Μια συστηματική ανασκόπηση 74 μελετών δείχνει τα ψάρια που συχνά ξεπερνούν τα όρια υδραργύρου, με κινδύνους για εγκύους και παιδιά
Παρά τη μείωση που έχει καταγραφεί τα τελευταία χρόνια, ο υδράργυρος – κυρίως με τη μορφή του μεθυλυδραργύρου, που είναι ιδιαίτερα τοξική – συνεχίζει να αποτελεί απειλή για όσους καταναλώνουν ψάρι στην Ευρώπη. Αυτό προκύπτει από μια συστηματική ανασκόπηση που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Foods από ομάδα Ιταλών ερευνητών, οι οποίοι κατά μεγάλο μέρος ανήκαν στην Εθνική Επιτροπή Ασφάλειας Τροφίμων (CNSA). Η ανάλυση συγκέντρωσε 74 μελέτες που δημοσιεύτηκαν μεταξύ 2000 και 2024 σχετικά με τις συγκεντρώσεις συνολικού υδραργύρου και μεθυλυδραργύρου στα ευρωπαϊκά θαλασσινά. Το αποτέλεσμα είναι σύνθετο: η μόλυνση μειώνεται, αλλά ορισμένα είδη εξακολουθούν να ξεπερνούν τα νόμιμα όρια που καθορίζονται από τον Κανονισμό (ΕΕ) 915/2023.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Knorr: Ντόμινο ανακλήσεων από μεγάλα σουπερμάρκετ λόγω σοβαρού κινδύνου από προϊόντα της Unilever
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αυγά: Υπαρκτός ο κίνδυνος από καρκινογόνες αφλατοξίνες; Δεδομένα των τελευταίων 40 ετών
Οι συγγραφείς εντοπίζουν οκτώ είδη που υπερβαίνουν τα όρια επανειλημμένα, κυρίως τον κόκκινο τόνο , τον ξιφία , τον άγριο μπακαλιάρο και το χέλι . Στον κόκκινο τόνο, οι μέγιστες τιμές φτάνουν τα 3,37 mg/kg, πάνω από τρεις φορές το ευρωπαϊκό όριο του 1 mg/kg. Ο ξιφίας συχνά υπερβαίνει επίσης το όριο, με μέγιστες τιμές 2,4 mg/kg, ενώ ο μπακαλιάρος και το χέλι καταγράφουν συγκεντρώσεις μεταξύ 0,7 και 1,6 mg/kg.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κίνδυνος δηλητηρίασης από αλλοιωμένες σαρδέλες που πωλήθηκαν στο ψαράδικο μεγάλου σούπερ μάρκετ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αποσύρονται 64.000 λούτρινα ζωάκια – Σοβαρός κίνδυνος, κυκλοφορούν και στην Ελλάδα [φωτο]
Η Μεσόγειος – και ιδιαίτερα η Αδριατική – αποτελεί περιοχή με τα πιο συχνά υπερβάλλοντα επίπεδα. Οι αιτίες είναι τόσο φυσικές, όπως η παρουσία αποθεμάτων κιναβρίου και ρηχών ιζημάτων μολυσμένων με υδράργυρο, όσο και ανθρωπογενείς, που σχετίζονται με ιστορικές βιομηχανικές και μεταλλευτικές δραστηριότητες. Σε ποσοστό 30% των μελετών που πραγματοποιήθηκαν στην περιοχή της Μεσογείου τα επίπεδα υδραργύρου ξεπερνούν τα ρυθμιστικά όρια. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι ο μεθυλυδράργυρος σχηματίζεται στα ιζήματα και συγκεντρώνεται κυρίως σε ψάρια που ζουν κοντά στον πυθμένα, όπως ο μπακαλιάρος, καθώς και σε θηρευτικά ψάρια κορυφής, όπως ο τόνος και ο ξιφίας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 13 βρέφη με σοβαρά συμπτώματα αλλαντίασης από γάλα σε σκόνη – Κίνδυνος ακόμη και για αναπνευστική ανακοπή
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εργαζόμενος σε εστιατόριο διαγνώστηκε με Ηπατίτιδα Α – Αγώνας των Αρχών για άμεση ενημέρωση και εμβολιασμό των πελατών
