Η φινλανδική Αρχή Υγείας (THL) ολοκλήρωσε την επιδημιολογική διερεύνηση της επιδημίας από Salmonella Bovismorbificans που καταγράφηκε την άνοιξη του 2026 στην Ευρώπη που άφησε πίσω της δύο νεκρούς και 109 λοιμώξεις, επιβεβαιώνοντας ότι η πηγή της διασποράς ήταν η κατανάλωση σαλάτας με ωμά φύτρα. Η νέα ανακοίνωση της 13ης Ιουλίου έρχεται να συμπληρώσει και να οριστικοποιήσει τα συμπεράσματα της κοινής αξιολόγησης κινδύνου που είχαν δημοσιεύσει στις 25 Ιουνίου το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) και η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA), σχετικά με τη διασυνοριακή επιδημία που επηρέασε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το δημοφιλές αλεύρι που βρέθηκε στο επίκεντρο εισαγγελικής έρευνας για τη χρήση πιθανώς καρκινογόνου ουσίας
Σύμφωνα με την THL, στη Φινλανδία καταγράφηκαν συνολικά 64 ασθενείς που εκτιμάται ότι μολύνθηκαν εντός της χώρας από το συγκεκριμένο στέλεχος Salmonella Bovismorbificans. Η διερεύνηση πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με τη Φινλανδική Αρχή Τροφίμων και άλλες αρμόδιες αρχές, με τα διαθέσιμα επιδημιολογικά και εργαστηριακά δεδομένα να οδηγούν στο συμπέρασμα ότι τα φύτρα που καταναλώθηκαν χωρίς θερμική επεξεργασία αποτέλεσαν την πιθανότερη πηγή της μόλυνσης. Η φινλανδική αρχή διευκρινίζει επίσης ότι τα προϊόντα που θεωρήθηκαν ύποπτα για τη μετάδοση της λοίμωξης δεν βρίσκονται πλέον στην αγορά.
Η υπόθεση είχε λάβει ευρωπαϊκές διαστάσεις ήδη από τον Απρίλιο του 2026, όταν η Ιρλανδία ενημέρωσε το ευρωπαϊκό σύστημα επιδημιολογικής επιτήρησης για ομάδα κρουσμάτων με κοινό γενετικό προφίλ. Στη συνέχεια εντοπίστηκαν αντίστοιχα περιστατικά και σε άλλες χώρες, οδηγώντας τις αρμόδιες ευρωπαϊκές αρχές στην έναρξη κοινής διασυνοριακής διερεύνησης.
Μέχρι τα μέσα Ιουνίου είχαν καταγραφεί 109 επιβεβαιωμένα κρούσματα σε δέκα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, καθώς και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Οι περισσότερες λοιμώξεις είχαν αναφερθεί στο Ηνωμένο Βασίλειο, τη Φινλανδία και τις Κάτω Χώρες, ενώ περιστατικά καταγράφηκαν επίσης στην Αυστρία, το Βέλγιο, την Τσεχία, τη Δανία, τη Γερμανία, την Ιρλανδία, το Λουξεμβούργο και την Ισπανία. Συνολικά δεκαοκτώ ασθενείς χρειάστηκαν νοσηλεία. Στη Φινλανδία καταγράφηκαν δύο θάνατοι, ένας επιβεβαιωμένος και ένας πιθανός, σε ασθενείς με σοβαρά υποκείμενα νοσήματα, χωρίς να τεκμηριωθεί ότι η λοίμωξη αποτέλεσε τη μοναδική αιτία θανάτου.
Η εργαστηριακή διερεύνηση βασίστηκε στην αλληλούχιση ολόκληρου του γονιδιώματος των απομονωμένων στελεχών. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι ασθενείς στις διάφορες ευρωπαϊκές χώρες είχαν μολυνθεί από το ίδιο γενετικό στέλεχος Salmonella Bovismorbificans ST377. Η THL επιβεβαιώνει στη νέα ανακοίνωσή της ότι η ίδια γενετική παραλλαγή προκάλεσε λοιμώξεις και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026.
Οι συνεντεύξεις των ασθενών αποτέλεσαν βασικό στοιχείο της διερεύνησης. Στη Φινλανδία, η πλειονότητα όσων ερωτήθηκαν ανέφερε κατανάλωση φύτρων, είτε στο σπίτι είτε σε εστιατόρια και χώρους μαζικής εστίασης, ενώ αντίστοιχες αναφορές προέκυψαν και από ασθενείς στην Ιρλανδία, τις Κάτω Χώρες και το Ηνωμένο Βασίλειο. Σε αρκετές περιπτώσεις οι καταναλωτές δεν μπορούσαν να προσδιορίσουν το ακριβές είδος των φύτρων ή τη μάρκα του προϊόντος, καθώς τα φύτρα χρησιμοποιούνται συχνά ως συστατικό σε σαλάτες, σάντουιτς και έτοιμα γεύματα.
