Ανάκληση καστανού ρυζιού λόγω υπέρβασης ορίων ανόργανου αρσενικού – Αυξανόμενες διεθνείς ανησυχίες για την ασφάλεια των προϊόντων ρυζιού
Το ευρωπαϊκό σύστημα ταχείας ειδοποίησης για τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές (RASFF) ανακοίνωσε ειδοποίηση, σχετικά με ανόργανο αρσενικό σε ποσότητα που υπερβαίνει τα μέγιστα επιτρεπτά όρια σε καστανό ρύζι (riso integrale) προέλευσης Ιταλίας. Η ειδοποίηση προήλθε από την Ιταλία, η οποία εντόπισε την παράβαση έπειτα από επίσημο έλεγχο της αγοράς. Η κοινοποίηση ταξινομήθηκε ως “Information notification for attention” και χαρακτηρίστηκε απόφαση «σοβαρού κινδύνου». Σύμφωνα με τις αναλύσεις, το επίπεδο ανόργανου αρσενικού που μετρήθηκε έφτασε τα 0,52 mg/kg, υπερβαίνοντας το ευρωπαϊκό ανώτατο όριο των 0,25 mg/kg για το συγκεκριμένο προϊόν.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα θαλασσινά με τις υψηλότερες συγκεντρώσεις τοξικού υδραργύρου στην αγορά – Αποκαλύψεις από 74 μελέτες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επικίνδυνα απορρυπαντικά και καλλυντικά: Στη δημοσιότητα η «καυτή» λίστα – Πώς θα τα αναγνωρίσετε
Η Ιταλία προχώρησε άμεσα σε ανάκληση του προϊόντος από την αγορά, το οποίο κυκλοφορούσε με την εμπορική ονομασία Riso integrale Cascine Orsine, που παράγεται από την Azienda Agricola Cascina Orsine στο εργοστάσιο της Strada delle Grange 20, 13036 Ronsecco (VC). Η συγκεκριμένη ειδοποίηση ενισχύει τις ανησυχίες που εκφράζονται διεθνώς σχετικά με την παρουσία ανόργανου αρσενικού στο ρύζι και στα παράγωγά του. Πλήθος επιστημονικών αναλύσεων έχουν δείξει ότι το ρύζι, λόγω της ικανότητάς του να απορροφά βαρέα μέταλλα από το έδαφος και το νερό, μπορεί να περιέχει συγκεντρώσεις αρσενικού σημαντικά υψηλότερες από άλλες καλλιέργειες. Το καστανό ρύζι, επειδή διατηρεί το πίτουρό του, συνήθως εμφανίζει υψηλότερα επίπεδα ανόργανου αρσενικού σε σχέση με το λευκό (γυαλισμένο), με τον Codex Alimentarius να έχει ορίσει ανώτατα επιτρεπτά όρια 0,35 mg/kg για το καστανό και 0,20 mg/kg για το λευκό ρύζι.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επικίνδυνα ξένα σώματα σε βρεφική τροφή – Βρέθηκαν κομμάτια από συσκευασία πρώτης ύλης
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 10 νεκροί από μολυσμένη μπύρα: Αντιδράσεις για την απόφαση του δικαστηρίου
Πρόσφατες εκτιμήσεις κινδύνου της Ευρωπαϊκής Αρχής Ασφάλειας Τροφίμων (EFSA, Ιανουάριος του 2024) επιβεβαιώνουν ότι το ανόργανο αρσενικό είναι γονοτοξικό και καρκινογόνο στοιχείο, με πιθανές επιγενετικές επιδράσεις. Η χρόνια έκθεση, ακόμη και σε χαμηλές συγκεντρώσεις, συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο για καρκίνους του δέρματος, της ουροδόχου κύστης και των πνευμόνων, καθώς και με βλάβες στο δέρμα, στο καρδιαγγειακό, στο νευρικό και στο αναπαραγωγικό σύστημα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τηγανητά συκωτάκια: Το κοινό συστατικό στο ντουλάπι σας που τα μαλακώνει και αφαιρεί την πικράδα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τι βρήκε στο ελληνικό μέλι η πιο ολοκληρωμένη μέχρι σήμερα παγκόσμια έρευνα για φυτοφάρμακα σε 187 δείγματα
