Χωρίς γνωστό αντίδοτο και χωρίς θεραπευτικά πρωτόκολλα, ένας υποεκτιμημένος κίνδυνος για την ασφάλεια τροφίμων με θνησιμότητα έως 100%
Πρόσφατη επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of Infection and Public Health, επιβεβαιώνει πλήρως όσα είχαν ήδη τεκμηριωθεί σε προγενέστερο άρθρο μου για τη bongkrekic acid (BKA), αναδεικνύοντας ότι πρόκειται για έναν υπαρκτό, σοβαρό και σε μεγάλο βαθμό υποεκτιμημένο κίνδυνο για την ασφάλεια τροφίμων. Τα νέα επιστημονικά δεδομένα δεν ανατρέπουν καμία από τις βασικές διαπιστώσεις, αντίθετα τις ενισχύουν με σύγχρονη επιδημιολογική τεκμηρίωση και συγκεκριμένα στοιχεία από πρόσφατο περιστατικό μαζικής δηλητηρίασης που πήρε το δρόμο της δικαιοσύνης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: Καταγγελία εναντίον της ΙΟΝ – Καταναλώτρια προσέφυγε στο ΣΕΕ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: Πρόστιμο σε LIDL για παραπλάνηση καταναλωτών
Η bongkrekic acid είναι μια εξαιρετικά ισχυρή μιτοχονδριακή τοξίνη που αναστέλλει κρίσιμες λειτουργίες παραγωγής ενέργειας στα κύτταρα. Παράγεται από ορισμένα στελέχη του βακτηρίου Burkholderia gladioli pathovar cocovenenans, ενός μικροοργανισμού που απαντάται ευρέως στο περιβάλλον, σε έδαφος, νερό και τρόφιμα. Μόνο ένα μέρος των στελεχών διαθέτει το γενετικό υπόβαθρο που επιτρέπει την παραγωγή της τοξίνης, γεγονός που δυσχεραίνει την έγκαιρη αναγνώριση του κινδύνου και εξηγεί γιατί η παρουσία του βακτηρίου δεν συνοδεύεται πάντα από δηλητηριάσεις.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αγωγή εναντίον της Clinique για γνωστό καλλυντικό
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 7 άνθρωποι στο νοσοκομείο και 30 κρούσματα σαλμονέλωσης μετά από χειρισμό μολυσμένης τροφής για σκύλους
Η ιστορία της bongkrekic acid ξεκινά το 1895 στην Ινδονησία, όταν καταγράφηκαν μαζικοί θάνατοι μετά από κατανάλωση του ζυμωμένου προϊόντος καρύδας tempe bongkrèk. Κατά τον 20ό αιώνα χιλιάδες περιστατικά δηλητηρίασης καταγράφηκαν κυρίως στην Ινδονησία και την Κίνα, με ποσοστά θνησιμότητας που σε πολλές επιδημίες ξεπέρασαν το 50% και σε ορισμένες έφτασαν το 100%. Μεταγενέστερες ανασκοπήσεις δείχνουν ότι από το 1975 και μετά έχουν τεκμηριωθεί επισήμως περισσότερες από 3.000 περιπτώσεις δηλητηρίασης από BKA παγκοσμίως.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πασίγνωστα αρώματα αποσύρονται από την αγορά λόγω επικίνδυνων ουσιών – Νέα λίστα με τις Ευρωπαϊκές προειδοποιήσεις
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ευρωπαϊκός συναγερμός για επικίνδυνα πιστολάκια και πρέσες μαλλιών – Διατίθενται και στην ελληνική αγορά (Φωτογραφίες)
Η μελέτη που δημοσιεύθηκε πρόσφατα εξετάζει την επιδημία που σημειώθηκε την άνοιξη του 2024 στην Ταϊβάν και αποτελεί την πρώτη επίσημα καταγεγραμμένη περίπτωση δηλητηρίασης από bongkrekic acid στη χώρα. Σύμφωνα με τα δεδομένα, 33 άτομα ασθένησαν μετά από κατανάλωση γευμάτων σε εστιατόριο της Ταϊπέι, εννέα νοσηλεύθηκαν, επτά εισήχθησαν σε μονάδες εντατικής θεραπείας και έξι κατέληξαν. Το εκτιμώμενο ποσοστό θνησιμότητας ανήλθε στο 20%, ενώ όλοι οι ασθενείς είχαν καταναλώσει πιάτα με επίπεδα noodle ρυζιού, επιβεβαιώνοντας τη σύνδεση της τοξίνης με συγκεκριμένες κατηγορίες τροφίμων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται 21.000 κιλά χοιρινού φιλέτου χωρίς κόκκαλα – Η έκκληση των Αρχών για επιστροφή ή καταστροφή