Η ανασκόπηση δείχνει μια αργή μείωση των υπερβάσεων: μεταξύ 2000 και 2012 το 33% των δειγμάτων ξεπερνούσε τα νόμιμα όρια, ενώ μεταξύ 2012 και 2024 το ποσοστό μειώθηκε στο 28%. Οι συγγραφείς αποδίδουν σε κάποιο βαθμό αυτή τη βελτίωση στις επιπτώσεις της Σύμβασης του Μιναμάτα και στις ευρωπαϊκές ρυθμίσεις που έχουν περιορίσει τη βιομηχανική χρήση του υδραργύρου και ενισχύσει τους περιβαλλοντικούς ελέγχους.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ρύζι: Το απλό κόλπο των Ασιατών μαγείρων με το δάκτυλο για τέλειο αποτέλεσμα κάθε φορά (βίντεο)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Και δεύτερη κρέμα της L’Oréal στις Ευρωπαϊκές ειδοποιήσεις λόγω παρουσίας απαγορευμένης χημικής ουσίας
Χαμηλότερος ο υδράργυρος στις ιχθυοκαλλιέργειες
Καλή είδηση προέρχεται από την υδατοκαλλιέργεια. Τα είδη που εκτρέφονται παρουσιάζουν σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα υδραργύρου σε σχέση με τα άγρια, χάρη στον έλεγχο της τροφής τους. Σε τρεις από τις τέσσερις μελέτες, κανένα δείγμα εκτρεφόμενου τόνου δεν ξεπέρασε τα ευρωπαϊκά όρια.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Καρκινογόνο βενζόλιο σε σαμπουάν της Unilever: Πληρώνει αποζημίωση 3,6 εκατ. δολάρια
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το εμφιαλωμένο νερό που «καθαρίζει» το συκώτι και μειώνει τη φλεγμονή – Νέα αποκαλυπτική μελέτη διάρκειας 18 μηνών
Η αμερικανική υπηρεσία FDA παρακολουθεί επίσης τις συγκεντρώσεις υδραργύρου στα εμπορικά θαλασσινά για να βοηθήσει τους καταναλωτές να κάνουν ενημερωμένες επιλογές. Πρόσφατα δημιουργήθηκε μια γραφική απεικόνιση που συνοψίζει την κατάσταση, κατατάσσοντας τα ψάρια ανάλογα με την περιεκτικότητα σε υδράργυρο και τις προτεινόμενες μερίδες ανά μήνα. Οστρακοειδή όπως τα στρείδια και τα μύδια, καθώς και οι σαρδέλες κατατάσσονται στην κατηγορία «χαμηλού» υδραργύρου, ενώ ο ξιφίας και ο καρχαρίας βρίσκονται στην κορυφή της λίστας των προϊόντων που «πρέπει να αποφεύγονται» λόγω συγκεντρώσεων κοντά ή πάνω από 1,0 ppm. Τα θηρευτικά ψάρια κορυφής όπως ο ξιφίας, ο καρχαρίας και το tilefish του Κόλπου του Μεξικού παρουσιάζουν τα υψηλότερα επίπεδα υδραργύρου, με ορισμένα δείγματα πάνω από 1,0 ppm.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σάλτσες ντομάτας στο μικροσκόπιο ερευνητών για 4 χρόνια – Όσα δεν φαίνονται στη συσκευασία
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλείται κονσέρβα που… κοροϊδεύει τον κόσμο! [φωτο] – Καταγγελία της εταιρείας στο ευρωπαϊκό σύστημα AACS
Σύμφωνα με την EFSA, ο μεθυλυδράργυρος αποτελεί μία από τις κύριες πηγές έκθεσης σε αυτό το μέταλλο μέσω της διατροφής, κυρίως μέσω μεγάλων θηρευτικών ψαριών. Οι πιο ευάλωτες ομάδες είναι οι έγκυες γυναίκες και τα παιδιά, λόγω πιθανών επιπτώσεων στη νευρολογική ανάπτυξη. Οι ειδικοί συστήνουν ποικιλία στις καταναλισκόμενες ψαριές και περιορισμό της κατανάλωσης τόνου, ξιφία και άλλων μεγάλων ψαριών, προτιμώντας μικρά ψάρια όπως σαρδέλες, αντσούγιες, σκουμπρί και τσιπούρες, που προσφέρουν ανάλογα διατροφικά οφέλη με μικρότερο κίνδυνο μόλυνσης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μακαρόνια με κιμά: Το μυστικό των σεφ που αλλάζει για πάντα το αγαπημένο πιάτο – Και δεν είναι αυτό που νομίζετε
