Καμπανάκι από την Ε.Ε. για την Αφρικανική πανώλη των χοίρων στην Ελλάδα – Σοβαρές ελλείψεις στους ελέγχους

Ευρωπαϊκή έκθεση αποκαλύπτει αδυναμίες στις μετακινήσεις, την επιτήρηση και τη βιοπροφύλαξη – Κίνδυνος για την ασφάλεια της χοιροτροφικής αλυσίδας

Ανησυχητικά είναι τα συμπεράσματα της πρόσφατης έκθεσης της Γενικής Διεύθυνσης Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που αφορά τον έλεγχο της εφαρμογής των μέτρων κατά της Αφρικανικής Πανώλης των Χοίρων (ΑΠΧ) στην Ελλάδα, ο οποίος πραγματοποιήθηκε τον Απρίλιο του 2024.

Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι οι ελληνικές κτηνιατρικές αρχές έχουν προβεί σε σημαντικά βήματα για την πρόληψη της εξάπλωσης της νόσου, όπως η ενίσχυση της βιοπροφύλαξης και η πρόσληψη επιπλέον προσωπικού. Ωστόσο, εντοπίζει σοβαρές ελλείψεις που θέτουν σε κίνδυνο την αποτελεσματικότητα των μέτρων.

• ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ| Συναγερμός για αλλοιωμένα ψάρια στην αγορά – Τι έδειξαν οι δείκτες φρεσκότητας στους ελέγχους

• ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ| Εισαγόμενα αναψυκτικά με συντηρητικά, γλυκαντικά, καφεΐνη ακόμη και … καθαρτικά! Εργαστηριακά αποτελέσματα

• ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ| Επικίνδυνα επίπεδα αφλατοξινών σε μαύρο πιπέρι – Δύο μάρκες αποσύρονται από τα ράφια των σούπερ μάρκετ

Μεταξύ των σημαντικότερων προβλημάτων καταγράφονται:

• Ανακρίβειες στη βάση δεδομένων των χοίρων, που καθιστούν αδύνατη την πλήρη χαρτογράφηση του ζωικού κεφαλαίου.
• Καθυστερήσεις στην ανίχνευση της νόσου, λόγω αργών αντιδράσεων των τοπικών αρχών στην κοινοποίηση περιστατικών από κτηνοτρόφους.
• Ανεπαρκής επιτήρηση των αγριόχοιρων, καθώς οι κυνηγοί δηλώνουν ελάχιστα ευρήματα νεκρών ζώων και αποτυγχάνουν να μειώσουν τον πληθυσμό τους.
• Πολλαπλές μη καταχωρισμένες εκμεταλλεύσεις που αποκαλύφθηκαν πρόσφατα, καταδεικνύοντας ελλιπή εποπτεία.
• Μη συμμορφούμενες μετακινήσεις χοίρων, χωρίς τα απαραίτητα πιστοποιητικά, από και προς ζώνες περιορισμού.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η απουσία σαφών οδηγιών προς τους κτηνιάτρους για την εφαρμογή παρεκκλίσεων στις μετακινήσεις, καθώς και η αναποτελεσματική επιβολή συμμόρφωσης σε εκμεταλλεύσεις με χρόνια προβλήματα βιοπροφύλαξης, όπως η έλλειψη κατάλληλης περίφραξης – ένα κρίσιμο στοιχείο στην πρόληψη επαφής με μολυσμένους αγριόχοιρους.

• ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ| Μείγματα μπαχαρικών, καρυκεύματα και αρωματισμένα άλατα – Ποιες είναι οι διαφορές και τι να προσέχετε στην ετικέτα

• ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ| Ανακαλείται κι άλλο παραδοσιακό τυρί λόγω επικίνδυνων βακτηρίων

Παρότι το Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς στην Αθήνα χαρακτηρίζεται ως αξιόπιστο, καταγράφονται καθυστερήσεις στην αποστολή και επεξεργασία δειγμάτων, που καθυστερούν την επιβεβαίωση κρουσμάτων και κατ’ επέκταση την εφαρμογή περιοριστικών μέτρων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητά την άμεση αντιμετώπιση των αδυναμιών, με συστάσεις προς τις αρμόδιες ελληνικές αρχές, προκειμένου να διασφαλιστεί η υγεία του ζωικού πληθυσμού και να αποτραπεί η εξάπλωση της ΑΠΧ, η οποία έχει ήδη προκαλέσει σοβαρές οικονομικές απώλειες σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Η Αφρικανική Πανώλη των Χοίρων δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο, αλλά είναι εξαιρετικά μεταδοτική και θανατηφόρα για τους χοίρους, με καταστροφικές συνέπειες για την κτηνοτροφία και το εμπόριο. Κύρια χαρακτηριστικά της νόσου είναι η υψηλή θνησιμότητα που μπορεί να φτάσει έως και 100%. Δεν υπάρχει θεραπεία ούτε εμβόλιο.

