Κρίσιμα δεδομένα για την ανθεκτικότητα του ανθρώπινου νοροϊού, ανατρέπουν πολλές από τις μέχρι τώρα αντιλήψεις για την ασφάλεια στην κουζίνα και τη βιομηχανία τροφίμων
Σύμφωνα με πρόσφατη επιστημονική μελέτη που δημοσιεύτηκε στο διεθνές περιοδικό Food Control (τεύχος 185, 2026), ο ανθρώπινος νοροϊός (norovirus) παραμένει μια από τις κυριότερες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία παγκοσμίως. Ο νοροϊός, ο οποίος είναι ευρύτερα γνωστός και ως ιός του χειμερινού εμέτου, αποτελεί μια εξαιρετικά μεταδοτική ασθένεια του γαστρεντερικού συστήματος. Προκαλεί αιφνίδια συμπτώματα εμέτου και διάρροιας, τα οποία αν και συνήθως υποχωρούν εντός δύο ημερών, η ταχύτητα εξάπλωσής του μέσω μολυσμένων επιφανειών, στενής επαφής ή τροφίμων δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στις υγειονομικές δομές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Οι τηγανητές πατάτες αλλιώς: Ερευνητές αποκαλύπτουν το απλό κόλπο που τις κάνει πιο τραγανές και με λιγότερο λάδι
Μάλιστα τα δεδομένα από τις αρχές υγείας της Αγγλίας (UKHSA) για τις αρχές του 2026 αναδεικνύουν την κρισιμότητα της κατάστασης, καθώς οι λοιμώξεις παρουσίασαν αύξηση 47% μέσα στο πρώτο δεκαπενθήμερο του έτους. Η πίεση στα νοσοκομεία υπήρξε τόσο έντονη, με αύξηση κρουσμάτων κατά 57% σε μία μόλις εβδομάδα, ώστε δέκα νοσοκομειακά ιδρύματα αναγκάστηκαν να κηρύξουν κατάσταση “κρίσιμου περιστατικού” λόγω προβλημάτων χωρητικότητας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νέος Ευρωπαϊκός συναγερμός για κίνδυνο φωτιάς και ηλεκτροπληξίας από βραστήρα που πωλείται και στην Ελλάδα (Φωτογραφία)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: Οι επιχειρήσεις που βρίσκονται στο στόχαστρο – Εντολές για σαρωτικούς ελέγχους και άμεσα λουκέτα – Η Εγκύκλιος του Υπ. Υγείας
Η μελέτη εξέτασε την ανθεκτικότητα του ιού σε διαφορετικές θερμικές συνθήκες χρησιμοποιώντας ανθρώπινα εντερικά οργανοειδή. Τα ευρήματα δείχνουν ότι ο ιός διατηρεί πλήρως τη μολυσματικότητά του σε θερμοκρασίες έως και 54 βαθμούς Κελσίου, ακόμη και μετά από έκθεση δέκα λεπτών. Αυτό σημαίνει ότι οι συνήθεις ήπιες μέθοδοι θέρμανσης που χρησιμοποιούνται στην οικιακή κουζίνα ή σε ορισμένες διαδικασίες επεξεργασίας τροφίμων δεν εγγυώνται την εξουδετέρωση του παθογόνου.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εστιατόριο σέρβιρε σε παιδιά τη σιτρονέλα για τα κουνούπια αντί για χυμό φρούτων!
Η αποτελεσματική αδρανοποίηση του νοροϊού ξεκινά μόνο όταν η θερμοκρασία ξεπεράσει τους 54 βαθμούς Κελσίου. Η έρευνα τεκμηριώνει ότι η θέρμανση στους 60 βαθμούς Κελσίου για τουλάχιστον ένα λεπτό επιφέρει σημαντική μείωση του ιικού φορτίου, ενώ η έκθεση στους 63 βαθμούς Κελσίου καθιστά τον ιό μη ανιχνεύσιμο. Για τους επαγγελματίες της βιομηχανίας τροφίμων, τα στοιχεία αυτά είναι καθοριστικά για την αναθεώρηση των πρωτοκόλλων ασφάλειας, καθώς η μελέτη αποκαλύπτει ότι οι παραδοσιακές μοριακές μέθοδοι ελέγχου ενδέχεται να μην αποτυπώνουν με ακρίβεια την πραγματική μολυσματικότητα του ιού μετά τη θέρμανση.
Η διαχείριση του φαγητού αποτελεί τον κεντρικό άξονα για τη διακοπή της αλυσίδας μετάδοσης. Η βασική σύσταση των ειδικών εκτός από τη θερμοκρασία, επικεντρώνεται και στο σχολαστικό πλύσιμο των χεριών με σαπούνι και νερό πριν από την προετοιμασία, το σερβίρισμα ή την κατανάλωση οποιουδήποτε γεύματος. Είναι κρίσιμο να γίνει κατανοητό ότι τα αλκοολούχα απολυμαντικά τζελ δεν έχουν την ικανότητα να εξοντώσουν τον νοροϊό. Η χρήση σαπουνιού και νερού παραμένει η μόνη αποτελεσματική μέθοδος καθαρισμού για την απομάκρυνση του ιού από τα χέρια.
Οι καταναλωτές πρέπει να επιδεικνύουν ιδιαίτερη προσοχή σε τρόφιμα που καταναλώνονται ωμά ή έχουν υποστεί ελαφρύ μαγείρεμα, όπως τα κατεψυγμένα μούρα, τα φυλλώδη λαχανικά και τα οστρακοειδή. Η σταθερότητα του ιού σε θερμοκρασίες κάτω των 52 βαθμών Κελσίου καθιστά αναγκαία την εφαρμογή επαρκών θερμικών επεξεργασιών όπου αυτό είναι εφικτό. Η προστασία της δημόσιας υγείας βασίζεται στον συνδυασμό της αυστηρής ατομικής υγιεινής και της ορθής θερμικής διαχείρισης των τροφίμων, προκειμένου να περιοριστεί η εξάπλωση αυτού του ιδιαίτερα ανθεκτικού παθογόνου.
Πηγή: Food Control https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0956713526001210#sec2
