© Cibum. Όλο το περιεχόμενο του παρόντος δημοσιεύματος, συμπεριλαμβανομένου του φωτογραφικού υλικού, αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του Cibum. Απαγορεύεται η αναδημοσίευση, αναπαραγωγή, αντιγραφή ή διασκευή του, εν όλω ή εν μέρει, χωρίς προηγούμενη άδεια.
Δύο περιπτώσεις μελιού ελληνικής προέλευσης περιλαμβάνονται στη νεότερη μηνιαία έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις υποψίες απάτης στην αγροδιατροφική αλυσίδα. Και στις δύο περιπτώσεις η κοινοποίηση έγινε από τη Σουηδία, με τα ευρήματα να αφορούν τη σύσταση και το προφίλ σακχάρων του προϊόντος.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επικίνδυνα φορτία τροφίμων από την Τουρκία: Εκατοντάδες ειδοποιήσεις για αποξηραμένα σύκα και πιπεριές, +279% οι απορρίψεις στα σύνορα
Η πρώτη αφορά μέλι στο οποίο αναφέρονται, προβλήματα σχετικά με την περιεκτικότητα σε σάκχαρα, κιτρικό οξύ, οξικό οξύ σε συγκέντρωση 275 mg/kg, καθώς και ξένη αμυλάση από Aspergillus oryzae. Η χώρα προέλευσης δηλώνεται ως Ελλάδα και η κοινοποίηση έγινε από τη Σουηδία. Στη δεύτερη περίπτωση καταγράφεται επίσης μέλι ελληνικής προέλευσης, στο οποίο διαπιστώθηκε «sugar profile deviation», δηλαδή απόκλιση στο προφίλ των σακχάρων. Και αυτή η περίπτωση κοινοποιήθηκε από τη Σουηδία.
Τι σημαίνει η παρουσία ξένης αμυλάσης
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά σε ξένη αμυλάση Aspergillus oryzae στην πρώτη περίπτωση. Οι αμυλάσες είναι ένζυμα που διασπούν σύνθετους υδατάνθρακες. Η ανίχνευση εξωγενών ενζύμων αποτελεί στοιχείο που μπορεί να αξιοποιηθεί στο πλαίσιο του ελέγχου αυθεντικότητας του μελιού, καθώς η χρήση ενζύμων μπορεί να συνδέεται με την παραγωγή ή επεξεργασία σακχαρούχων σιροπιών. Το ίδιο ισχύει για την απόκλιση στο προφίλ σακχάρων της δεύτερης περίπτωσης: αποτελεί εύρημα που δημιούργησε υπόνοια μη αυθεντικότητας, αλλά από τη συνοπτική καταχώριση δεν μπορεί να προσδιοριστεί η ακριβής αιτία της απόκλισης.
Από τα δημόσια διαθέσιμα στοιχεία της έκθεσης δεν προκύπτουν οι εμπορικές ονομασίες των δύο προϊόντων, οι παραγωγοί ή οι επιχειρήσεις που τα διέθεσαν. Επίσης δεν προκύπτει εάν τα προϊόντα είχαν εξαχθεί απευθείας από την Ελλάδα στη Σουηδία, εάν είχαν διακινηθεί μέσω άλλου κράτους-μέλους ή σε ποιο στάδιο της αλυσίδας πραγματοποιήθηκε ο έλεγχος.
Το ευρωπαϊκό πρόβλημα με τη νοθεία του μελιού
Οι υποψίες για μη αυθεντικό μέλι δεν αποτελούν αποκλειστικά ελληνικό πρόβλημα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε πραγματοποιήσει μαζί με το Joint Research Centre και τις αρμόδιες αρχές των κρατών-μελών τη συντονισμένη δράση «From the Hives» για την αυθεντικότητα του εισαγόμενου μελιού. Στη συγκεκριμένη επιχείρηση, 147 από τα 320 δείγματα εισαγόμενου μελιού που εξετάστηκαν χαρακτηρίστηκαν ύποπτα για μη συμμόρφωση, ποσοστό 46%. Τα αποτελέσματα εκείνης της δράσης είχαν αναδείξει την έκταση του προβλήματος, αλλά και τις δυσκολίες που υπάρχουν στην εργαστηριακή τεκμηρίωση εξελιγμένων μορφών νοθείας. Η Επιτροπή έχει ήδη δηλώσει σε προηγούμενες απαντήσεις της στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ότι τα προϊόντα που κυκλοφορούν ως «μέλι» στην ευρωπαϊκή αγορά πρέπει να ανταποκρίνονται στον ορισμό της ευρωπαϊκής Οδηγίας για το μέλι και ότι, όταν προϊόντα που δεν πληρούν τον ορισμό αυτό διατίθενται ως μέλι, οι αρμόδιες εθνικές αρχές οφείλουν να λαμβάνουν μέτρα.
