Η foodwatch κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για το σχέδιο “Omnibus” της Κομισιόν που χαλαρώνει τους ελέγχους σε φυτοφάρμακα και ζωικές ασθένειες
Στο όνομα της «απλοποίησης» των κανόνων και της δήθεν ενίσχυσης της «ανταγωνιστικότητας», η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δρομολόγησε ένα πακέτο μεταρρυθμίσεων που αφορά τους κανονισμούς για την ασφάλεια των τροφίμων και των ζωοτροφών. Αυτή η δέσμη μέτρων, γνωστή ως «Omnibus», έχει ήδη χαρακτηριστεί από τη foodwatch ως εξαιρετικά ανησυχητική για το σύνολο των 450 εκατομμυρίων καταναλωτών. Η οργάνωση υπογραμμίζει πως η παροχή τόσων «δώρων» στις επιχειρήσεις δεν μπορεί να γίνει σε βάρος της υγείας των πολιτών και του περιβάλλοντος, ενώ παράλληλα τονίζει πως ο προτεινόμενος ευρωπαϊκός κανονισμός παραβιάζει τις ίδιες τις αρχές της δημοκρατίας.
Ένα από τα πλέον ανησυχητικά σημεία αφορά τα φυτοφάρμακα. Με το πρόσχημα της διευκόλυνσης πρόσβασης στην αγορά για ουσίες βιολογικής καταπολέμησης, η Κομισιόν προτείνει τη γενική μείωση των ελέγχων για όλες τις ενεργές ουσίες των φυτοφαρμάκων. Το σχέδιο περιλαμβάνει την υιοθέτηση απεριόριστων αδειών κυκλοφορίας, την παράταση των περιόδων χάριτος για απαγορευμένες ουσίες έως και τρία χρόνια και κυρίως την κατάργηση της σημερινής υποχρέωσης για τις αρμόδιες αρχές να επανεκτιμούν τακτικά τις ουσίες λαμβάνοντας υπόψη τις νεότερες επιστημονικές και τεχνικές γνώσεις.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εμφιαλωμένο νερό: Χρώμιο, αρσενικό νερό και PFAS σχεδόν στα μισά μπουκάλια που βρίσκονται στα ράφια – Έρευνα ÖKO-TEST
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πέτρες και έντομα σε έτοιμα γεύματα – Επείγουσα ανάκληση
Η Foodwatch επισημαίνει ότι αυτό είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο, καθώς δεν θα υπάρχουν πλέον τακτικές επανεκτιμήσεις των αδειών. Με το υφιστάμενο σύστημα να επιτρέπει ήδη σε επιβλαβείς ουσίες να παραμένουν στην αγορά για μεγάλο διάστημα, η πρόταση καθιστά ακόμη πιο δύσκολη την απαγόρευση τους στο μέλλον. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η πρόσφατη απαγόρευση ουσιών όπως το χλωρπυριφός και το μανκοζέμπ που επετεύχθη χάρη στην ανανέωση των διαδικασιών βάσει νέων επιστημονικών δεδομένων. Επιπλέον, προτείνεται διατήρηση των μέγιστων ορίων υπολειμμάτων (ΜΟΥ) κατά τη διάθεση των τροφίμων στην αγορά και κατάργηση των τακτικών αναθεωρήσεων των προσωρινών ΜΟΥ. Καθώς τα όρια αυτά συνήθως μειώνονται λόγω νέων επιστημονικών στοιχείων, το «πάγωμα» ξεπερασμένων ορίων οδηγεί σε αυξημένη έκθεση σε επικίνδυνες ουσίες, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο την υγεία.
Κίνδυνοι από την εξασθένηση των ελέγχων
Η Επιτροπή υποστηρίζει πως οι κανόνες που θεσπίστηκαν μετά το σκάνδαλο της Σπογγώδους Εγκεφαλοπάθειας των Βοοειδών (νόσος των τρελών αγελάδων ή ΣΕΒ) «δεν είναι πλέον αναλογικοί με τον σημερινό χαμηλό κίνδυνο» της νόσου στην ΕΕ. Η foodwatch όμως προειδοποιεί πως η σημερινή χαμηλή επίπτωση της ΣΕΒ οφείλεται ακριβώς στην εφαρμογή του ισχυρού νομικού πλαισίου και των ελέγχων. Η αποδυνάμωσή τους και ο επαναπροσδιορισμός των ιστών υψηλού κινδύνου θα μπορούσε να εκθέσει την Ευρώπη σε κίνδυνο νέων επιδημιών. Η ζελατίνη, που χρησιμοποιείται σε πολλά τρόφιμα, θα μπορούσε να προέρχεται από οστά βοοειδών χωρίς τους προηγούμενους περιορισμούς που συνδέονται με τη ΣΕΒ.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται δημοφιλή μπισκότα με αυξημένες τιμές υδροκυανίου
Ανησυχία εκφράζεται και για τους ελέγχους στα σύνορα. Η Κομισιόν προτείνει την ταχύτερη απελευθέρωση μέρους των παρτίδων εμπορευμάτων, χωρίς να εξηγείται επαρκώς η αναγκαιότητα και το όφελος αυτής της αλλαγής. Σε ένα περιβάλλον όπου οι αρχές ελέγχου είναι ήδη υπερφορτωμένες και υποστελεχωμένες, αυτή η αλλαγή φαίνεται να επιβαρύνει το έργο τους, καθώς η πίεση για γρήγορη δράση μπορεί να υπερισχύσει της αρχής της προφύλαξης. Ενώ το διεθνές εμπόριο εντείνεται, οι έλεγχοι θα έπρεπε να ενισχύονται και όχι να χαλαρώνουν.
Οι ελάχιστες θετικές εξαιρέσεις
Η foodwatch αναγνωρίζει ότι ελάχιστες μόνο προτάσεις αντέχουν σε ενδελεχή εξέταση ως προς την ασφάλεια των καταναλωτών. Δύο μέτρα κρίνονται ως θετικά: Το ένα αφορά τη διευκόλυνση της διαπίστευσης των εργαστηρίων ελέγχου, ιδίως στα σύνορα, και το άλλο θα εμπόδιζε την εισαγωγή υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων που έχουν απαγορευθεί στην ΕΕ λόγω των επιβλαβών ιδιοτήτων τους, όπως οι καρκινογόνες ουσίες, σε εισαγόμενα τρόφιμα.
«Οι πολίτες και οι βασικές προστασίες που θεσπίστηκαν κατά τη διάρκεια δεκαετιών ευρωπαϊκής νομοθεσίας φαίνεται να είναι τα ξεχασμένα θύματα αυτού που προμηνύεται ως μια προβλέψιμη καταστροφή» δηλώνει η Natacha Cingotti, υπεύθυνη στρατηγικής εκστρατειών στη foodwatch International. «Αυτή η αποδόμηση των μέτρων προστασίας υπονομεύει την καρδιά του ευρωπαϊκού συστήματος ασφάλειας των τροφίμων. Η Επιτροπή ενισχύει ένα προβληματικό επισιτιστικό σύστημα, όπου η υγεία των ανθρώπων και το περιβάλλον υποφέρουν τις συνέπειες των δραστηριοτήτων των γιγάντων των αγροτικών τροφίμων. Χρειαζόμαστε οι νόμοι μας να ενισχυθούν και να εφαρμοστούν καλύτερα, όχι να αποδομηθούν». Η Foodwatch δηλώνει ότι θα παρακολουθήσει κάθε βήμα αυτής της διαδικασίας και θα κινητοποιηθεί ενάντια στη νέα εποχή απορρύθμισης στην οποία εισάγει η Κομισιόν.
