Υπέρβαση βιομηχανικών μετάλλων σε προϊόν ανανά οδηγεί σε ενημέρωση των ευρωπαϊκών αρχών
Η πολωνική αρχή ασφάλειας τροφίμων ενημέρωσε την Ευρώπη μέσω του RASFF για παρουσία κασσιτέρου πάνω από τα επιτρεπτά όρια σε κονσερβοποιημένο ανανά σε σιρόπι, προϊόν προέλευσης Ταϊλάνδης. Ο έλεγχος πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο επίσημης εποπτείας και οδήγησε σε κοινοποίηση προς τα ευρωπαϊκά συστήματα προειδοποίησης, με κατάταξη ως «πληροφοριακή ειδοποίηση προς ενημέρωση», στην κατηγορία “δυνητικού κινδύνου” για τους καταναλωτές. Η παρτίδα εμφάνισε συγκέντρωση κασσιτέρου 255 mg/kg, υπερβαίνοντας το μέγιστο επιτρεπτό όριο των 200 mg/kg.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Στην Ελλάδα κούπα που περιέχει τοξικά βαρέα μέταλλα τα οποία μεταφέρονται στο ρόφημα – Alert από το RASFF – Δείτε μάρκα και φωτογραφία
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Συρροή κρουσμάτων σαλμονέλας συνδέεται με αυγά – Πάνω από 60 ασθενείς 13 στο νοσοκομείο
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχώρησε την ίδια ημέρα σε αναταξινόμηση της κοινοποίησης, ενώ η Πολωνία παρείχε δύο επιπλέον ενημερώσεις στις 11 και 12 Δεκεμβρίου 2025 αντίστοιχα, χωρίς περαιτέρω λεπτομέρειες ως προς τον κίνδυνο ή την εξέλιξη του συμβάντος. Το γεγονός παραμένει σε παρακολούθηση λόγω της υπέρβασης βαρέων μετάλλων και της πιθανής επίπτωσης στην ασφάλεια των τροφίμων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ρύζι: Το βασικό λάθος που χαλάει και την πιο απλή συνταγή
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η διαφήμιση μεγάλου σουπερμάρκετ που έγινε παγκόσμιο viral – Όταν το marketing γίνεται τέχνη
Η επιστημονική αξιολόγηση του κασσιτέρου στα τρόφιμα από την Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων (EFSA) διακρίνει δύο εντελώς διαφορετικές κατηγορίες: τον ανόργανο κασσίτερο, που σχετίζεται με τη μετανάστευση μετάλλου από τις συσκευασίες τροφίμων, και τις οργανοκασσιτερικές ενώσεις, οι οποίες χρησιμοποιούνται σε βιομηχανικές και βιοκτόνες εφαρμογές και εμφανίζουν διαφορετικό προφίλ κινδύνου.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η ιστορία πίσω από τη δημιουργία του πρώτου ελληνικού single malt ουίσκι από μια παρέα φίλων
Ο ανόργανος κασσίτερος προέρχεται κυρίως από διάβρωση μεταλλικών δοχείων και μεταφέρεται στο τρόφιμο. Η EFSA επισημαίνει ότι οι επιπτώσεις στην υγεία αφορούν κυρίως οξεία έκθεση: υψηλές συγκεντρώσεις μπορούν να προκαλέσουν ναυτία, έμετο, κοιλιακό άλγος και ερεθισμό του γαστρεντερικού. Δεν υπάρχουν ενδείξεις συστηματικής χρόνιας τοξικότητας ή βιοσυσσώρευσης. Για την αποφυγή επεισοδίων οξείας υπέρβασης, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ορίσει αυστηρά μέγιστα επιτρεπτά επίπεδα κασσιτέρου σε κονσερβοποιημένα τρόφιμα, ποτά και βρεφικά προϊόντα, αναγνωρίζοντας ότι τα υγρά προϊόντα απαιτούν αυστηρότερο έλεγχο λόγω μεγαλύτερης δυνητικής πρόσληψης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ευρωπαϊκός Συναγερμός για γάλατα της Nestlé – Ανακαλούνται από τουλάχιστον 8 χώρες λόγω Bacillus cereus
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θεσπίσει δεσμευτική νομοθεσία που καθορίζει μέγιστα επιτρεπτά επίπεδα κασσιτέρου στα τρόφιμα για την προστασία της δημόσιας υγείας με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/915 της Επιτροπής, που τέθηκε σε ισχύ στις 25 Απριλίου 2023 και αντικατέστησε τον προηγούμενο Κανονισμό (ΕΚ) 1881/2006 περί μέγιστων επιπέδων για ορισμένους ρύπους στα τρόφιμα. Ο κανονισμός αυτός ορίζει ότι τρόφιμα που περιέχουν επίπεδα ρύπων υψηλότερα από τα καθορισμένα δεν επιτρέπεται να διατίθενται στην αγορά της ΕΕ. Στο παράρτημα του κανονισμού περιλαμβάνονται και τα όρια για τον ανόργανo κασσίτερο σε διάφορες κατηγορίες προϊόντων (δείτε παρακάτω τον πίνακα) μεταξύ των οποίων τα κονσερβοποιημένα τρόφιμα και τα ροφήματα. Οι τυπικές τιμές στα τρόφιμα (όπως οι κονσέρβες) καθορίζονται στα 200 mg/kg για γενικά κονσερβοποιημένα τρόφιμα, 100 mg/kg για κονσερβοποιημένα ροφήματα, και 50 mg/kg για βρεφικά και παιδικά προϊόντα βάσει των προδιαγραφών που εφαρμόζονται στην ΕΕ.