Οι συστάσεις της ΕΕ προς την Ελλάδα για την ΑΠΧ:

1. Ακρίβεια δεδομένων
   Να βελτιωθεί η ακρίβεια και πληρότητα της εθνικής βάσης δεδομένων για τους χοίρους, κυρίως για τις μη εμπορικές εκμεταλλεύσεις, ώστε να υποστηρίζονται οι έλεγχοι και η ιχνηλασιμότητα σε περίπτωση κρούσματος.
2. Έλεγχοι βιοπροφύλαξης
   Να ενισχυθούν οι επίσημοι έλεγχοι βιοπροφύλαξης σε χοιροτροφικές μονάδες και κατά τη διάρκεια της θήρας, ειδικά όσον αφορά τις παρεκκλίσεις μετακίνησης σε απαγορευμένες ζώνες.
3. Κρέας αγριόχοιρων
   Να διασφαλιστεί ότι μόνο νωπό κρέας αγριόχοιρων που έχει αρνητικά αποτελέσματα σε έλεγχο για ΑΠΧ επιτρέπεται να μετακινείται για ιδιωτική χρήση.
4. Έλεγχος μετακινήσεων χοίρων
   Να διασφαλιστεί ότι οι μετακινήσεις χοίρων από και προς απαγορευμένες ζώνες τηρούν τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις και ότι οι παρεκκλίσεις δίνονται ορθά.
5. Πιστοποιήσεις και ενημέρωση κρατών μελών
   Να αποστέλλεται στην ΕΕ ο κατάλογος των ορισμένων εγκαταστάσεων και να συνοδεύονται οι αποστολές κρέατος από τα απαραίτητα πιστοποιητικά υγείας.
6. Ταχύτητα διερεύνησης υπονοιών
   Να εξετάζονται άμεσα οι αναφορές για ύποπτα περιστατικά ΑΠΧ, με έγκαιρη αποστολή και επεξεργασία δειγμάτων από τις αρμόδιες υπηρεσίες.
7. Αποτελεσματικός έλεγχος των ελέγχων
   Να ενισχυθούν οι μηχανισμοί εποπτείας ώστε να εντοπίζονται και να διορθώνονται αδυναμίες στην εφαρμογή ελέγχων και παρεκκλίσεων.

Και συναγερμός λόγω νέας εστίας αφθώδους πυρετού απέναντι από τη Λέσβο

Την ίδια ώρα η Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής του ΥΠΑΑΤ ανακοίνωσε λήψη μέτρων λόγω επιβεβαίωσης εστιών Αφθώδους Πυρετού στην Τουρκία, κοντά στα σύνορα της χώρας μας. Μέσω του συστήματος ADIS της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κοινοποιήθηκε, μεταξύ άλλων, στις 15 Μαΐου 2025, μία πρωτογενής εστία Αφθώδους Πυρετού (FMD) βοοειδών (μη τυποποιημένος ορότυπος), στην περιοχή Izmir της Τουρκίας, πολύ κοντά στη νήσο Λέσβο.

Ο αφθώδης πυρετός (FMD) ή η νόσος του αφθώδους πυρετού (HMD) είναι μια μολυσματική και μερικές φορές θανατηφόρος ιογενής νόσος που προσβάλλει κυρίως τα δάχτυλα των δακτύλων των οικόσιτων και των άγριων βοοειδών. Ο ιός προκαλεί υψηλό πυρετό που διαρκεί δύο έως έξι ημέρες, ακολουθούμενο από φουσκάλες μέσα στο στόμα και κοντά στις οπλές των ζώων που μπορεί να σπάσουν και να προκαλέσουν χωλότητα.

Λόγω της εγγύτητας της εστίας και προκειμένου να αποτραπεί η είσοδος του νοσήματος στη χώρα και να αποφευχθεί μια νέα επιζωοτία, εφιστάται η προσοχή στις αρμόδιες κτηνιατρικές αρχές για την πιστή εφαρμογή των διαλαμβανομένων στην σχετική εγκύκλιο. Επισημαίνεται η σημασία της παθητικής επιτήρησης για την έγκαιρη ανίχνευση του νοσήματος αυτού.