Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων και τη Βιομηχανία. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
Τέσσερις ανακλήσεις καλαμποκιού για ποπ κορν δημοσιοποίησαν οι ιταλικές αρχές, μετά τον εντοπισμό αλκαλοειδών τροπανίου σε συγκεντρώσεις υψηλότερες από τα νόμιμα όρια. Οι ανακλήσεις αφορούν προϊόντα των εμπορικών σημάτων Fior di Loto και Probios, τα οποία παράγονται από την BMS S.r.l. εξειδικευμένη ιταλική εταιρεία παραγωγής και συσκευασίας τροφίμων που παράγει και για λογαριασμό τρίτων εμπορικών σημάτων, με έδρα στο Spoleto της Ιταλίας. Τα προϊόντα διατίθενται σε συσκευασίες των 400 γραμμαρίων και ανακαλούνται περισσότερες από μία παρτίδες και ημερομηνίες ελάχιστης διατηρησιμότητας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ |Μολυσμένο καλαμπόκι πίσω από τη μαζική δηλητηρίαση σε γάμο – Πάνω από 35 καλεσμένοι στο νοσοκομείο
Η υπόθεση έχει καταχωριστεί παράλληλα στο ευρωπαϊκό σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για επικίνδυνα τρόφιμα RASFF. Η Ιταλία υπέβαλε την κοινοποίηση στις 18 Σεπτεμβρίου με την απόφαση αξιολόγησης του κινδύνου να χαρακτηρίζεται «σοβαρός». Η εργαστηριακή ανάλυση έδειξε τροπανικά αλκαλοειδή σε συγκέντρωση 20,1 ± 4,6 μg/kg, όταν το αναφερόμενο μέγιστο επίπεδο είναι 5,0 μg/kg, δηλαδή σε τετραπλάσια ποσότητα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σοβαρές δηλητηριάσεις από Botox στην Ευρώπη – Οι ασθενείς αρνούνται να αποκαλύψουν πού έκαναν τις ενέσεις
Τα τροπανικά αλκαλοειδή είναι φυσικές τοξίνες που παράγονται από ορισμένα φυτά και δεν αποτελούν πρόσθετα τροφίμων ή υπολείμματα φυτοφαρμάκων. Στα δημητριακά η παρουσία τους μπορεί να προκύψει από σπόρους ζιζανίων, όπως ο Datura stramonium, οι οποίοι αναμειγνύονται με τη συγκομιδή. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ασφάλεια των τροφίμων παρουσιάζουν ενώσεις όπως η ατροπίνη και η σκοπολαμίνη.
Οι συγκεκριμένες ουσίες έχουν αντιχολινεργική δράση και μπορεί να επηρεάσουν το αυτόνομο και το κεντρικό νευρικό σύστημα. Μεταξύ των συμπτωμάτων που έχουν συνδεθεί με έκθεση σε τροπανικά αλκαλοειδή περιλαμβάνονται ξηροστομία, διαστολή της κόρης, θολή όραση, ταχυκαρδία, ζάλη και μειωμένη εφίδρωση. Σε υψηλότερες δόσεις είναι δυνατόν να εμφανιστούν σοβαρότερες νευρολογικές εκδηλώσεις.
Η υπέρβαση του νομοθετικού ορίου δεν συνεπάγεται ότι κάθε κατανάλωση του προϊόντος θα προκαλέσει δηλητηρίαση, καθώς η πραγματική έκθεση εξαρτάται από την ποσότητα που καταναλώθηκε και το σωματικό βάρος. Ωστόσο, οι ιταλικές αρχές δίνουν σαφή οδηγία και στα τέσσερα δελτία: τα προϊόντα των συγκεκριμένων παρτίδων δεν πρέπει να καταναλωθούν και πρέπει να επιστραφούν στο σημείο πώλησης.
Τα αλκαλοειδή τροπανίου δεν αντιμετωπίζονται απλώς με έναν τυπικό έλεγχο του τελικού προϊόντος. Η πρόληψη αρχίζει από τις προδιαγραφές αγοράς του καλαμποκιού, την αξιολόγηση και παρακολούθηση των προμηθευτών και τον έλεγχο για ξένους σπόρους και ζιζάνια. Ιδιαίτερη σημασία έχουν η αποτελεσματική διαλογή και ο καθαρισμός της πρώτης ύλης πριν αυτή μπει στην παραγωγική διαδικασία.
Κρίσιμο είναι επίσης το sampling plan. Μια παρτίδα πολλών τόνων δεν χαρακτηρίζεται επαρκώς από ένα δείγμα που δεν είναι αντιπροσωπευτικό, ιδιαίτερα όταν η επιμόλυνση μπορεί να είναι ανομοιόμορφα κατανεμημένη. Η επιχείρηση χρειάζεται τεκμηριωμένο σχέδιο δειγματοληψίας, κατάλληλη εργαστηριακή μέθοδο και σαφή όρια αποδοχής για ατροπίνη και σκοπολαμίνη, σύμφωνα με τις ισχύουσες ευρωπαϊκές απαιτήσεις.
Εξίσου σημαντική είναι η ιχνηλασιμότητα. Το συγκεκριμένο περιστατικό δείχνει γιατί πρέπει να μπορεί να συνδεθεί άμεσα κάθε lot πρώτης ύλης με όλες τις παρτίδες τελικού προϊόντος και τους πελάτες στους οποίους αυτές παραδόθηκαν. Όταν μία πρώτη ύλη χρησιμοποιείται για παραγωγή private label ή διαφορετικών brands, ένα πρόβλημα μπορεί να οδηγήσει σε πολλαπλές ανακλήσεις, όπως συνέβη εδώ με Fior di Loto και Probios.
Τέλος, τα τροπανικά αλκαλοειδή πρέπει να έχουν εξεταστεί σοβαρά στο HACCP ως χημικός κίνδυνος, όπου είναι σχετικά με τις χρησιμοποιούμενες πρώτες ύλες. Δεν αρκεί η αντιμετώπιση του προβλήματος όταν εμφανιστεί εργαστηριακή υπέρβαση. Χρειάζονται supplier approval, προδιαγραφές πρώτων υλών, risk-based verification, σωστή διαχείριση μη συμμορφούμενων παρτίδων και δοκιμασμένη διαδικασία withdrawal/recall, ώστε η επιχείρηση να γνωρίζει μέσα σε λίγες ώρες πού έχει καταλήξει κάθε επηρεαζόμενο προϊόν.
