Άλμα στα κρούσματα σαλμονέλας στην Ελλάδα – Διπλασιάστηκαν μέσα σε έναν χρόνο σύμφωνα με ανακοίνωση του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων
Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) δημοσίευσε την ετήσια επιδημιολογική έκθεση για τη σαλμονέλλωση του 2023, δείχνοντας ότι η νόσος επανήλθε σχεδόν στα προ πανδημίας επίπεδα, με σημαντική αύξηση των περιστατικών σε ολόκληρη την Ευρώπη — και αισθητή άνοδο στην Ελλάδα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανατροπή στο εμφιαλωμένο νερό: Νέα αποκαλυπτική μελέτη της EFSA αλλάζει τα δεδομένα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | LIDL: Κίνδυνος από δημοφιλές σνακ ιδιωτικής ετικέτας της αλυσίδας – Δύο ανακοινώσεις ανάκλησης
Το 2023, καταγράφηκαν 78.307 επιβεβαιωμένα κρούσματα σαλμονέλλωσης στην ΕΕ/ΕΟΧ, με ποσοστό 18,1 περιστατικών ανά 100.000 πληθυσμού. Η Ελλάδα ανέφερε 936 περιπτώσεις, αριθμός αυξημένος σε σχέση με το 2022 και σχεδόν διπλάσιος από τα έτη της πανδημίας. Το ECDC σημειώνει ότι η χώρα βρίσκεται ανάμεσα σε εκείνες με στατιστικά σημαντική αυξητική τάση, μαζί με τη Γαλλία, την Ιρλανδία, την Πορτογαλία, την Ισπανία, το Λουξεμβούργο και την Ολλανδία. Στην ελληνική περίπτωση, η αύξηση αποδίδεται κυρίως στην άνοδο των περιστατικών από το στέλεχος Salmonella Enteritidis, το οποίο σχετίζεται συχνά με αυγά και πουλερικά.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλείται ταψί με τοξικά που μεταφέρονται στο φαγητό – Επηρεάζουν ενδοκρινικό, αναπαραγωγή και ανάπτυξη παιδιών
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Περιττώματα τρωκτικών και πουλιών σχεδόν στο 60% των επιχειρήσεων τροφίμων – Τι έδειξε ο έλεγχος των επιθεωρητών
Στην Ευρώπη, οι μεγαλύτερες επιβαρύνσεις καταγράφηκαν σε Σλοβακία, Τσεχία και Ουγγαρία, ενώ τα χαμηλότερα ποσοστά είχαν Πορτογαλία, Λετονία και Ιταλία. Παράλληλα, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες με πολύ υψηλό ποσοστό νοσηλείας (80,1%), γεγονός που δείχνει ότι τα περιστατικά που δηλώνονται είναι κυρίως πιο σοβαρά. Σύμφωνα με τα στοιχεία του CDC, για κάθε επιβεβαιωμένο κρούσμα σαλμονέλωσης που καταγράφεται επίσημα, αντιστοιχούν περίπου 29 μη καταγεγραμμένα περιστατικά. Αυτό σημαίνει ότι η πραγματική έκταση των λοιμώξεων από Salmonella είναι πολύ μεγαλύτερη από αυτή που φαίνεται στα επιδημιολογικά δεδομένα. Οι περισσότερες περιπτώσεις δεν δηλώνονται, είτε γιατί τα συμπτώματα είναι ήπια και οι ασθενείς δεν αναζητούν ιατρική φροντίδα, είτε γιατί δεν πραγματοποιείται εργαστηριακή καλλιέργεια για επιβεβαίωση του παθογόνου.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ηλιόσποροι με καρκινογόνες τοξίνες αποσύρονται από τα ράφια
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Στην Ελλάδα επικίνδυνη τροφή για σκύλους – Οι Αρχές ενημέρωσαν την Ευρώπη μετά από καταγγελία
Η σαλμονέλλωση παραμένει η δεύτερη πιο συχνή γαστρεντερική λοίμωξη στην ΕΕ/ΕΟΧ και η πρώτη αιτία τροφιμογενούς επιδημίας με γνωστό παθογόνο. Τα περισσότερα κρούσματα σημειώνονται το καλοκαίρι, από Ιούλιο έως Σεπτέμβριο. Η ασθένεια προσβάλλει κυρίως μικρά παιδιά: η επίπτωση στις ηλικίες 0–4 ετών φτάνει τα 91 περιστατικά ανά 100.000 πληθυσμού, εννέα φορές περισσότερα από τους ενήλικες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τι συμβαίνει στο σώμα μας όταν νηστεύουμε; Ελληνική μελέτη δίνει απαντήσεις
