Επίσημη ευρωπαϊκή ειδοποίηση για τον εντοπισμό καταλοίπων κτηνιατρικών φαρμάκων πάνω από τα επιτρεπτά όρια ασφαλείας
Η ασφάλεια της διατροφικής αλυσίδας αποτελεί θεμελιώδη παράγοντα προστασίας της δημόσιας υγείας και οι τακτικοί έλεγχοι των αρμόδιων αρχών διασφαλίζουν την ποιότητα των τροφίμων που φτάνουν στο πιάτο του καταναλωτή. Η πρόσφατη κοινοποίηση για τον εντοπισμό κτηνιατρικών φαρμάκων σε προϊόντα κρέατος αναδεικνύει την ανάγκη για συνεχή επαγρύπνηση. Η συγκεκριμένη ανάκληση αφορά την παρουσία μιας αντιβιοτικής ουσίας σε επίπεδα που υπερβαίνουν τα νομικά καθορισμένα όρια ασφαλείας, γεγονός που καθιστά απαραίτητη την άμεση ενημέρωση των καταναλωτών για την αποφυγή πιθανών μακροπρόθεσμων επιπτώσεων στην υγεία.
Σύμφωνα με την επίσημη ειδοποίηση του Συστήματος Έγκαιρης Προειδοποίησης για τα Τρόφιμα και τις Ζωοτροφές (RASFF) η οποία εκδόθηκε στις 24 Ιουνίου 2026, το προϊόν που εξετάζεται είναι κατεψυγμένο κρέας κοτόπουλου. Η χώρα προέλευσης του προϊόντος είναι η Πολωνία, η οποία λειτούργησε και ως η χώρα ειδοποίησης. Η βάση της κοινοποίησης προήλθε από πρόγραμμα επιτήρησης και δείγμα παρακολούθησης που διενεργήθηκε από τις αρμόδιες αρχές, με ημερομηνία δειγματοληψίας την 21η Μαΐου 2026.
Η διανομή του συγκεκριμένου κρέατος περιλαμβάνει και άλλες χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στους εμπλεκόμενους οργανισμούς και χώρες που έλαβαν τη σήμανση για παρακολούθηση περιλαμβάνονται η Τσεχία, η Γαλλία, η Μαγιότ και η Πολωνία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επικυρώσει τη σχετική ειδοποίηση. Όσον αφορά τα ειδικότερα στοιχεία, όπως το εμπορικό όνομα, ο συγκεκριμένος παραγωγός, οι αριθμοί παρτίδας, η ημερομηνία λήξης και η ακριβής μορφή της συσκευασίας, αυτά δεν ορίζονται αναλυτικά στο δημόσιο μέρος της επίσημης ανακοίνωσης. Τα μέτρα που ελήφθησαν στην Πολωνία περιλαμβάνουν την ενημέρωση των παραληπτών του προϊόντος, ενώ πραγματοποιήθηκαν διορθωτικές ενέργειες και έρευνες από τις τοπικές κτηνιατρικές αρχές.
Η αιτία για την έκδοση της παρούσας ειδοποίησης είναι η ανίχνευση της ουσίας δοξυκυκλίνη, η οποία αποτελεί κατάλοιπο κτηνιατρικών φαρμάκων, σε επίπεδα που ξεπερνούν το Ανώτατο Όριο Καταλοίπων. Κατά την εργαστηριακή ανάλυση του δείγματος, η συγκέντρωση της δοξυκυκλίνης που καταγράφηκε ανήλθε στα 188,0 μικρογραμμάρια ανά κιλό, ενώ το θεσμοθετημένο ανώτατο επιτρεπτό όριο ασφαλείας είναι αυστηρά καθορισμένο στα 115,0 μικρογραμμάρια ανά κιλό. Η νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης θέτει αυτά τα όρια με βάση εκτενείς επιστημονικές μελέτες της Ευρωπαϊκής Αρχής Ασφάλειας Τροφίμων, ώστε να διασφαλίζεται ότι η χρόνια ή βραχυπρόθεσμη έκθεση σε κτηνιατρικά φάρμακα μέσω της διατροφής δεν προκαλεί προβλήματα στον ανθρώπινο οργανισμό.
Η δοξυκυκλίνη είναι ένα ημισυνθετικό αντιβιοτικό ευρέως φάσματος που ανήκει στην κατηγορία των τετρακυκλινών. Χρησιμοποιείται στην κτηνιατρική ιατρική για τη θεραπεία και την πρόληψη διαφόρων βακτηριακών λοιμώξεων, ιδιαίτερα του αναπνευστικού και του πεπτικού συστήματος στα πουλερικά και σε άλλα παραγωγικά ζώα. Όταν ένα ζώο λαμβάνει θεραπεία με αντιβιοτικά, απαιτείται η τήρηση ενός συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος αναμονής πριν από τη σφαγή, ώστε ο οργανισμός του ζώου να μεταβολίσει και να αποβάλει το φάρμακο, διασφαλίζοντας ότι τα κατάλοιπα στο κρέας θα βρίσκονται κάτω από τα νόμιμα όρια.
