Ο ΕΦΕΤ ανακοίνωσε την ανάκληση κατεψυγμένων στρειδιών Surasang προέλευσης Νοτίου Κορέας λόγω παρουσίας νοροϊού, επιβεβαιώνοντας την ευρωπαϊκή ειδοποίηση RASFF για την οποία το cibum είχε ενημερώσει από τις 14 Ιουνίου.
Σε ανάκληση κατεψυγμένων στρειδιών προχώρησε ο Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων (ΕΦΕΤ), μετά από ενημέρωση που έλαβε μέσω του Ευρωπαϊκού Συστήματος Έγκαιρης Προειδοποίησης για Τρόφιμα και Ζωοτροφές (RASFF) σχετικά με την παρουσία νοροϊού σε προϊόν που διακινήθηκε και στην ελληνική αγορά. Η εξέλιξη επιβεβαιώνει τις πληροφορίες που είχαν δημοσιευθεί από το cibum ήδη από τις 14 Ιουνίου, όταν είχε γνωστοποιηθεί ότι η Ελλάδα περιλαμβανόταν στις χώρες διανομής του συγκεκριμένου προϊόντος στο πλαίσιο ευρωπαϊκής κοινοποίησης για σοβαρό κίνδυνο στη δημόσια υγεία.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΕΦΕΤ, η Περιφερειακή Διεύθυνση Αττικής ενημερώθηκε μέσω του RASFF για τη διακίνηση οστρακοειδών προέλευσης Νοτίου Κορέας στα οποία διαπιστώθηκε παρουσία νοροϊού έπειτα από αυτοέλεγχο που πραγματοποίησε ολλανδική επιχείρηση. Το προϊόν αφορά κατεψυγμένα στρείδια με την εμπορική ονομασία «Surasang», σε πλαστική συσκευασία 226 γραμμαρίων, με ημερομηνία παραγωγής 26 Απριλίου 2025 και ημερομηνία ανάλωσης κατά προτίμηση πριν από τις 25 Απριλίου 2027. Τα προϊόντα διακινήθηκαν μέσω καταστημάτων λιανικής πώλησης τροφίμων ασιατικής προέλευσης σε διάφορες περιοχές της χώρας.
Ο ΕΦΕΤ απαίτησε την άμεση ανάκληση του συνόλου της επηρεαζόμενης παρτίδας από τα σημεία πώλησης, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη οι σχετικοί έλεγχοι για την απομάκρυνση του προϊόντος από την αγορά. Παράλληλα, οι καταναλωτές που έχουν ήδη προμηθευτεί τα συγκεκριμένα κατεψυγμένα στρείδια καλούνται να μην τα καταναλώσουν. Η υπόθεση είχε γίνει γνωστή σε ευρωπαϊκό επίπεδο μετά από κοινοποίηση των ολλανδικών αρχών στις 11 Ιουνίου 2026. Η ειδοποίηση αξιολογήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως περιστατικό σοβαρού κινδύνου. Εκτός από την Ελλάδα, το προϊόν είχε διανεμηθεί και σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γεγονός που οδήγησε σε σειρά ανακλήσεων και προειδοποιήσεων από εθνικές αρχές ασφάλειας τροφίμων.
Ο νοροϊός αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες οξείας ιογενούς γαστρεντερίτιδας παγκοσμίως. Η λοίμωξη εκδηλώνεται συνήθως 12 έως 48 ώρες μετά την έκθεση και συνοδεύεται από ναυτία, εμέτους, υδαρή διάρροια, κοιλιακό άλγος, αδυναμία, κεφαλαλγία και σε ορισμένες περιπτώσεις πυρετό. Αν και η νόσος είναι συνήθως αυτοπεριοριζόμενη και διαρκεί μία έως δύο ημέρες, μπορεί να προκαλέσει σημαντική αφυδάτωση, ιδιαίτερα σε βρέφη, μικρά παιδιά, ηλικιωμένους, εγκύους και άτομα με υποκείμενα νοσήματα ή εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.
Η μετάδοση του νοροϊού γίνεται κυρίως μέσω κατανάλωσης μολυσμένων τροφίμων ή νερού, αλλά και μέσω επαφής με μολυσμένες επιφάνειες ή με μολυσμένα άτομα. Η εξαιρετικά χαμηλή μολυσματική δόση που απαιτείται για να προκληθεί λοίμωξη καθιστά τον ιό ιδιαίτερα μεταδοτικό. Εστίες γαστρεντερίτιδας που σχετίζονται με νοροϊό καταγράφονται συχνά σε χώρους εστίασης, σχολεία, νοσοκομεία, μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων, ξενοδοχεία και κρουαζιερόπλοια.
Τα στρείδια και γενικότερα τα δίθυρα μαλάκια συγκαταλέγονται στα τρόφιμα υψηλού μικροβιολογικού κινδύνου λόγω του τρόπου διατροφής τους. Ως οργανισμοί που φιλτράρουν μεγάλους όγκους θαλασσινού νερού για να τραφούν, μπορούν να συσσωρεύσουν στους ιστούς τους παθογόνους μικροοργανισμούς που βρίσκονται στο περιβάλλον. Όταν οι περιοχές συλλογής επηρεάζονται από αστικά λύματα, ανεπαρκώς επεξεργασμένα απόβλητα, υπερχειλίσεις αποχετευτικών δικτύων ή απορροές που μεταφέρουν κοπρανώδη ρύπανση, αυξάνεται σημαντικά η πιθανότητα επιμόλυνσης με ιούς όπως ο νοροϊός.