Ανάλογες ανησυχίες έχουν εκφράσει και άλλες ευρωπαϊκές αρχές. Η Νορβηγική Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων έχει εκδώσει αυστηρές συστάσεις για τα προϊόντα ρυζιού, ιδίως για τα παιδιά κάτω των έξι ετών, επισημαίνοντας ότι τα ροφήματα και οι ρυζογκοφρέτες μπορεί να περιέχουν υψηλές συγκεντρώσεις ανόργανου αρσενικού. Συνιστά να αποφεύγονται πλήρως σε αυτή την ηλικιακή ομάδα και να επιλέγονται εναλλακτικές μορφές διατροφής.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το μέγα ψέμα στη συσκευασία αλευριού ιδιωτικής ετικέτας μεγάλου σούπερ μάρκετ – Η καταγγελία που έφερε την παραδοχή
Σημαντικές έρευνες, όπως εκείνη της οργάνωσης Healthy Babies Bright Futures το 100% των δειγμάτων ρυζιού που εξετάστηκαν περιείχαν ανόργανο αρσενικό, με το ιταλικό Arborio – ποικιλία που χρησιμοποιείται ευρέως για ριζότο – να εμφανίζει από τα υψηλότερα επίπεδα. Η υπόθεση Cascine Orsine εντάσσεται σε αυτό το ευρύτερο πλαίσιο ανησυχιών. Ο συνδυασμός των επίσημων αναλύσεων της RASFF και των ανεξάρτητων ερευνών επιβεβαιώνει ότι το πρόβλημα του ανόργανου αρσενικού στο ρύζι είναι υπαρκτό, σοβαρό και απαιτεί αυξημένη επιτήρηση. Οι παραγωγοί φέρουν τη βασική ευθύνη για τη διάθεση ασφαλών προϊόντων, ενώ οι καταναλωτές καλούνται να ενημερώνονται και να επιλέγουν προσεκτικά την προέλευση και την ποικιλία του ρυζιού που καταναλώνουν.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το ταπεινό βότανο που στοιχίζει 50 λεπτά το ματσάκι και βοηθά στην πέψη, στην υγεία της καρδιάς και του ανοσοποιητικού
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τελικά οι ξηροί καρποί επιδεινώνουν τα συμπτώματα εκκολπωματίτιδας; – Τα ευρήματα “έκπληξη” νέας μελέτης σε 30.000 γυναίκες
Τρόποι μείωσης του αρσενικού στο ρύζι
Η σωστή προετοιμασία στο σπίτι μπορεί να μειώσει σημαντικά την ποσότητα ανόργανου αρσενικού που καταναλώνουμε. Το πλύσιμο ή το μούλιασμα του ρυζιού πριν από το μαγείρεμα, σε καθαρό νερό χωρίς υπολείμματα βαρέων μετάλλων, βοηθά στην απομάκρυνση ενός μέρους των επιμολυντών. Ακόμη πιο αποτελεσματική θεωρείται η μέθοδος βρασμού σε μεγάλη ποσότητα νερού, με στράγγισμα στο τέλος, η οποία σύμφωνα με μελέτες μπορεί να περιορίσει το αρσενικό κατά 40–60%.
Η ποικιλία και ο τόπος προέλευσης του ρυζιού παίζουν επίσης καθοριστικό ρόλο. Υψηλότερες συγκεντρώσεις έχουν βρεθεί σε ορισμένες ποικιλίες όπως το ιταλικό Arborio ή ρύζια προερχόμενα από συγκεκριμένες περιοχές των νοτιοανατολικών Ηνωμένων Πολιτειών. Αντίθετα, ρύζια από την Καλιφόρνια, καθώς και οι ποικιλίες basmati και jasmine, παρουσιάζουν χαμηλότερα επίπεδα, αν και συχνά κοστίζουν περισσότερο.
Ιδιαίτερα ευάλωτες ομάδες θεωρούνται τα βρέφη, τα νήπια και οι έγκυες γυναίκες, λόγω της μεγαλύτερης αναλογικά πρόσληψης τροφής και της αυξημένης κατανάλωσης προϊόντων ρυζιού σε βρεφικές δίαιτες. Αυξημένη έκθεση μπορεί να έχουν και όσοι αποφεύγουν τη γλουτένη, καθώς το ρύζι αποτελεί βασικό υποκατάστατο άλλων δημητριακών.