Η παρουσία καταλοίπων πάνω από το Ανώτατο Όριο Καταλοίπων συνήθως υποδεικνύει μη ορθές αγροτικές και κτηνιατρικές πρακτικές, όπως η μη τήρηση του προβλεπόμενου χρόνου αναμονής πριν από τη σφαγή ή η εσφαλμένη δοσολογία κατά τη διάρκεια της θεραπείας. Η δοξυκυκλίνη παρουσιάζει σχετική σταθερότητα, αλλά μπορεί να παρουσιάσει μερική θερμική αποδόμηση κατά τις συνήθεις διαδικασίες μαγειρέματος. Ωστόσο, η παρουσία της σε επίπεδα υψηλότερα από τα επιτρεπτά δεν εξαλείφεται πλήρως, καθιστώντας απαραίτητο τον έλεγχο στην πηγή παραγωγής.
Η κατανάλωση κρέατος με μεμονωμένη και μικρή υπέρβαση των ορίων δοξυκυκλίνης δεν αναμένεται να προκαλέσει άμεσα συμπτώματα οξείας δηλητηρίασης ή άμεση ασθένεια στον γενικό πληθυσμό, για αυτό και η αξιολόγηση κινδύνου της αρχής αναφέρει ότι ο κίνδυνος δεν είναι σοβαρός. Παρά ταύτα, ο κύριος επιστημονικός προβληματισμός σχετικά με την τακτική έκθεση σε υπολείμματα αντιβιοτικών μέσω των τροφίμων εστιάζεται στην ανάπτυξη ανθεκτικότητας των μικροοργανισμάτων στα αντιβιοτικά, ένα φαινόμενο που επηρεάζει τη δημόσια υγεία παγκοσμίως, καθώς μειώνει την αποτελεσματικότητα των φαρμάκων κατά τη θεραπεία ανθρώπινων λοιμώξεων.
Σε σπάνιες περιπτώσεις ατόμων με αποδεδειγμένη υπερευαισθησία ή σοβαρή αλλεργία στις τετρακυκλίνες, η λήψη καταλοίπων θα μπορούσε θεωρητικά να πυροδοτήσει ήπιες αλλεργικές αντιδράσεις. Για τον γενικό πληθυσμό δεν υφίσταται συγκεκριμένος χρόνος επώασης ή χαρακτηριστικά συμπτώματα, καθώς δεν πρόκειται για μικροβιακή επιμόλυνση. Σε κάθε περίπτωση, εάν κάποιος καταναλωτής παρουσιάσει οποιοδήποτε ασυνήθιστο σύμπτωμα μετά την κατανάλωση ύποπτου προϊόντος, συνιστάται η επικοινωνία με ιατρό για την αξιολόγηση της κατάστασης.
Η διασφάλιση της ποιότητας των τροφίμων στο σπίτι βασίζεται στην τήρηση των βασικών κανόνων υγιεινής και ορθού χειρισμού. Οι καταναλωτές οφείλουν να συντηρούν το κατεψυγμένο κρέας πουλερικών σε σταθερές θερμοκρασίες κατάψυξης κάτω των -18 βαθμών Κελσίου και να αποφεύγουν την επανακατάψυξη προϊόντων που έχουν ήδη αποψυχθεί. Η απόψυξη πρέπει να πραγματοποιείται εντός του ψυγείου και όχι σε θερμοκρασία δωματίου, ώστε να εμποδίζεται η ανάπτυξη τυχόν βακτηρίων στην επιφάνεια του κρέατος.
Για την αποφυγή της διασταυρούμενης επιμόλυνσης, είναι απαραίτητο να χρησιμοποιούνται ξεχωριστά ξύλα κοπής και εργαλεία για το ωμό κρέας και ξεχωριστά για τα έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα, όπως τα λαχανικά. Τα χέρια, οι επιφάνειες εργασίας και τα σκεύη πρέπει να πλένονται σχολαστικά με σαπούνι και ζεστό νερό αμέσως μετά την επαφή με ωμά πουλερικά. Το πλήρες και καλό μαγείρεμα του κοτόπουλου μέχρι το εσωτερικό του να φτάσει σε ασφαλή θερμοκρασία είναι απαραίτητο για την εξάλειψη των παθογόνων μικροοργανισμών.
Επίσημες Πηγές: Σύστημα Έγκαιρης Προειδοποίησης για τα Τρόφιμα και τις Ζωοτροφές (RASFF), Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Κοινοποίηση 2026.5562. Αποποίηση ευθύνης: Το παρόν άρθρο έχει αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα, βασίζεται στις επίσημες ανακοινώσεις των αρχών ασφάλειας τροφίμων και δεν υποκαθιστά επαγγελματική ιατρική συμβουλή, διάγνωση ή θεραπεία.
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Σουπερμάρκετ κολοσσός θα πουλάει μόνο άσπρα αυγά και καθόλου καφέ – Δείτε γιατί
- Το τηγάνι που πωλείται και στην Ελλάδα εκτός από αρσενικό μολύνει το φαγητό με σίδηρο, μαγγάνιο και χρώμιο
- Ροδάκινα: Στο φως ανάκληση μαμούθ που ξεπέρασε τους 4.500 τόνους λόγω κινδύνου λιστερίωσης
- Εμφιαλωμένο νερό: Νέα ανάκληση μικρών και μεγάλων μπουκαλιών για αυξημένη περιεκτικότητα σε βόριο
- Επιστρέφει το best seller σεμινάριο Food Safety Culture Advanced Training Course μετά το έντονο ενδιαφέρον των επαγγελματιών του κλάδου
- Ελλάδα: Θωρακίστε την επιχείρησή σας από κακόβουλες ενέργειες – Διαδικτυακό σεμινάριο Food Defence από TÜV NORD Hellas και cibum