Το ECDC επισημαίνει ότι τα αυγά και τα προϊόντα τους παραμένουν η κυριότερη πηγή μόλυνσης, ακολουθούμενα από το κοτόπουλο και τα προϊόντα του. Από τα 28 πολυεθνικά ξεσπάσματα που αναφέρθηκαν το 2023, πέντε σχετίζονταν με αυγά και άλλα πέντε με κοτόπουλο, ενώ σε δύο μεγάλες επιδημίες το υπεύθυνο τρόφιμο ήταν ντομάτες, και σε μία πεπόνι. Σε αρκετές περιπτώσεις εντοπίστηκαν κοινοί γενετικοί τύποι του βακτηρίου μεταξύ δειγμάτων τροφίμων και ασθενών, χάρη στη χρήση της μεθόδου ολικής γονιδιωματικής αλληλούχησης (WGS), που πλέον εφαρμόζεται ευρέως στα ευρωπαϊκά εργαστήρια.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κίνδυνος από δημοφιλές μπράντι που περιέχει καρκινογόνο καρβαμιδικό αιθυλεστέρα – Επείγουσα ανάκληση
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Όταν ο πόνος μετατρέπεται σε θυμό: Η σιωπηλή μάχη των συγγενών ασθενών στις ΜΕΘ – Μελέτη στο Νοσοκομείο Ιωαννίνων
Ανησυχητικό εύρημα της έκθεσης αποτελεί η αυξανόμενη αντοχή του βακτηρίου στα φθοριοκινολόνα, αντιβιοτικά που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία των σοβαρών περιστατικών. Αντοχή παρατηρήθηκε στο 21,8% των απομονωμένων στελεχών, με αύξηση σε 18 από τις 26 χώρες που ανέφεραν δεδομένα. Παρότι η αντοχή στις κεφαλοσπορίνες τρίτης γενιάς παραμένει χαμηλή, το γεγονός ότι καταγράφονται ήδη περιπτώσεις διπλής αντοχής σε κρίσιμες κατηγορίες αντιμικροβιακών θεωρείται προειδοποιητικό.
Οι ευρωπαϊκές αρχές αποδίδουν τη γενικότερη αύξηση των κρουσμάτων στη χαλάρωση των ελέγχων και των περιορισμών που είχαν επιβληθεί τα χρόνια της πανδημίας, καθώς και σε αυξημένες μετακινήσεις και ταξίδια. Πάνω από το 13% των περιστατικών ήταν ταξιδιωτικά, με την Τουρκία, την Ταϊλάνδη, την Αίγυπτο και την Ισπανία να εμφανίζονται ως πιο συχνές χώρες έκθεσης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Φασολάδα: Το μυστικό για να βράσουν γρήγορα τα φασόλια με τη σφραγίδα της επιστήμης
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αποκαλύφθηκε το τρόφιμο που προκάλεσε σηψαιμία και τροφικές δηλητηριάσεις σε δεκάδες πελάτες πολυτελούς εστιατορίου
Συνολικά, η σαλμονέλλωση το 2023 προκάλεσε 88 θανάτους στην ΕΕ, ενώ πάνω από το 40% των ασθενών χρειάστηκαν νοσηλεία. Το ECDC τονίζει ότι, παρά τη γενική βελτίωση των συστημάτων παρακολούθησης, η πραγματική έκταση της νόσου πιθανόν να υποεκτιμάται, καθώς πολλά περιστατικά δεν δηλώνονται ποτέ. Η έκθεση καταλήγει ότι η επαναφορά προληπτικών μέτρων στα σημεία παραγωγής και η ενημέρωση του κοινού για την ασφαλή προετοιμασία και κατανάλωση τροφίμων —ιδίως αυγών, κοτόπουλου και ωμών λαχανικών— είναι καθοριστικής σημασίας για τη μείωση των μολύνσεων. Για την Ελλάδα, η αύξηση των κρουσμάτων αποτελεί σαφή προειδοποίηση ότι απαιτείται ενίσχυση των ελέγχων στα τρόφιμα και εκπαίδευση τόσο των επαγγελματιών όσο και των καταναλωτών στην πρόληψη των τροφιμογενών λοιμώξεων.
