Η παρουσία ζωντανών και νεκρών σκαθαριών σε συσκευασίες βιολογικών φακών πολωνικής προέλευσης οδήγησε τη Γερμανία στην υποβολή της κοινοποίησης στο ευρωπαϊκό σύστημα για επίκδυνα τρόφιμα RASFF, στις 19 Οκτωβρίου 2026. Το περιστατικό αποτελεί μια ουσιαστική υπενθύμιση προς τη βιομηχανία παραγωγής, επεξεργασίας, συσκευασίας και εμπορίας οσπρίων ότι η διαχείριση των εντόμων αποθήκευσης παραμένει κρίσιμος παράγοντας ασφάλειας και ποιότητας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Δεν είναι μόνο ο Σκλαβενίτης: Αντιδράσεις σε όλη την Ευρώπη για τα έτοιμα γεύματα στα σούπερ μάρκετ
Σύμφωνα με τα δημοσιοποιημένα στοιχεία, κατά τον επίσημο έλεγχο της γερμανικής αγοράς εντοπίστηκαν επτά νεκρά σκαθάρια σε μία συσκευασία, ενώ σε δεύτερη βρέθηκαν ένα ζωντανό και έξι νεκρά. Η κοινοποίηση χαρακτηρίστηκε ως «Information notification for follow-up», με εκτίμηση δυνητικού κινδύνου (Potential risk). Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί η εμπορική επωνυμία, η εμπλεκόμενη πολωνική επιχείρηση ή οι αριθμοί παρτίδων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | «Κάναμε νέο ρεκόρ!»: Οι Τούρκοι αυτοσαρκάζονται για τα «δηλητηριασμένα» τρόφιμα που απορρίπτονται στην ΕΕ
Ένα πρόβλημα που μπορεί να ξεκινήσει πολύ πριν από τη συσκευασία
Τα όσπρια, και ιδιαίτερα οι φακές, αποτελούν προϊόντα με σημαντικές απαιτήσεις κατά την αποθήκευση. Η προσβολή από έντομα μπορεί να ξεκινήσει στην πρώτη ύλη, να εξελιχθεί σε σιλό και αποθήκες ή να εκδηλωθεί σε μεταγενέστερα στάδια της διακίνησης. Η παρουσία εκτός από τα νεκρά και ενός ζωντανού εντόμου σε τελική συσκευασία δημιουργεί ερωτήματα σχετικά με την αποτελεσματικότητα των προληπτικών μέτρων, την κατάσταση των αποθηκευτικών εγκαταστάσεων και την επάρκεια των ελέγχων πριν από τη διάθεση στην αγορά.
Για τις επιχειρήσεις βιολογικών οσπρίων, ο έλεγχος των εντόμων παρουσιάζει πρόσθετες δυσκολίες. Οι περιορισμοί στη χρήση χημικών μεθόδων απεντόμωσης καθιστούν ακόμη σημαντικότερη την πρόληψη, τη συστηματική παρακολούθηση και την εφαρμογή επιτρεπόμενων φυσικών μεθόδων. Η διαχείριση της θερμοκρασίας και της υγρασίας, ο σχολαστικός καθαρισμός εγκαταστάσεων, η παρακολούθηση με κατάλληλες παγίδες και ο έλεγχος των εισερχόμενων πρώτων υλών αποτελούν βασικά εργαλεία. Παράλληλα, τεχνολογίες όπως η οπτική διαλογή και τα συστήματα ανίχνευσης ξένων σωμάτων μπορούν να συμβάλουν στη μείωση του κινδύνου, χωρίς όμως να εξασφαλίζουν από μόνες τους την ανίχνευση κάθε εντόμου ή εσωτερικής προσβολής των σπόρων.
Πέντε κρίσιμα σημεία για τη βιομηχανία
Για τις επιχειρήσεις οσπρίων, το περιστατικό αποτελεί αφορμή για επανεξέταση συγκεκριμένων σημείων ελέγχου, από την παραλαβή της πρώτης ύλης μέχρι την αποθήκευση του τελικού προϊόντος. Στις προτεραιότητες περιλαμβάνονται:
- Έλεγχος προμηθευτών: Αξιολόγηση της κατάστασης των πρώτων υλών και των συνθηκών αποθήκευσης πριν από την παραλαβή.
