Σοβαρή ειδοποίηση στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Ταχείας Ανταλλαγής Πληροφοριών για Τρόφιμα και Ζωοτροφές (RASFF) εκδόθηκε στις 13 Ιουλίου 2026, μετά από διαπίστωση ότι προϊόν βρώμης με επισήμανση «χωρίς γλουτένη» βρέθηκε να περιέχει υπερβολική γλουτένη. Η κοινοποίηση πραγματοποιήθηκε από το Βέλγιο έπειτα από εσωτερικό έλεγχο της επιχείρησης και καταχωρήθηκε ως ειδοποίηση συναγερμού λόγω σοβαρού κινδύνου. Για τα άτομα με κοιλιοκάκη, ακόμη και μικρές ποσότητες γλουτένης μπορούν να ενεργοποιήσουν ανοσολογική αντίδραση που προκαλεί βλάβη στο βλεννογόνο του λεπτού εντέρου. Η αντίδραση αυτή ενδέχεται να συνοδεύεται από κοιλιακό άλγος, διάρροια, φούσκωμα, ναυτία, κόπωση ή άλλα συμπτώματα, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να μην εμφανιστούν άμεσα κλινικά σημεία, παρά την ύπαρξη εντερικής βλάβης. Η μακροχρόνια επαναλαμβανόμενη έκθεση στη γλουτένη μπορεί να οδηγήσει σε δυσαπορρόφηση θρεπτικών συστατικών και σε επιπλοκές που σχετίζονται με την ανεπαρκή θρέψη.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Φυστικοβούτυρο με καρκινογόνο τοξίνη – Νέα κοινοποίηση του RASFF
Το προϊόν αφορά νιφάδες βρώμης χωρίς γλουτένη της μάρκας Delhaize, συσκευασίας 450 γραμμαρίων, με γραμμωτό κώδικα 5400113673330, αριθμό παρτίδας 202690708 και ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας 21 Ιουνίου 2027. Σύμφωνα με τις αρμόδιες αρχές του Λουξεμβούργου, το προϊόν διατέθηκε στην αγορά από την 1η Ιουνίου έως και τις 3 Ιουλίου 2026 και εκδόθηκε προειδοποίηση προς τους καταναλωτές λόγω πιθανής παρουσίας του αλλεργιογόνου γλουτένη, το οποίο δεν αναγραφόταν στην επισήμανση. Η ειδοποίηση του RASFF αναφέρει ότι το προϊόν είχε διανεμηθεί στο Βέλγιο και στο Λουξεμβούργο, ενώ ως χώρα προέλευσης αναφέρεται η Ολλανδία. Οι αρμόδιες αρχές προχώρησαν σε απόσυρση του προϊόντος από την αγορά στο Βέλγιο και σε δημόσια προειδοποίηση στο Λουξεμβούργο.
Η επισήμανση «χωρίς γλουτένη» αποτελεί ειδικό διατροφικό ισχυρισμό που διέπεται από αυστηρές ευρωπαϊκές προδιαγραφές. Σύμφωνα με τον Εκτελεστικό Κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 828/2014, τρόφιμο μπορεί να φέρει την ένδειξη «χωρίς γλουτένη» μόνο όταν η περιεκτικότητα σε γλουτένη δεν υπερβαίνει τα 20 mg ανά κιλό προϊόντος (20 ppm). Το συγκεκριμένο όριο βασίζεται σε επιστημονική αξιολόγηση που δείχνει ότι προστατεύει τη μεγάλη πλειονότητα των ατόμων με κοιλιοκάκη όταν ακολουθούν αυστηρή δίαιτα χωρίς γλουτένη.
Η βρώμη αποτελεί από τη φύση της δημητριακό που δεν περιέχει τις πρωτεΐνες του σιταριού, της σίκαλης και του κριθαριού που προκαλούν την ανοσολογική αντίδραση στην κοιλιοκάκη. Ωστόσο, η επιμόλυνση με γλουτένη αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους κινδύνους στην παραγωγική αλυσίδα της βρόμης, καθώς συχνά καλλιεργείται, συγκομίζεται, μεταφέρεται, αποθηκεύεται και επεξεργάζεται στον ίδιο εξοπλισμό που χρησιμοποιείται για άλλα δημητριακά που περιέχουν γλουτένη.
