Η μελαμίνη, μια χημική ουσία που χρησιμοποιείται στην κατασκευή πλαστικών πιάτων, σκευών και άλλων αντικειμένων που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα, είναι η μοναδική ουσία που εντόπισε η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) ως πιθανό υποψήφιο για νέα αξιολόγηση, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης εξέτασης επικίνδυνων χημικών που έχουν εγκριθεί για χρήση σε πλαστικά υλικά τροφίμων. Η εξέλιξη συνδέεται με νεότερες τοξικολογικές μελέτες, οι οποίες περιλαμβάνουν ενδείξεις για επιπτώσεις στην ανδρική αναπαραγωγική υγεία σε δόσεις χαμηλότερες από εκείνες που είχαν χρησιμοποιηθεί στην προηγούμενη αξιολόγηση.
Η τεχνική έκθεση της EFSA, που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο του 2026, δεν αποτελεί απόφαση απαγόρευσης της μελαμίνης ούτε διαπιστώνει ότι η σημερινή χρήση της στα υλικά επαφής με τρόφιμα προκαλεί κίνδυνο για τους καταναλωτές. Πρόκειται για μια διαδικασία ιεράρχησης των ουσιών που ενδέχεται να χρειάζονται περαιτέρω επιστημονικό έλεγχο, με βάση νέα δεδομένα για τις επικίνδυνες ιδιότητές τους.
Από 898 εγκεκριμένες ουσίες, επτά εξετάστηκαν αναλυτικότερα
Η EFSA εξέτασε τον κατάλογο των 898 ουσιών που περιλαμβάνονται στον ενωσιακό κατάλογο για την κατασκευή πλαστικών υλικών και αντικειμένων που προορίζονται να έρθουν σε επαφή με τρόφιμα. Από αυτές, εντόπισε 23 που περιλαμβάνονταν επίσης στον κατάλογο υποψήφιων ουσιών που προκαλούν πολύ μεγάλη ανησυχία της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Χημικών Προϊόντων (ECHA), με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία έως τις 15 Απριλίου 2026.
Η ένταξη μιας ουσίας στον συγκεκριμένο κατάλογο δεν σημαίνει αυτομάτως ότι απαγορεύεται η χρήση της σε υλικά συσκευασίας τροφίμων. Οι ουσίες αυτές μπορεί να έχουν ιδιότητες που συνδέονται, μεταξύ άλλων, με την καρκινογένεση, την αναπαραγωγική τοξικότητα, την ενδοκρινική διαταραχή ή την παραμονή τους στο περιβάλλον. Η EFSA ανέπτυξε μια μεθοδολογία για να εξετάσει αν τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά αμφισβητούν την επάρκεια των υφιστάμενων αξιολογήσεων ασφάλειας.
Από τις 23 ουσίες, οι 16 αποκλείστηκαν από την περαιτέρω ιεράρχηση, με κριτήρια όπως η περιορισμένη σημασία της έκθεσης μέσω της διατροφής, η αναμενόμενη αμελητέα έκθεση και η ύπαρξη περιορισμών στη μετανάστευση χημικών προς τα τρόφιμα. Από τις επτά που εξετάστηκαν αναλυτικότερα, για τις έξι δεν προέκυψαν νέα στοιχεία που να αμφισβητούν τις προηγούμενες αξιολογήσεις ή τους ισχύοντες περιορισμούς. Η μελαμίνη ήταν η μόνη που επισημάνθηκε ως πιθανό αντικείμενο επαναξιολόγησης.
Τα νέα δεδομένα για την αναπαραγωγική τοξικότητα
Στην προηγούμενη αξιολόγησή της, το 2010, η EFSA είχε καθορίσει ανεκτή ημερήσια πρόσληψη μελαμίνης 0,2 mg ανά κιλό σωματικού βάρους την ημέρα, βασιζόμενη κυρίως σε επιπτώσεις στο ουροποιητικό σύστημα. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση ισχύει επίσης ειδικό όριο μετανάστευσης της ουσίας από τα υλικά επαφής με τρόφιμα, στα 2,5 mg ανά κιλό τροφίμου.
Οι νεότερες μελέτες σε ζώα περιλαμβάνουν ενδείξεις επιδράσεων στην ανδρική αναπαραγωγική υγεία σε χαμηλότερα επίπεδα από το σημείο αναφοράς που χρησιμοποιήθηκε το 2010. Οι μελέτες παρουσιάζουν περιορισμούς και αβεβαιότητες, ωστόσο τα δεδομένα κρίθηκαν αρκετά σημαντικά ώστε να δικαιολογούν την εξέταση μιας νέας αξιολόγησης, με αρχική έμφαση στην αναπαραγωγική τοξικότητα. Μια τέτοια διαδικασία θα μπορούσε να οδηγήσει σε επανεξέταση των υφιστάμενων ορίων, εφόσον τα επιστημονικά στοιχεία το υποστηρίξουν.
Η μελαμίνη χρησιμοποιείται, μεταξύ άλλων, για την κατασκευή επαναχρησιμοποιούμενων πλαστικών σκευών. Η μεταφορά της από τα υλικά στα τρόφιμα εξαρτάται από τις συνθήκες χρήσης και τα χαρακτηριστικά του αντικειμένου. Η αναγνώριση της ανάγκης για πιθανή επαναξιολόγηση δεν σημαίνει ότι όλα τα προϊόντα που περιέχουν μελαμίνη είναι επικίνδυνα ή ότι έχει αλλάξει το ισχύον καθεστώς έγκρισής της.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Πασίγνωστη αεροπορική εταιρεία κόβει πτήσεις και… αποζημιώσεις λόγω κρίσης – «Ξεκρέμαστοι» χιλιάδες επιβάτες
- Τελικά έφταιγε ο CEO ή φταίνε οι τιμές; – Κολοσσός σοκολάτας ανακαλύπτει ότι οι συνεχείς ανατιμήσεις έχουν …πικρή γεύση
- Νέο πρόστιμο στα Public: 4.000 ευρώ για ελλιπή ενημέρωση καταναλωτών
- Στο στόχαστρο Nestlé και Unilever για παραπλανητικούς ισχυρισμούς υγείας σε δημοφιλή προϊόντα
- Τι κρύβεται στο πιάτο των Ευρωπαίων; Η μεγάλη έρευνα που δείχνει τι και γιατί τρώμε αλλιώς στην Ελλάδα
- Πόσο κόστισε η προσπάθεια της Bayer να επηρεάσει τις αποφάσεις της ΕΕ για τη γλυφοσάτη; Aποκαλυπτικά στοιχεία του Corporate Europe Observatory
- Η κλιματική κρίση απειλεί και το ψωμί μας – Πώς η αύξηση του CO₂ ρίχνει την ποιότητα του σιταριού και αυξάνει τον κίνδυνο για δυσανεξίες