Η υπέρβαση κασσιτέρου σε κονσερβοποιημένο ανανά οφείλεται συνήθως στη μετανάστευση του μετάλλου από τη συσκευασία προς το προϊόν, ένα φαινόμενο που ενισχύεται ιδιαίτερα στα όξινα τρόφιμα. Ο ανανάς σε σιρόπι έχει υψηλή περιεκτικότητα σε οργανικά οξέα και αυτό καθιστά το περιβάλλον ιδιαίτερα διαβρωτικό για το εσωτερικό τοίχωμα της κονσέρβας. Αν η εσωτερική επίστρωση της συσκευασίας είναι ελαττωματική, ανομοιόμορφη ή έχει υποστεί φθορά, το τρόφιμο έρχεται σε άμεση επαφή με το μέταλλο, με αποτέλεσμα ο κασσίτερος να αποκολλάται και να διαλύεται στο περιεχόμενο. Η επιμόλυνση μπορεί να αυξηθεί και από ακατάλληλη θερμική επεξεργασία, υπερβολική διάρκεια αποθήκευσης ή έκθεση της κονσέρβας σε υψηλές θερμοκρασίες, παράγοντες που επιταχύνουν περαιτέρω τη διάβρωση. Επιπλέον, η χρήση συσκευασιών χαμηλής ποιότητας ή με ανεπαρκές πάχος προστατευτικής επίστρωσης αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο μόλυνσης. Συνολικά, η πιθανότερη αιτία σε τέτοιες περιπτώσεις είναι ο συνδυασμός ελλιπούς προστατευτικής επίστρωσης και υψηλής οξύτητας του προϊόντος, που οδηγεί σε ενισχυμένη μετανάστευση κασσιτέρου στο τρόφιμο.
Μέγιστα επιτρεπτά όρια για Κασσίτερο
| Κωδικός | Κατηγορία προϊόντος | Μέγιστο επιτρεπτό επίπεδο (mg/kg) | Παρατηρήσεις |
|---|---|---|---|
| 3.5.1 | Κονσερβοποιημένα τρόφιμα, εκτός από τα προϊόντα των 3.5.2–3.5.5 | 200 | Το μέγιστο επιτρεπτό επίπεδο ισχύει επί υγρού βάρους. |
| 3.5.2 | Κονσερβοποιημένα ποτά, εκτός από τα προϊόντα των 3.5.3–3.5.5 | 100 | Το μέγιστο επιτρεπτό επίπεδο ισχύει επί υγρού βάρους. Περιλαμβάνονται χυμοί φρούτων και λαχανικών. |
| 3.5.3 | Κονσερβοποιημένα παρασκευάσματα για βρέφη, δεύτερης βρεφικής ηλικίας και μικρά παιδιά | 50 | Εξαιρούνται αποξηραμένα και προϊόντα σε σκόνη. Το όριο ισχύει για το προϊόν όπως διατίθεται στην αγορά. |
| 3.5.4 | Κονσερβοποιημένες βρεφικές τροφές και μεταποιημένες τροφές με βάση τα δημητριακά για βρέφη και μικρά παιδιά | 50 | Εξαιρούνται αποξηραμένα και προϊόντα σε σκόνη. Το όριο ισχύει για το προϊόν όπως διατίθεται στην αγορά. |
| 3.5.5 | Κονσερβοποιημένα τρόφιμα για ειδικούς ιατρικούς σκοπούς για βρέφη και μικρά παιδιά | 50 | Εξαιρούνται αποξηραμένα και προϊόντα σε σκόνη. Το όριο ισχύει για το προϊόν όπως διατίθεται στην αγορά. |
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