Η επιμόλυνση μπορεί να προκύψει ήδη από το χωράφι, όταν υπάρχουν φυτά σιταριού ή κριθαριού από προηγούμενες καλλιέργειες ή όταν γειτονικές καλλιέργειες οδηγούν σε ανάμειξη των σπόρων. Αντίστοιχος κίνδυνος υπάρχει κατά τη συγκομιδή όταν χρησιμοποιούνται θεριζοαλωνιστικές μηχανές χωρίς επαρκή καθαρισμό μεταξύ διαφορετικών καλλιεργειών. Η μεταφορά με κοινά φορτηγά ή σιλό, η αποθήκευση σε κοινές εγκαταστάσεις και η χρήση κοινών γραμμών παραγωγής αποτελούν επίσης γνωστές πηγές διασταυρούμενης επιμόλυνσης.
Στη βιομηχανική παραγωγή τροφίμων χωρίς γλουτένη, η αποτελεσματική διαχείριση του κινδύνου απαιτεί ολοκληρωμένο σύστημα προληπτικών μέτρων. Η χρήση πιστοποιημένων πρώτων υλών, η αποκλειστική ή αυστηρά διαχωρισμένη παραγωγή, η επικυρωμένη διαδικασία καθαρισμού του εξοπλισμού, η διαχείριση των αλλεργιογόνων σύμφωνα με τις αρχές HACCP, η τακτική εργαστηριακή παρακολούθηση και η πλήρης ιχνηλασιμότητα κάθε παρτίδας αποτελούν βασικά στοιχεία ενός αποτελεσματικού συστήματος ελέγχου. Η εργαστηριακή επιβεβαίωση της περιεκτικότητας σε γλουτένη πραγματοποιείται συνήθως με επικυρωμένες ανοσοενζυμικές μεθόδους, όπως η ELISA R5, η οποία χρησιμοποιείται ευρέως για την ποσοτική ανίχνευση γλουτένης σε τρόφιμα και αποτελεί διεθνώς αποδεκτή μέθοδο ελέγχου για προϊόντα χωρίς γλουτένη.
Η συγκεκριμένη ανάκληση αφορά κυρίως άτομα με κοιλιοκάκη, μη κοιλιοκακική ευαισθησία στη γλουτένη ή αλλεργία στο σιτάρι, ανάλογα με την προέλευση της επιμόλυνσης. Για τον γενικό πληθυσμό, η κατανάλωση του προϊόντος δεν αναμένεται να δημιουργήσει πρόβλημα υγείας όταν δεν υπάρχει σχετική ιατρική πάθηση. Οι καταναλωτές που έχουν προμηθευτεί το συγκεκριμένο προϊόν και ακολουθούν δίαιτα χωρίς γλουτένη για ιατρικούς λόγους συνιστάται να μην το καταναλώσουν.
Η υπόθεση υπογραμμίζει για άλλη μία φορά, τη σημασία της συνεχούς επαλήθευσης των συστημάτων διαχείρισης αλλεργιογόνων σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα των προϊόντων χωρίς γλουτένη. Οι τακτικοί έλεγχοι των επιχειρήσεων, η αποτελεσματική ιχνηλασιμότητα, οι αναλύσεις επαλήθευσης και η άμεση ενεργοποίηση διαδικασιών ανάκλησης όταν εντοπίζονται αποκλίσεις αποτελούν βασικούς μηχανισμούς προστασίας της δημόσιας υγείας και διατήρησης της αξιοπιστίας των τροφίμων που προορίζονται για ευάλωτες ομάδες καταναλωτών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Μους σοκολάτας με παθογόνα εντεροβακτηρίδια (Shigella) πωλήθηκε από μεγάλα σουπερμάρκετ – Απανωτές ανακλήσεις
- Δημοφιλές καρύκευμα συνδέθηκε με αυξημένο κίνδυνο ενός θανατηφόρου καρκίνου – Μετα-ανάλυση 14 μελετών σε 11.310 άτομα
- Ανάκληση 48,2 τόνων κατεψυγμένης ζύμης Pillsbury λόγω πιθανής παρουσίας γυαλιού – Αιτίες, ανίχνευση, πρόληψη και επιπτώσεις
- Πανώλη των καραβίδων σε ελληνικά ύδατα: Μελέτη του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας επιβεβαιώνει την παρουσία του A. astaci
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
