Επιδημιολογική διερεύνηση μεγάλης επιδημίας τριχινέλλωσης δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Epidemiology and Infection του Cambridge University Press. Η τριχινέλλωση είναι παρασιτική ζωονόσος που προκαλείται από νηματώδεις του γένους Trichinella. Η λοίμωξη μεταδίδεται στον άνθρωπο μέσω κατανάλωσης ωμού ή ανεπαρκώς ψημένου κρέατος που περιέχει ζωντανές προνύμφες του παρασίτου. Συνηθέστερες δεξαμενές του παθογόνου αποτελούν οι αγριόχοιροι, οι χοίροι που εκτρέφονται εκτός ελεγχόμενων συνθηκών, οι αρκούδες και άλλα άγρια σαρκοφάγα ή παμφάγα ζώα. Μετά την κατανάλωση μολυσμένου κρέατος, οι προνύμφες απελευθερώνονται στο έντερο, ενώ στη συνέχεια μεταναστεύουν στους μυς, όπου μπορούν να παραμείνουν για μεγάλο χρονικό διάστημα. Σύμφωνα με το ECDC κάθε χρόνο καταγράφονται περίπου 10.000 περιπτώσεις μόλυνσης από τριχινέλλωση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Στην Ελλάδα φορτίο με αστακούς με τοξικό υδράργυρο 100% πάνω απο το όριο — Πέρασε τα σύνορα πριν τα αποτελέσματα των αναλύσεων
Η επιδημία καταγράφηκε στον Λίβανο από τον Οκτώβριο του 2023 έως τον Φεβρουάριο του 2024, και η μελέτη πραγματοποιήθηκε από το Πρόγραμμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης του Υπουργείου Δημόσιας Υγείας του Λιβάνου, σε συνεργασία με το Lebanese Agricultural Research Institute (LARI), το American University of Beirut Medical Center και επιστήμονες του ευρωπαϊκού προγράμματος MediPIET του European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC).
Η διερεύνηση ξεκίνησε μετά την αναφορά περιστατικών τριχινέλλωσης στην περιοχή Jahliyeh του όρους Λιβάνου. Αρχικά είχαν αναφερθεί αυξημένα περιστατικά γαστρεντερίτιδας, ενώ λίγες ημέρες αργότερα νοσοκομείο ενημέρωσε τις υγειονομικές αρχές για ασθενή με κλινική εικόνα συμβατή με τριχινέλλωση. Η επιδημιολογική ομάδα ανέλαβε να καθορίσει την έκταση της επιδημίας, να εντοπίσει την πηγή της μόλυνσης, να αξιολογήσει τις πρακτικές διάθεσης κρέατος στην περιοχή και να διερευνήσει τις συνθήκες που οδήγησαν στη μετάδοση του παρασίτου.
Οι ερευνητές κατέγραψαν συνολικά 290 περιστατικά. Από αυτά, τα 268 ταξινομήθηκαν ως ύποπτα, τα 21 ως πιθανά και ένα επιβεβαιώθηκε εργαστηριακά με βιοψία μυός. Η διάμεση ηλικία των ασθενών ήταν 35 έτη, με εύρος από 2 έως 85 ετών, ενώ περίπου το ένα τρίτο των περιστατικών χρειάστηκε νοσηλεία. Η επιδημική καμπύλη υπέδειξε επαναλαμβανόμενη έκθεση του πληθυσμού στην ίδια πηγή μόλυνσης σε δύο διαφορετικές χρονικές περιόδους.
Τα συχνότερα συμπτώματα ήταν οι μυαλγίες, ο πυρετός και το κοιλιακό άλγος, ενώ μεγάλο ποσοστό ασθενών εμφάνισε περικογχικό οίδημα, ναυτία και διάρροια. Σε αρκετές περιπτώσεις προηγήθηκαν γαστρεντερικά συμπτώματα και ακολούθησαν συστηματικές εκδηλώσεις, χαρακτηριστικές της μετανάστευσης των προνυμφών στους μυϊκούς ιστούς. Συνολικά ερευνήθηκαν 252 νοικοκυριά, που αντιστοιχούσαν σε 984 κατοίκους, ενώ πραγματοποιήθηκε αναδρομική ανάλυση των παραγόντων κινδύνου που σχετίζονταν με την κατανάλωση κρέατος, τις πηγές προμήθειας και τον τρόπο παρασκευής των τροφίμων.
Η στατιστική ανάλυση ανέδειξε ως κυριότερο παράγοντα κινδύνου την αγορά κρέατος από συγκεκριμένο τοπικό κρεοπωλείο. Οι καταναλωτές που είχαν προμηθευτεί προϊόντα από τη συγκεκριμένη επιχείρηση εμφάνισαν περισσότερες από οκτώ φορές υψηλότερο κίνδυνο νόσησης σε σχέση με όσους προμηθεύονταν κρέας από άλλες πηγές. Η κατανάλωση ωμού κρέατος σχετιζόταν επίσης με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου, ενώ η αποθήκευση του κρέατος στην κατάψυξη, η κατάψυξη πριν από την κατανάλωση και το καλό ψήσιμο στον φούρνο ή με βράσιμο συνδέθηκαν με μικρότερη πιθανότητα νόσησης.