- Παρακολούθηση αποθηκών: Τεκμηριωμένο πρόγραμμα επιθεωρήσεων, παγίδων και καταγραφής ευρημάτων.
- Έλεγχος πριν από τη συσκευασία: Συνδυασμός οπτικής διαλογής, δειγματοληψίας και κατάλληλων διαδικασιών ποιοτικού ελέγχου.
- Ιχνηλασιμότητα: Δυνατότητα άμεσου εντοπισμού των παρτίδων, των προμηθευτών και των πελατών.
- Επαλήθευση HACCP: Επανεξέταση της ανάλυσης κινδύνων και της αποτελεσματικότητας των μέτρων ελέγχου εντόμων.
1. Παραλαβή πρώτης ύλης: Μην περιορίζεστε στον οπτικό έλεγχο
Η απουσία ορατών εντόμων κατά την παραλαβή δεν αποκλείει την ύπαρξη αυγών ή προνυμφών μέσα στους σπόρους. Οι επιχειρήσεις πρέπει να εφαρμόζουν δειγματοληψία βάσει κινδύνου, με ιδιαίτερη προσοχή σε παρτίδες που έχουν αποθηκευτεί για μεγάλα χρονικά διαστήματα ή προέρχονται από προμηθευτές με προηγούμενα ευρήματα. Πρακτική ενέργεια: Καταγράψτε ανά παρτίδα την κατάσταση της πρώτης ύλης, την παρουσία ζωντανών ή νεκρών εντόμων, τη θερμοκρασία, την υγρασία και τυχόν ενδείξεις προσβολής. Σε ύποπτες παρτίδες εφαρμόστε δέσμευση μέχρι την ολοκλήρωση της αξιολόγησης.
2. Αποθήκευση: Παρακολουθήστε τις συνθήκες, όχι μόνο τις ημερομηνίες
Η ανάπτυξη πληθυσμών εντόμων επηρεάζεται σημαντικά από τη θερμοκρασία, την υγρασία, τη διάρκεια αποθήκευσης και την αρχική κατάσταση της πρώτης ύλης. Η εφαρμογή FIFO ή FEFO δεν αρκεί όταν δεν συνοδεύεται από συστηματική παρακολούθηση. Πρακτική ενέργεια: Καθορίστε πρόγραμμα μέτρησης θερμοκρασίας και υγρασίας, επιθεώρησης σιλό και αποθηκών και καταγραφής ευρημάτων από παγίδες. Αξιολογείτε τις μεταβολές των συλλήψεων, όχι μόνο την παρουσία ή απουσία εντόμων.
3. Καθαρισμός γραμμής: Ελέγξτε τα σημεία συσσώρευσης προϊόντος
Υπολείμματα φακής σε μεταφορικές ταινίες, αναβατόρια, χοάνες, κόσκινα και συσκευαστικές μηχανές μπορούν να αποτελέσουν εστίες ανάπτυξης εντόμων. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται μετά από διακοπές λειτουργίας ή αλλαγές παρτίδων. Πρακτική ενέργεια: Δημιουργήστε κατάλογο δύσκολα προσβάσιμων σημείων, καθορίστε συχνότητες καθαρισμού και επαληθεύστε την αποτελεσματικότητα με επιθεωρήσεις και τεκμηριωμένα ευρήματα.
4. Διαλογή και συσκευασία: Μην υπερεκτιμάτε τον εξοπλισμό
Οι οπτικοί διαλογείς, τα κόσκινα και τα συστήματα απομάκρυνσης ξένων σωμάτων μειώνουν τον κίνδυνο, αλλά δεν εγγυώνται την απομάκρυνση αυγών, προνυμφών ή εντόμων που βρίσκονται εσωτερικά στους σπόρους. Επιπλέον, μια μη στεγανή συσκευασία μπορεί να επιτρέψει μεταγενέστερη προσβολή. Πρακτική ενέργεια: Επαληθεύστε την απόδοση του εξοπλισμού με κατάλληλες δοκιμές, ελέγξτε τη στεγανότητα των συσκευασιών και εφαρμόστε δειγματοληπτικούς ελέγχους τελικού προϊόντος βάσει κινδύνου.
