Έναν χρόνο μετά τον συναγερμό που προκάλεσε ο εντοπισμός ραδιενεργού καισίου-137 σε εισαγόμενες γαρίδες, η αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) διαπιστώνει ότι το νέο σύστημα ελέγχου των συγκεκριμένων εισαγωγών λειτουργεί πλέον σύμφωνα με τις απαιτήσεις της. Η FDA ανακοίνωσε στις 5 Οκτωβρίου 2026 τα αποτελέσματα επιτόπιας αξιολόγησης που πραγματοποιήθηκε τον Μάιο και αφορούσε τη διαδικασία με την οποία ελέγχονται και πιστοποιούνται ορισμένες γαρίδες και μπαχαρικά πριν από την είσοδό τους στην αμερικανική αγορά. Η αξιολόγηση δεν περιορίστηκε στην εξέταση εγγράφων, αλλά περιλάμβανε επισκέψεις στις αρμόδιες αρχές, σε εγκαταστάσεις επεξεργασίας και σε τρία εργαστήρια που πραγματοποιούν αναλύσεις για το καίσιο-137. Το συμπέρασμα της FDA είναι ότι οι δύο αρμόδιοι φορείς καλύπτουν ουσιαστικά τις απαιτήσεις του προγράμματος, ενώ οι ελλείψεις που είχαν εντοπιστεί διορθώθηκαν και κρίθηκαν ικανοποιητικά αντιμετωπισμένες.
Το πρόγραμμα αυτό δημιουργήθηκε μετά τα περιστατικά του 2025, όταν η FDA ανίχνευσε Cs-137 σε φορτία γαρίδων και αργότερα σε γαρίδες και γαρύφαλλα που είχαν εισαχθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες. Από τις 31 Οκτωβρίου 2025 τέθηκε σε εφαρμογή υποχρεωτική πιστοποίηση για συγκεκριμένες γαρίδες και μπαχαρικά από ορισμένες περιοχές, με στόχο να επιβεβαιώνεται πριν από την εξαγωγή ότι τα προϊόντα δεν είναι μολυσμένα με το ραδιενεργό ισότοπο. Πρόκειται για σημαντική αλλαγή στη διαδικασία ελέγχου, καθώς η πιστοποίηση αποτελεί πρόσθετο φίλτρο πριν από την είσοδο των προϊόντων στη χώρα και ήταν η πρώτη φορά που η FDA χρησιμοποίησε τη συγκεκριμένη εξουσία που της παρέχει η αμερικανική νομοθεσία για την ασφάλεια των τροφίμων. Η αμερικανική αρχή έχει επισημάνει ότι το βασικό πρόβλημα με το Cs-137 δεν αφορά μόνο μια ενδεχόμενη υψηλή, άμεση έκθεση, αλλά και τη μακροχρόνια επαναλαμβανόμενη έκθεση σε χαμηλές συγκεντρώσεις, η οποία μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο καρκίνου λόγω βλαβών στο DNA.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 7 σημάδια ότι τρώτε πραγματικά καλά χωρίς να ακολουθείτε «τέλεια» δίαιτα – Του Νίκου Ζορζοβίλη
Η νέα αξιολόγηση έδειξε επίσης ότι το πρόγραμμα δεν ήταν από την αρχή χωρίς προβλήματα. Για τις γαρίδες, η FDA διαπίστωσε ότι η αρμόδια αρχή είχε χρησιμοποιήσει διαφορετικό τρόπο δειγματοληψίας από αυτόν που απαιτούσε το αμερικανικό πρωτόκολλο, καθώς είχε συνθέσει δείγματα από δέκα διαδοχικά εμπορευματοκιβώτια αντί να λαμβάνει μεμονωμένο δείγμα από επιλεγμένο εμπορευματοκιβώτιο που να αντιπροσωπεύει έως δέκα φορτία που είχαν ελεγχθεί. Η διαδικασία αναθεωρήθηκε και η FDA έκρινε τη διόρθωση ικανοποιητική. Παράλληλα, καταγράφηκαν τέσσερις επιπλέον τομείς στους οποίους χρειαζόταν βελτίωση, μεταξύ άλλων η διαχείριση των πιστοποιητικών, η τεκμηρίωση των ρυθμίσεων των συσκευών ελέγχου ακτινοβολίας, η βαθμονόμηση του εξοπλισμού και η απευθείας διαβίβαση των εργαστηριακών αποτελεσμάτων. Και σε αυτά τα σημεία οι διορθωτικές ενέργειες έγιναν αποδεκτές από την FDA.
