κλινική δοκιμή η ουσία χορηγήθηκε σε ελεγχόμενη δόση, σε προσεκτικά επιλεγμένους ασθενείς και με οργανωμένη ψυχολογική υποστήριξη. Η χρήση εκτός ιατρικού πλαισίου δεν προσφέρει αυτές τις δικλίδες ασφαλείας. Προηγούμενα δεδομένα έχουν συνδέσει τη μη ελεγχόμενη χρήση με έντονο άγχος, παρανοϊκές σκέψεις και παρατεταμένη ψυχολογική δυσφορία, ενώ υπάρχουν και ζητήματα πιθανών αλληλεπιδράσεων με αντικαταθλιπτικά φάρμακα.
Η νέα μελέτη επομένως δεν σημαίνει ότι η ψιλοκυβίνη είναι πλέον διαθέσιμη ως συνηθισμένη θεραπεία για την κατάθλιψη. Δείχνει ότι υπάρχει ένα σοβαρό ερευνητικό σήμα, ακόμη και σε ανθρώπους που έχουν ήδη αποτύχει να ανταποκριθούν σε άλλες θεραπείες, αλλά η εφαρμογή της απαιτεί ιατρικό και ψυχολογικό πλαίσιο. Οι ερευνητές θεωρούν ότι τα αποτελέσματα δικαιολογούν μεγαλύτερες επιβεβαιωτικές δοκιμές, ενώ η μακροχρόνια παρακολούθηση των συμμετεχόντων βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη.
Το ζήτημα γίνεται ακόμη πιο επίκαιρο όσο αυξάνεται η χρήση της ουσίας εκτός κλινικών δοκιμών. Από τη μία πλευρά, η επιστήμη εξετάζει εάν μία ελεγχόμενη θεραπευτική συνεδρία μπορεί να προσφέρει μια νέα επιλογή σε ανθρώπους με δύσκολα αντιμετωπίσιμη κατάθλιψη. Από την άλλη, εκατομμύρια άνθρωποι ήδη πειραματίζονται με την ουσία χωρίς το πλαίσιο μέσα στο οποίο πραγματοποιούνται οι κλινικές μελέτες. Αυτή η απόσταση ανάμεσα στην έρευνα και την πραγματική χρήση είναι ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που θα πρέπει να αντιμετωπιστούν όσο προχωρά η έρευνα για την ψιλοκυβίνη.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Ποια είναι η καλύτερη ώρα για να τρώμε ψάρια;
- Ένα ποτήρι χυμός την ημέρα συνδέθηκε με καλύτερη διάθεση: Τι έδειξε νέα μελέτη
- «Είναι φυσιολογικό»: Η φράση του γιατρού που μπορεί να κάνει τον ασθενή να μην αναζητήσει θεραπεία
- «Food divorce»: Γιατί κάποια ζευγάρια επιλέγουν να μαγειρεύουν χωριστά
- Πώς τα απόβλητα της Αγγλίας καταλήγουν στις ακτές της Μεσογείου μέσω Τουρκίας – Η αποκαλπτική έρευνα του Guardian
- Μηλόξιδο: Φυτοφάρμακα και προβληματικές συσκευασίες – Τι έδειξε εργαστηριακό τεστ
- 6 τροφές που αποφεύγουν οι γαστρεντερολόγοι – Τι λένε για το έντερο, το φούσκωμα και τον καρκίνο του παχέος εντέρου
- Ο επικίνδυνος μύκητας που κρύβεται στους θύλακες των τριχών και «ξεγελά» το ανοσοποιητικό
- Κυβερνοεπιθέσεις: Γιατί η βιομηχανία τροφίμων και ποτών έχει γίνει «πρώτος στόχος» των χάκερ