Η επιμόλυνση μπορεί επίσης να προκύψει κατά τα επόμενα στάδια της αλυσίδας παραγωγής και διακίνησης. Ελλείψεις στην προσωπική υγιεινή του προσωπικού, ακατάλληλες πρακτικές χειρισμού, ανεπαρκής καθαρισμός και απολύμανση εξοπλισμού, διασταυρούμενη επιμόλυνση κατά τη μεταποίηση, προβλήματα στη συσκευασία και ανεπαρκής έλεγχος των συνθηκών αποθήκευσης αποτελούν παράγοντες που μπορούν να συμβάλουν στη διασπορά του ιού.
Για τις επιχειρήσεις παραγωγής και εμπορίας οστρακοειδών, η πρόληψη απαιτεί συστηματική παρακολούθηση της ποιότητας των υδάτων συγκομιδής, περιβαλλοντική αξιολόγηση των περιοχών εκτροφής, επαλήθευση των προμηθευτών, τεκμηριωμένη ιχνηλασιμότητα παρτίδων, εφαρμογή αποτελεσματικών προγραμμάτων υγιεινής και ταχεία ενεργοποίηση διαδικασιών ανάκλησης όταν εντοπίζεται κίνδυνος. Ιδιαίτερη σημασία έχει η ορθή επισήμανση των προϊόντων και η παροχή σαφών οδηγιών χρήσης στη γλώσσα της χώρας διάθεσης.
Στην περίπτωση των συγκεκριμένων στρειδιών, οι ολλανδικές αρχές επισήμαναν ότι στη συσκευασία δεν υπήρχε σχετική ένδειξη στη γλώσσα της αγοράς για την ανάγκη θερμικής επεξεργασίας πριν από την κατανάλωση. Το στοιχείο αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς τα στρείδια συχνά καταναλώνονται ωμά ή ελαφρώς επεξεργασμένα. Η κατάψυξη δεν εξουδετερώνει τον νοροϊό και δεν μπορεί να θεωρηθεί μέτρο εξάλειψης του κινδύνου. Ο ιός έχει αποδειχθεί ότι μπορεί να επιβιώνει σε χαμηλές θερμοκρασίες, γεγονός που καθιστά απαραίτητη την επαρκή θερμική επεξεργασία του προϊόντος πριν από την κατανάλωση.
Οι επιχειρήσεις λιανικής, οι χονδρέμποροι και οι επαγγελματίες της εστίασης που έχουν προμηθευτεί την επηρεαζόμενη παρτίδα οφείλουν να ελέγξουν άμεσα τα αποθέματά τους, να αποσύρουν το προϊόν από την πώληση ή τη χρήση σε παρασκευές τροφίμων και να ενημερώσουν τους πελάτες τους. Παράλληλα απαιτείται έλεγχος των διαδικασιών καθαρισμού και απολύμανσης σε χώρους και εξοπλισμό που ενδέχεται να ήρθαν σε επαφή με το προϊόν.
Οι καταναλωτές που έχουν αγοράσει τα συγκεκριμένα κατεψυγμένα στρείδια δεν θα πρέπει να τα καταναλώσουν ακόμη και αν έχουν διατηρηθεί σωστά στην κατάψυξη και δεν παρουσιάζουν αλλοιώσεις. Ο νοροϊός δεν επηρεάζει απαραίτητα την εμφάνιση, τη γεύση ή την οσμή του τροφίμου, γεγονός που καθιστά αδύνατη την αναγνώριση της επιμόλυνσης με οργανοληπτικά κριτήρια.
Σε περίπτωση κατανάλωσης του προϊόντος και εμφάνισης συμπτωμάτων γαστρεντερίτιδας, συνιστάται ιδιαίτερη προσοχή στην ενυδάτωση, καθώς οι επαναλαμβανόμενοι έμετοι και οι διάρροιες μπορεί να οδηγήσουν σε σημαντικές απώλειες υγρών και ηλεκτρολυτών. Άτομα που ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες ή παρουσιάζουν έντονα και παρατεταμένα συμπτώματα θα πρέπει να αναζητήσουν ιατρική αξιολόγηση.
Το περιστατικό εντάσσεται σε μια σειρά διεθνών συμβάντων που έχουν συνδεθεί τα τελευταία χρόνια με νοροϊό σε στρείδια προέλευσης διαφόρων χωρών. Κατά το 2025 και το 2026 καταγράφηκαν ανακλήσεις και προειδοποιήσεις σε Ηνωμένες Πολιτείες, Ασία και Ευρώπη, ενώ υγειονομικές αρχές έχουν επανειλημμένα επισημάνει ότι τα δίθυρα μαλάκια παραμένουν μία από τις σημαντικότερες κατηγορίες τροφίμων όσον αφορά τον κίνδυνο μετάδοσης ιογενών γαστρεντερίτιδων μέσω της τροφικής αλυσίδας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Ανακαλείται τοξικό τηγάνι που πωλείται και στην Ελλάδα – Μπορεί να προκαλέσει βλάβες σε νευρικό σύστημα, ήπαρ και νεφρά (μάρκα και φωτογραφία)
- Σοβαρή καταγγελία κατά της Hondos Center από τον Πανελλήνιο Φαρμακευτικό Σύλλογο