Για τα μπαχαρικά εντοπίστηκε διαφορετική απόκλιση, καθώς οι χειριστές των ανιχνευτών ακτινοβολίας είχαν πραγματοποιήσει σάρωση για 10 λεπτά αντί για τα απαιτούμενα 12, δηλαδή 2,5 λεπτά ανά πλευρά αντί για τρία. Η αρμόδια αρχή απέδωσε το πρόβλημα σε λάθος αναφορά σε συνοδευτικό έγγραφο και τροποποίησε το πρωτόκολλο ώστε να αποτυπώνει με σαφήνεια τον απαιτούμενο χρόνο και τις σωστές ρυθμίσεις των ανιχνευτών. Η FDA εξέτασε ακόμη εννέα σημεία βελτίωσης που αφορούσαν, μεταξύ άλλων, την παρακολούθηση των εργαστηριακών αποτελεσμάτων, τη βαθμονόμηση του εξοπλισμού, την τεκμηρίωση των ελέγχων και τη διαχείριση αμφίβολων ακτινολογικών ευρημάτων.
Τι σημαίνει η νέα αξιολόγηση
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι και τα τρία εργαστήρια που ελέγχθηκαν από την FDA και υποστηρίζουν το πρόγραμμα πιστοποίησης κρίθηκαν ότι πληρούν τις απαιτήσεις των αμερικανικών αρχών, χωρίς να εντοπιστούν ελλείψεις στις εργαστηριακές διαδικασίες. Τα εργαστήρια διαθέτουν διαπίστευση κατά ISO/IEC 17025 και δυνατότητα μέτρησης ραδιονουκλιδίων που εκπέμπουν ακτίνες γάμμα, με τη φασματομετρία γάμμα να περιλαμβάνεται στο πεδίο διαπίστευσής τους. Με βάση το σύνολο των ευρημάτων, η FDA αποφάσισε να διατηρήσει το ισχύον σύστημα πιστοποίησης και να συνεχίσει την παρακολούθησή του, ενώ προβλέπεται και η διενέργεια νέων αξιολογήσεων εφόσον κριθεί απαραίτητο.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται μετά από μια σειρά ανακλήσεων που είχαν ήδη καταγράψει οι αμερικανικές αρχές και είχαν παρουσιαστεί αναλυτικά από το Cibum, μεταξύ άλλων στην υπόθεση των περίπου 579 τόνων κατεψυγμένων γαρίδων, αλλά και στη μεταγενέστερη ανάκληση περίπου 1,7 τόνων προϊόντος λόγω πιθανής επιμόλυνσης με Cs-137. Η σημερινή ανακοίνωση δεν αφορά νέο περιστατικό μόλυνσης ούτε σημαίνει ότι οι προηγούμενες ανακλήσεις αναιρούνται. Αφορά την αξιολόγηση του μηχανισμού που δημιουργήθηκε ακριβώς για να μειωθεί ο κίνδυνος να εισέλθουν ξανά στην αμερικανική αγορά προϊόντα που μπορεί να έχουν μολυνθεί με ραδιενεργό καίσιο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Γονιδιοτοξικές και καρκινογόνες ουσίες σε τρόφιμα για βρέφη και μικρά παιδιά – Τι εντόπισε έρευνα σε 91 δείγματα από μάρκες της αγοράς
- Μπανάνες: Τι συμβαίνει στην αρτηριακή μας πίεση όταν τις καταναλώνουμε τακτικά; – Ο ρόλος του καλίου
- TFA: Το τοξικό χημικό που βρέθηκε στο αίμα όλων των Ευρωπαίων που εξετάστηκαν
- Ανακαλούνται δύο οικογενειακά παγωτά μετά από καταγγελίες (φωτογραφία)