5. Βιολογικά όσπρια: Ελέγξτε τις επιτρεπόμενες μεθόδους απεντόμωσης
Στα βιολογικά προϊόντα, οι επιλογές αντιμετώπισης είναι περιορισμένες από τις απαιτήσεις πιστοποίησης. Μέθοδοι όπως η ελεγχόμενη θερμική επεξεργασία, η ψύξη ή οι ελεγχόμενες ατμόσφαιρες μπορούν να εξεταστούν, εφόσον είναι κατάλληλες για το προϊόν, επιτρέπονται και έχουν επικυρωθεί ως προς την αποτελεσματικότητά τους. Πρακτική ενέργεια: Ελέγξτε με τον φορέα πιστοποίησης ποιες μέθοδοι επιτρέπονται και διατηρείτε αρχεία εφαρμογής και επαλήθευσης.
6. Τι γίνεται όταν εντοπιστεί έστω και ένα ζωντανό έντομο;
Η ανίχνευση ζωντανού εντόμου σε τελικό προϊόν απαιτεί άμεση διερεύνηση και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως απλή αισθητική απόκλιση.Η επιχείρηση οφείλει να δεσμεύσει την επηρεαζόμενη παρτίδα, να αξιολογήσει τις γειτονικές παρτίδες και να διερευνήσει την προέλευση της προσβολής. Εάν το προϊόν έχει διατεθεί στην αγορά, απαιτείται αξιολόγηση για πιθανή απόσυρση ή ανάκληση και για τις σχετικές υποχρεώσεις ενημέρωσης των αρχών.
Το περιστατικό RASFF δείχνει ότι ακόμη και το συσκευασμένο τελικό προϊόν μπορεί να εμφανίσει έντομα. Για τη βιομηχανία οσπρίων, η αποτελεσματική πρόληψη απαιτεί ελέγχους σε όλη την αλυσίδα, σαφή κριτήρια αποδοχής παρτίδων, τεκμηριωμένη παρακολούθηση αποθηκών και άμεση αντίδραση στα πρώτα ευρήματα.
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων τη βιομηχανία και την εστίαση. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Εκατοντάδες κρούσματα σαλμονέλωσης από μολυσμένες ντομάτες – Ασθενείς σε 4 διαφορετικές χώρες
- Στα δικαστήρια η εταιρεία πίσω από τα πιο διάσημα ουίσκι – Κατηγορείται για τον μύκητα που μαυρίζει τα σπίτια
- Βενέτης: «Καμπάνα» της Περιφέρειας Αττικής για παραβάσεις στο υποκατάστημα του Αεροδρομίου Αθηνών
- Πασίγνωστη αεροπορική εταιρεία κόβει πτήσεις και… αποζημιώσεις λόγω κρίσης – «Ξεκρέμαστοι» χιλιάδες επιβάτες
- Το έντομο που αν σε τσιμπήσει μπορεί να σε κάνει αλλεργικό στο κρέας
- Τι γυρεύουν οι κολοσσοί Microsoft και OpenAI στη σοκολάτα που κάνει ντεμπούτο τον Δεκέμβρη;
- Τελικά έφταιγε ο CEO ή φταίνε οι τιμές; – Κολοσσός σοκολάτας ανακαλύπτει ότι οι συνεχείς ανατιμήσεις έχουν …πικρή γεύση
- Νέο πρόστιμο στα Public: 4.000 ευρώ για ελλιπή ενημέρωση καταναλωτών
- Το λάθος που κάνουμε με τον κιμά και οι κεφτέδες δεν βγαίνουν αφράτοι