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Οι τροφές που μειώνουν τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων και εγκεφαλικού επεισοδίου
Όπως υπενθυμίζει η Εθνική Επιτροπή Ασφάλειας Τροφίμων, το ψάρι παραμένει πολύτιμο τρόφιμο, αλλά η ασφάλειά του εξαρτάται από τα είδη που επιλέγουμε και τη συχνότητα κατανάλωσης. Το Ινστιτούτο Υγείας συνιστά σε εγκύους και παιδιά να καταναλώνουν ψάρι δύο έως τρεις φορές την εβδομάδα, με ποικιλία ειδών και περιορισμό αυτών που ενδέχεται να έχουν υψηλά επίπεδα μεθυλυδραργύρου. Παρά τη βελτίωση της κατάστασης, το πρόβλημα του υδραργύρου στο ψάρι δεν έχει ακόμη λυθεί.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το γάλα ανακουφίζει ή επιδεινώνει τα συμπτώματα της καούρας;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αυτός είναι ο αγρότης που κατέθεσε πρόταση τραγουδιού στην ΕΡΤ για τη Eurovision 2026
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Starbucks, Lavazza, Nescafé: Πόση καφεΐνη, PFAS, βαρέα μέταλλα και ακρυλαμίδιο περιέχουν οι καφέδες τους;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς οι εταιρείες βιομηχανικού ψωμιού «κρύβουν» την αλήθεια για τα συντηρητικά στα συστατικά
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Έξαρση λοιμώξεων από μολυσμένο γάλα – Η έκκληση των Αρχών
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Απίστευτη παραπλάνηση: Γνωστή εταιρεία έκανε αναριθμητισμό στα γραμμάρια του προϊόντος και το πούλησε 87% πιο ακριβά!
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εντοπίστηκε το βακτήριο που προκαλεί τη χολέρα σε γαρίδες που πωλήθηκαν σε αλυσίδες λιανικής
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ποια φρούτα είναι πιο πιθανό να προκαλέσουν διάρροια
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αυτή είναι η οικιακή συσκευή – «μαγνήτης» για τις κατσαρίδες στην κουζίνα σας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αυτό το τσάι έχει τις πιο ισχυρές αντιγηραντικές ιδιότητες – Νέα έρευνα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μειώνει τη χοληστερόλη, την πίεση και τα τριγλυκερίδια το προσούτο;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σε ποια Ευρωπαϊκή χώρα σταματά η πρόσβαση στον ιστότοπο της Shein για την προστασία των καταναλωτών;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Περιττώματα ποντικιών σε McDonald’s – Λουκέτο στο fast food από την Υπηρεσία Δημόσιας Υγείας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τρίχες, έντομα και άλλα… ανατριχιαστικά σε φαγητά εστιατορίων – Ποια καταστήματα έχουν υψηλότερο ρίσκο σύμφωνα με μελέτη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νέα μελέτη ανατρέπει όσα ξέραμε για το μπρόκολο – δείτε τι κρύβει κάθε μπουκιά
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Προκαλεί κόπωση η υψηλή αρτηριακή πίεση;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το ταπεινό βότανο που στοιχίζει 50 λεπτά το ματσάκι και βοηθά στην πέψη, στην υγεία της καρδιάς και του ανοσοποιητικού