Η ερώτηση Φράγκου στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Οι δύο νέες καταχωρίσεις εμφανίζονται ενώ το ζήτημα της αυθεντικότητας και της προέλευσης του μελιού έχει ήδη τεθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Στις 28 Φεβρουαρίου 2026, ο ευρωβουλευτής Εμμανουήλ Φράγκος υπέβαλε ερώτηση, με θέμα την αντιμετώπιση της παραπλανητικής παρουσίασης προϊόντων ως ελληνικών και την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής μελιού. Στην ερώτηση επισημαίνεται ότι αυξάνονται οι αναφορές για εισαγωγές μελιού αμφίβολης αυθεντικότητας από τρίτες χώρες, καθώς και για περιπτώσεις «ελληνοποίησης» προϊόντων που είτε δεν είναι ελληνικής προέλευσης είτε δεν πληρούν καν τον ορισμό του μελιού.
Ο Έλληνας ευρωβουλευτής θέτει στην Κομισιόν τρία συγκεκριμένα ερωτήματα. Πρώτον, εάν η Επιτροπή παρακολουθεί συστηματικά τις εισαγωγές μελιού στην Ελλάδα και στην ΕΕ ως προς την αυθεντικότητα, τη σύνθεση και την ορθή επισήμανση και εάν υπάρχουν πρόσφατα ευρήματα από συντονισμένους ελέγχους ή από το EU Agri-Food Fraud Network. Δεύτερον, εάν προτίθεται να προτείνει πρόσθετα μέτρα για την αντιμετώπιση των παράνομων «ελληνοποιήσεων», μεταξύ των οποίων αυστηρότερη υποχρεωτική αναγραφή της χώρας προέλευσης ανά παρτίδα ή ενίσχυση των εργαστηριακών μεθόδων ανίχνευσης της νοθείας. Τρίτον, ζητά να πληροφορηθεί με ποιον τρόπο, στο πλαίσιο της στρατηγικής «Farm to Fork», η Επιτροπή σκοπεύει να ενισχύσει τις μικρές αλυσίδες εφοδιασμού και την κατανάλωση τοπικού μελιού, ώστε να στηριχθούν οι μελισσοκόμοι και να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη των καταναλωτών.
Αυστηρότεροι κανόνες για την προέλευση
Το ζήτημα της προέλευσης βρίσκεται επίσης στο επίκεντρο της νέας ευρωπαϊκής νομοθεσίας. Η Οδηγία (ΕΕ) 2024/1438 τροποποίησε τους κανόνες επισήμανσης για τα μείγματα μελιού. Οι νέες απαιτήσεις προβλέπουν αναγραφή στην ετικέτα των χωρών προέλευσης και, κατά κανόνα, του ποσοστού που αντιστοιχεί σε κάθε χώρα. Η αλλαγή επιχειρεί να περιορίσει την αδιαφάνεια που δημιουργούσαν γενικές ενδείξεις προέλευσης και να δώσει στον καταναλωτή σαφέστερη εικόνα για το τι αγοράζει.
Ωστόσο, η ιχνηλασιμότητα από μόνη της δεν λύνει το πρόβλημα της νοθείας. Για τον λόγο αυτό ένα από τα βασικά ζητήματα που τίθενται σε ευρωπαϊκό επίπεδο είναι η ανάπτυξη και εναρμόνιση αξιόπιστων αναλυτικών μεθόδων που μπορούν να διακρίνουν το αυθεντικό μέλι από προϊόντα στα οποία έχουν προστεθεί εξωγενή σάκχαρα ή άλλες ουσίες.
Το ερώτημα που παραμένει για τα δύο ελληνικά μέλια
Οι δύο καταχωρίσεις του Ιουνίου δημιουργούν επομένως συγκεκριμένα ερωτήματα προς τις ελληνικές και σουηδικές αρμόδιες αρχές: Ποια προϊόντα αφορούσαν οι δύο κοινοποιήσεις; Ποια ήταν τα πλήρη αποτελέσματα των εργαστηριακών αναλύσεων; Έχει ολοκληρωθεί η διερεύνηση της προέλευσής τους; Ενημερώθηκαν οι ελληνικές αρχές και πραγματοποιήθηκαν έλεγχοι στις επιχειρήσεις προέλευσης; Υπήρξε απόσυρση προϊόντων ή άλλα διοικητικά μέτρα;
