Η ανάκληση έρχεται λίγους μήνες μετά την εφαρμογή των αυστηρότερων ευρωπαϊκών ορίων για τα νιτρώδη και τα νιτρικά στα αλλαντικά
Παρά την σημαντική μείωση του ορίου νιτρικών και νιτρωδών αλάτων που συνδέονται με καρκινογένεση, στα αλλαντικά, μερικές εταιρείες εξακολουθούν να διαθέτουν στην αγορά προϊόντα που υπερβαίνουν τα νόμιμα όρια, οδηγώντας ακόμη και σε ανακλήσεις παρτίδων από την αγορά. Η νέα υπόθεση ανάκλησης προϊόντος κρέατος έρχεται στο προσκήνιο λίγους μήνες μετά την έναρξη εφαρμογής των αυστηρότερων ευρωπαϊκών ορίων για τα νιτρώδη και τα νιτρικά στα τρόφιμα. Σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση ανάκλησης, αποσύρεται από την αγορά παρτίδα πικάντικου λουκάνικου «Salsiccia Ciociara Piccante» της ιταλικής εταιρείας Salprociutti SRL, καθώς κατά τον έλεγχο διαπιστώθηκε υπέρβαση των επιτρεπόμενων ορίων νιτρωδών.
Η ανάκληση αφορά την παρτίδα 1702 SCP, με ημερομηνία λήξης μεταξύ 15 Ιουλίου και 5 Αυγούστου 2026. Στην ανακοίνωση αναφέρεται ότι το προϊόν κρίθηκε μη κατάλληλο για κατανάλωση λόγω σφάλματος κατά τη διαδικασία παραγωγής, το οποίο είχε ως αποτέλεσμα την παρουσία νιτρωδών σε επίπεδα υψηλότερα από τα προβλεπόμενα από τη νομοθεσία και που δείχνει τουλάχιστον ότι το περιστατικό δεν είναι εσκεμμένο.
Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς από τις 9 Οκτωβρίου 2025 τέθηκε σε πλήρη εφαρμογή ο Κανονισμός (ΕΕ) 2023/2018, ο οποίος μειώνει σημαντικά τις μέγιστες επιτρεπόμενες συγκεντρώσεις νιτρικών και νιτρωδών σε αλλαντικά, ορισμένα τυριά και προϊόντα υδατοκαλλιέργειας. Οι επιχειρήσεις είχαν στη διάθεσή τους μεταβατική περίοδο δύο ετών προκειμένου να προσαρμόσουν τις συνταγές και τις παραγωγικές διαδικασίες τους στα νέα δεδομένα.
Τα νιτρώδη, γνωστά ως E249 και E250, καθώς και τα νιτρικά E251 και E252, χρησιμοποιούνται εδώ και δεκαετίες στη βιομηχανία κρέατος για την αναστολή της ανάπτυξης παθογόνων μικροοργανισμών, τη διατήρηση του χαρακτηριστικού χρώματος των αλλαντικών και την επιμήκυνση του χρόνου ζωής των προϊόντων. Παράλληλα συμβάλλουν στην προστασία από το Clostridium botulinum, το βακτήριο που προκαλεί αλλαντίαση.
Ωστόσο, η επιστημονική κοινότητα έχει εκφράσει εδώ και χρόνια ανησυχίες για τις επιπτώσεις της μακροχρόνιας έκθεσης σε αυτές τις ουσίες. Κατά την πέψη, τα νιτρώδη και τα νιτρικά μπορούν να συμμετέχουν στον σχηματισμό νιτροζαμινών, ενώσεων που έχουν συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου, ιδιαίτερα στο γαστρεντερικό σύστημα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχώρησε στη μείωση των επιτρεπόμενων ορίων μετά από αξιολογήσεις κινδύνου που έδειξαν ότι η έκθεση των καταναλωτών μπορεί να περιοριστεί χωρίς να επηρεαστεί η ασφάλεια των τροφίμων.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν τα ευρήματα ελληνικής μελέτης που πραγματοποιήθηκε από το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και τον ΕΦΕΤ. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, το 6,6% των καταναλωτών υπερέβαινε την αποδεκτή ημερήσια πρόσληψη νιτρωδών μόνο μέσω της κατανάλωσης επεξεργασμένων προϊόντων κρέατος. Το ποσοστό αυτό ήταν σημαντικά υψηλότερο στα παιδιά ηλικίας έως 9 ετών, όπου η υπέρβαση καταγράφηκε στο 20,3% των καταναλωτών.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι βασικές πηγές πρόσληψης νιτρωδών ήταν τα επεξεργασμένα προϊόντα χοιρινού κρέατος, τα προϊόντα γαλοπούλας και τα λουκάνικα, τα οποία καταναλώνονται συχνά σε τοστ, σάντουιτς, πίτσες και άλλα πρόχειρα γεύματα. Τα παιδιά θεωρούνται ιδιαίτερα ευάλωτη ομάδα πληθυσμού και οι ειδικοί συστήνουν τον περιορισμό της συχνής κατανάλωσης αλλαντικών και άλλων επεξεργασμένων κρεάτων, ειδικά στις μικρές ηλικίες.
Οι καταναλωτές μπορούν να εντοπίζουν την παρουσία των συγκεκριμένων προσθέτων διαβάζοντας τις ετικέτες των προϊόντων. Οι κωδικοί E249, E250, E251 και E252 υποδηλώνουν ότι το προϊόν περιέχει νιτρώδη ή νιτρικά άλατα. Τα πρόσθετα αυτά συναντώνται συχνότερα σε ζαμπόν, μπέικον, σαλάμια, μορταδέλες, λουκάνικα, hot dog και διάφορα κονσερβοποιημένα προϊόντα κρέατος.
Η νέα ανάκληση υπενθυμίζει ότι η συμμόρφωση με τα αυστηρότερα ευρωπαϊκά όρια αποτελεί πλέον υποχρέωση για το σύνολο της βιομηχανίας αλλαντικών και επεξεργασμένου κρέατος. Παρά τις τεχνολογικές δυνατότητες που προσφέρουν τα νιτρώδη και τα νιτρικά στη συντήρηση των τροφίμων, η παρακολούθηση των επιπέδων τους παραμένει κρίσιμο ζήτημα δημόσιας υγείας, ιδιαίτερα για τις ομάδες του πληθυσμού με αυξημένη κατανάλωση επεξεργασμένων προϊόντων κρέατος.
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