Η μικροβιολογική τεκμηρίωση ενίσχυσε τα επιδημιολογικά ευρήματα. Το ίδιο στέλεχος Salmonella Bovismorbificans ανιχνεύθηκε σε δείγματα νερού που χρησιμοποιούνταν κατά την παραγωγή φύτρων σε μονάδες στο Ηνωμένο Βασίλειο και στις Κάτω Χώρες. Παράλληλα, στη Φινλανδία εντοπίστηκε επιδημιολογική σύνδεση μεταξύ των κρουσμάτων και παραγωγού φύτρων, γεγονός που συνέβαλε στην ιχνηλάτηση της αλυσίδας διανομής.
Οι έρευνες ιχνηλασιμότητας κατέδειξαν ότι οι μονάδες παραγωγής που συνδέθηκαν με τα κρούσματα είχαν προμηθευτεί σπόρους μηδικής από τον ίδιο Ιταλό προμηθευτή. Η ανάλυση της αλυσίδας εφοδιασμού έδειξε ότι οι συγκεκριμένες παρτίδες προέρχονταν από δύο φορτία σπόρων που είχαν εισαχθεί από την Ινδία τον Αύγουστο του 2025. Μετά την άφιξή τους στην Ιταλία οι παρτίδες διαχωρίστηκαν, έλαβαν νέους κωδικούς και διανεμήθηκαν σε δεκατρείς ευρωπαϊκές χώρες, καθώς και σε χώρες εκτός Ευρώπης. Σύμφωνα με την κοινή αξιολόγηση ECDC και EFSA, η συγκεκριμένη αλυσίδα διανομής θεωρείται η πιθανότερη οδός μέσω της οποίας το παθογόνο διασπάρθηκε σε πολλές χώρες.
Κατά τη διάρκεια της διερεύνησης εφαρμόστηκαν εκτεταμένα μέτρα διαχείρισης του κινδύνου. Οι αρμόδιες αρχές προχώρησαν σε ανακλήσεις προϊόντων, απόσυρση παρτίδων σπόρων, προσωρινή διακοπή παραγωγής σε εγκαταστάσεις όπου εντοπίστηκαν θετικά ευρήματα, καταστροφή ύποπτων προϊόντων και δέσμευση αποθεμάτων σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες. Στη Φινλανδία ο παραγωγός που συνδέθηκε με την επιδημία σταμάτησε τη χρήση των ύποπτων παρτίδων ήδη από τα τέλη Απριλίου, ενώ ακολούθησαν ανακλήσεις προϊόντων που παρέμεναν στην αγορά.
Οι ευρωπαϊκές αρχές εκτιμούν ότι μετά την εφαρμογή των μέτρων ο αριθμός των νέων περιστατικών μειώθηκε σημαντικά και μέχρι τον Ιούνιο δεν καταγράφονταν πλέον νέα κρούσματα που να συνδέονται με την επιδημία. Παρά ταύτα, επισημαίνεται ότι οι σπόροι που προορίζονται για παραγωγή φύτρων μπορούν να διατηρήσουν παθογόνους μικροοργανισμούς για μεγάλο χρονικό διάστημα και ότι οι συνθήκες βλάστησης ευνοούν τον πολλαπλασιασμό τους, γεγονός που καθιστά αναγκαία την αυστηρή εφαρμογή μέτρων υγιεινής σε όλα τα στάδια της παραγωγικής διαδικασίας.
Η Salmonella μεταδίδεται κυρίως μέσω τροφίμων που έχουν επιμολυνθεί με το βακτήριο από ανθρώπινα ή ζωικά περιττώματα. Η επαρκής θερμική επεξεργασία καταστρέφει το παθογόνο, ενώ είναι δυνατή και η μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο όταν δεν τηρούνται οι κανόνες υγιεινής των χεριών. Τα συχνότερα συμπτώματα της λοίμωξης είναι η διάρροια και ο πυρετός. Σύμφωνα με τα στοιχεία της THL, τα περιστατικά σαλμονέλωσης στη Φινλανδία έχουν μειωθεί αισθητά την τελευταία δεκαετία. Το 2025 δηλώθηκαν συνολικά 712 λοιμώξεις από Salmonella, από τις οποίες μόνο τέσσερις αφορούσαν το ορότυπο Salmonella Bovismorbificans.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Ανακαλούνται φακές λόγω αστοχίας στην παραγωγή – Τι πρέπει να προσέχουν καταναλωτές και επιχειρήσεις
- Η παγκόσμια αλυσίδα εστιατορίων Taco bell συνδέθηκε με τα 7.000 κρούσματα κυκλοσπορίασης
- Στην Ελλάδα και σε άλλες 35 χώρες αλλοιωμένα προϊόντα με ρυζογκοφρέτες – Ευρωπαϊκός συναγερμός για δημοφιλή μάρκα (φωτο)
- Ανάκληση ντομάτας πελτέ – Κοινοποίηση στο ευρωπαϊκό RASFF για σοβαρό κίνδυνο (φωτο)
