Η ευρωπαϊκή επιστημονική αξιολόγηση εντοπίζει σημαντικά κενά στα διαθέσιμα δεδομένα για τη χρήση του zinc l carnosine σε συμπληρώματα διατροφής
Η έγκριση νέων συστατικών για χρήση σε τρόφιμα και συμπληρώματα διατροφής προϋποθέτει εκτεταμένη επιστημονική τεκμηρίωση, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για ουσίες που δεν διαθέτουν ιστορικό κατανάλωσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων εξέτασε αίτηση για την έγκριση του zinc l carnosine ως νέου τροφίμου και ως πηγής ψευδαργύρου για χρήση σε συμπληρώματα διατροφής. Η αξιολόγηση πραγματοποιήθηκε έπειτα από σχετικό αίτημα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προς την Επιτροπή Διατροφής, Νέων Τροφίμων και Αλλεργιογόνων της EFSA. Οι επιστήμονες κλήθηκαν να εξετάσουν τόσο την ασφάλεια της ουσίας όσο και το κατά πόσο ο ψευδάργυρος που περιέχει μπορεί να απορροφηθεί αποτελεσματικά από τον ανθρώπινο οργανισμό. Το αποτέλεσμα της αξιολόγησης ήταν επιφυλακτικό. Σύμφωνα με τη γνωμοδότηση, τα διαθέσιμα στοιχεία δεν επιτρέπουν να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα ούτε για τη βιοδιαθεσιμότητα του ψευδαργύρου ούτε για τη συνολική ασφάλεια της ουσίας, γεγονός που αφήνει ανοιχτά κρίσιμα επιστημονικά ερωτήματα.
Ερωτήματα για τη σύσταση και τη συμπεριφορά της ουσίας
Η υπό εξέταση ουσία αποτελεί ένωση ψευδαργύρου και l καρνοσίνης, η οποία παράγεται μέσω χημικής σύνθεσης. Προορίζεται για χρήση από άτομα ηλικίας άνω των 12 ετών, με εξαίρεση τις εγκύους και τις θηλάζουσες γυναίκες. Σύμφωνα με τα στοιχεία του φακέλου, το προϊόν παρουσιάζεται σε μορφή σκόνης και χαρακτηρίζεται από χαμηλή διαλυτότητα στο νερό υπό ουδέτερες συνθήκες pH. Ωστόσο, η επιστημονική επιτροπή διαπίστωσε ότι τα διαθέσιμα δεδομένα δεν επιτρέπουν πλήρη χαρακτηρισμό της φυσικοχημικής του συμπεριφοράς. Ένα από τα βασικά ζητήματα που επισημαίνονται αφορά την πιθανή παρουσία πολύ μικρών σωματιδίων, συμπεριλαμβανομένων πιθανών νανοσωματιδίων. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι τα στοιχεία που υποβλήθηκαν δεν αρκούν για να αποκλειστεί η ύπαρξη τέτοιων σωματιδίων στο προϊόν, κάτι που θεωρείται σημαντικό για την αξιολόγηση της ασφάλειας. Παράλληλα, δεν τεκμηριώνεται επαρκώς ότι η ουσία διαλύεται γρήγορα στις συνθήκες που επικρατούν στο ανθρώπινο στομάχι. Η ταχύτητα διάλυσης αποτελεί καθοριστικό παράγοντα, καθώς επηρεάζει άμεσα τον τρόπο με τον οποίο απελευθερώνεται ο ψευδάργυρος και καθίσταται διαθέσιμος για απορρόφηση από τον οργανισμό.
Ασαφής η βιοδιαθεσιμότητα του ψευδαργύρου
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στην αξιολόγηση της βιοδιαθεσιμότητας, δηλαδή της ικανότητας του οργανισμού να απορροφήσει και να αξιοποιήσει τον ψευδάργυρο που περιέχεται στην ένωση. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι οι μελέτες που κατατέθηκαν εμφανίζουν σημαντικούς περιορισμούς και δεν παρέχουν επαρκή στοιχεία για να προσδιοριστεί πόσο αποτελεσματικά απορροφάται ο ψευδάργυρος στις προτεινόμενες συνθήκες χρήσης. Ως αποτέλεσμα, δεν μπορεί να εκτιμηθεί με βεβαιότητα αν η συγκεκριμένη ένωση λειτουργεί ως αποτελεσματική πηγή του ιχνοστοιχείου.
Το ζήτημα αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η έγκριση μιας νέας πηγής θρεπτικού συστατικού δεν βασίζεται μόνο στην απουσία κινδύνων αλλά και στην απόδειξη ότι το συστατικό μπορεί να αξιοποιηθεί βιολογικά από τον οργανισμό. Χωρίς σαφή στοιχεία για την απορρόφηση και τον μεταβολισμό του ψευδαργύρου, η αξιολόγηση παραμένει ελλιπής.