Πραγματοποιήθηκαν επιθεωρήσεις στα δύο κρεοπωλεία της περιοχής και συλλέχθηκαν έντεκα δείγματα τροφίμων από επιχειρήσεις και κατοικίες. Εργαστηριακές αναλύσεις στο Lebanese Agricultural Research Institute ανίχνευσαν προνύμφες Trichinella σε δύο δείγματα, συγκεκριμένα σε μοσχαρίσιο κιμά και λουκάνικα που προέρχονταν αποκλειστικά από το Butchery A. Μετά την επιβεβαίωση των αποτελεσμάτων, το κατάστημα έκλεισε με απόφαση των αρμόδιων αρχών.
Οι συγγραφείς εκτιμούν ότι το κρέας που διακινήθηκε ως βοδινό ήταν πιθανότατα επιμολυσμένο ή αναμειγμένο με κρέας αγριόχοιρου από μη δηλωμένη πηγή. Η υπόθεση αυτή βασίζεται στα εργαστηριακά ευρήματα, στη γνωστή επιδημιολογία της τριχινέλλωσης και στο γεγονός ότι το συγκεκριμένο κρεοπωλείο ήταν αδειοδοτημένο να διακινεί μόνο βοδινό και αρνίσιο κρέας. Η έρευνα δεν κατέστη δυνατό να επιβεβαιώσει την ακριβή προέλευση του μολυσμένου προϊόντος, καθώς ο κρεοπώλης αρνήθηκε οποιαδήποτε εμπλοκή, δεν συνεργάστηκε περαιτέρω με τις αρχές και δεν κατέστη δυνατή η ολοκλήρωση της ιχνηλάτησης της αλυσίδας προμήθειας του κρέατος. Οι επιθεωρητές διαπίστωσαν επίσης σοβαρές ελλείψεις στην υγιεινή και στις συνθήκες αποθήκευσης και κυρίως στην τεκμηρίωση της προέλευσης των προϊόντων.
Η μελέτη επισημαίνει ότι η κατανάλωση ωμού κρέατος αποτελεί διαδεδομένη διατροφική πρακτική στον Λίβανο, γεγονός που αυξάνει την πιθανότητα μετάδοσης της τριχινέλλωσης όταν διατεθούν στην αγορά μολυσμένα προϊόντα. Οι ερευνητές αναφέρονται και σε προηγούμενη επιδημία που είχε διερευνηθεί το 2022, κατά την οποία είχε επίσης διαπιστωθεί ανάμιξη νόμιμα διακινούμενου κρέατος με μη ελεγμένο κρέας αγριόχοιρου.
Στο άρθρο επισημαίνονται ακόμη οι περιορισμοί της διερεύνησης, όπως η συμμετοχή μόνο του 45% των επιλέξιμων νοικοκυριών στην έρευνα, η πιθανότητα σφάλματος ανάκλησης σχετικά με τις διατροφικές συνήθειες και η περιορισμένη εργαστηριακή επιβεβαίωση των ανθρώπινων περιστατικών λόγω έλλειψης διαθέσιμων ορολογικών εξετάσεων στον Λίβανο κατά τη διάρκεια της επιδημίας.
Οι ερευνητές προτείνουν ενίσχυση των ελέγχων σε σφαγεία, κρεοπωλεία και σημεία διάθεσης τροφίμων, συστηματική επιθεώρηση και εργαστηριακό έλεγχο του κρέατος από ευπαθή ζωικά είδη, αποτελεσματική ιχνηλασιμότητα σε όλη την αλυσίδα παραγωγής και διάθεσης, ενημέρωση των καταναλωτών για τους κινδύνους από την κατανάλωση ωμού ή ανεπαρκώς ψημένου κρέατος, καθώς και ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των υπηρεσιών δημόσιας υγείας και κτηνιατρικής μέσω της προσέγγισης One Health.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Τροφιμογενείς λοιμώξεις στην Ελλάδα: Εκατοντάδες επιβεβαιωμένα κρούσματα «χάνονται» στο σύστημα
- Ανάκληση γάλακτος από κορυφαία γαλακτοβιομηχανία που προμηθεύει μεγάλα σούπερ μάρκετ – Βρέθηκαν κτηνιατρικά φάρμακα
- Lidl Si: Ανακαλεί τηγάνι λόγω υπέρβασης μετανάστευσης κοβαλτίου κατά 2.050%– Καταχώριση και στο RASFF (φωτογραφία)
- Guardian: 235 αγωγές από κολοσσούς τροφίμων κατά πολιτικών δημόσιας υγείας και περιορισμού υπερεπεξεργασμένων προϊόντων
- Μολυσμένο μαρούλι: Πρώτη αγωγή κατά Taco Bell και Taylor Farms μετά τα χιλιάδες κρούσματα κυκλοσπορίασης