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νεκρό βρέφος από λιστερίωση – Μολύνθηκε από το γάλα που έπινε η μητέρα κατά την εγκυμοσύνη
Παράλληλα με τα επιστημονικά ευρήματα, η υπόθεση είχε και σοβαρές νομικές εξελίξεις. Πέντε άτομα κάθισαν στο εδώλιο ως υπεύθυνοι για τη θανατηφόρα επιδημία τροφικής δηλητηρίασης στο εστιατόριο Polam Kopitiam της Ταϊβάν. Το bongkrekic acid εντοπίστηκε σε δείγματα από τα χέρια ενός σεφ του εστιατορίου, αλλά όχι σε δείγμα φαγητού ούτε σε δείγματα από τους προμηθευτές. Σύμφωνα με τους εισαγγελείς, μία κατσαρόλα με noodles είχε παραμείνει εκτός ψυγείου και χρησιμοποιήθηκε τις επόμενες ημέρες για την παρασκευή γευμάτων, δημιουργώντας τις κατάλληλες συνθήκες για την παραγωγή της τοξίνης. Τοπικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι οι εισαγγελείς ζητούν ποινή φυλάκισης άνω των τεσσάρων ετών για τον ιδιοκτήτη του franchise, τέσσερα χρόνια και δύο μήνες για τον αναπληρωτή μάγειρα, βαριά τιμωρία για τον επικεφαλής σεφ και κατάλληλες ποινές για τον διευθυντή του καταστήματος.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλείται γνωστό απορρυπαντικό ρούχων λόγω κινδύνου σοβαρών δερματικών εγκαυμάτων
Το Υπουργείο Δικαιοσύνης της Ταϊβάν παρενέβη επίσης για τη στήριξη των οικογενειών των θυμάτων. Κάθε οικογένεια των έξι νεκρών θα λάβει αποζημίωση ύψους 1,8 εκατομμυρίων νέων δολαρίων Ταϊβάν, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 55.000 δολάρια ΗΠΑ. Η ιατροδικαστική εξέταση από ειδικούς του Τμήματος Ιατροδικαστικής του Εθνικού Πανεπιστημίου της Ταϊβάν αποκάλυψε την παρουσία bongkrekic acid στο αίμα ενός από τους νεκρούς, γεγονός που σηματοδότησε την πρώτη εργαστηριακή ανίχνευση της τοξίνης στη χώρα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Starbucks: Καταγγελίες για σκουλήκια, φωτιές και φίμωση – Πρώην στέλεχος ισχυρίζεται ότι απολύθηκε επειδή ξεστόμισε την αλήθεια
Τα ευρήματα της υπόθεσης επιβεβαιώνουν και τις φυσικοχημικές ιδιότητες της BKA. Η ουσία είναι άχρωμη, άοσμη και άγευστη, με υψηλή θερμική σταθερότητα, δεν αλλοιώνει την όψη ή τη γεύση των τροφίμων και δεν καταστρέφεται με το μαγείρεμα. Χημικά πρόκειται για εξαιρετικά ακόρεστο μεθοξυ-τρικαρβοξυλικό οξύ, ικανό να προκαλέσει θανατηφόρα τοξικότητα σε δόσεις της τάξης του 1 έως 1,5 mg. Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως μέσα σε λίγες ώρες και εξελίσσονται ταχέως σε σοβαρή πολυοργανική ανεπάρκεια.
Δεν υπάρχει γνωστό αντίδοτο για τη δηλητηρίαση από bongkrekic acid και δεν υφίστανται τυποποιημένα θεραπευτικά πρωτόκολλα. Η ιατρική αντιμετώπιση περιορίζεται σε υποστηρικτικά μέτρα και συμπτωματική αγωγή, γεγονός που εξηγεί τα υψηλά ποσοστά θνησιμότητας ακόμη και σε περιβάλλοντα με ανεπτυγμένες υγειονομικές δομές.
Η επιδημία της Ταϊβάν, τα επιστημονικά δεδομένα που τη συνοδεύουν και οι δικαστικές εξελίξεις που ακολούθησαν επιβεβαιώνουν ότι η bongkrekic acid είναι μία διαρκής απειλή που μπορεί να εκδηλωθεί σε οποιαδήποτε χώρα, όταν συνυπάρξουν ακατάλληλες συνθήκες παρασκευής και αποθήκευσης τροφίμων, και η οποία πλέον τεκμηριώνεται τόσο επιστημονικά όσο και σε επίπεδο πραγματικών, θανατηφόρων περιστατικών.
Πηγές:
- https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1876034125004058
- https://journals.sagepub.com/doi/full/10.1177/15353141251389591?_gl=1qf4vew_upMQ.._gaMjEwMjY1NjUyNC4xNzY4MTI3NjMx_ga_60R758KFDG*czE3NjgxMjc2MzAkbzEkZzAkdDE3NjgxMjc2MzAkajYwJGwwJGgyMTQzMDg4NTg3
- https://www.mdpi.com/2304-8158/12/21/3926
