Περισσότερα από τα μισά δείγματα στον έλεγχο περιέχουν επιβαρυντικά κατάλοιπα ορυκτελαίων. Η ανάγκη για νομοθετικά όρια στην ΕΕ είναι πλέον επιτακτική
Μια νέα, αποκαλυπτική δοκιμή 50 φυτικών ελαίων που πραγματοποιήθηκε σε εργαστήρια στη Γερμανία, επαναφέρει το ζήτημα των ορυκτελαίων στη διατροφή μας. Τα αποτελέσματα είναι απογοητευτικά: 30 από τα 50 προϊόντα κρίνονται «ακατάλληλα» λόγω υπολειμμάτων από MOSH και MOAH, δύο ομάδες παραγώγων ορυκτελαίου που θεωρούνται προβληματικές για την ανθρώπινη υγεία. Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο τεύχος Ιουλίου 2025 του γερμανικού καταναλωτικού περιοδικού Öko-Test και περιέλαβε 20 συμβατικά και 30 βιολογικά έλαια. Μόνο δέκα προϊόντα απέσπασαν την κορυφαία αξιολόγηση «πολύ καλό» σε ό,τι αφορά την καθαρότητα από ορυκτέλαια – και κανένα από αυτά δεν ήταν έλαιο κάνναβης. Χειρότερα από όλα φάνηκαν τα φιστικέλαια, με συχνή παρουσία αρωματικών ορυκτελαίων (MOAH), μερικά από τα οποία έχουν καρκινογόνο δυναμικό.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εμφιαλωμένο νερό: Ρύποι από χρώμιο, νιτρικά αρσενικό και αιώνια χημικά – Αποκαλυπτικά αποτελέσματα ελέγχου σε 53 δείγματα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 9 νεκροί από σπάνιο παθογόνο σε σούπα
Τι είναι τα MOSH και MOAH και γιατί πρέπει να μας απασχολούν
- MOSH (Mineral Oil Saturated Hydrocarbons): Κορεσμένοι υδρογονάνθρακες που απορροφώνται και αποθηκεύονται στον οργανισμό. Οι μακροχρόνιες συνέπειες δεν είναι ακόμα πλήρως γνωστές.
- MOAH (Mineral Oil Aromatic Hydrocarbons): Περιλαμβάνουν αρωματικούς υδρογονάνθρακες, ορισμένοι από τους οποίους είναι πιθανώς καρκινογόνοι.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μπαράζ ανακλήσεων τυριών λόγω λιστέριας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλείται μέλι λόγω θερμικής αλλοίωσης
Η παρουσία τους στα τρόφιμα προκαλεί ανησυχία εδώ και πάνω από μία δεκαετία, ωστόσο οι ευρωπαϊκές νομοθεσίες εξακολουθούν να υστερούν. Μέχρι σήμερα, δεν υπάρχουν δεσμευτικά όρια για την παρουσία MOSH και MOAH στα τρόφιμα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Υπάρχουν μόνο «προτεινόμενες» τιμές, κυρίως από τον ίδιο τον κλάδο, χωρίς νομικές συνέπειες για μη συμμόρφωση. Μόλις πρόσφατα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε ανώτατα όρια για τα MOAH, με πρόβλεψη να τεθούν σε ισχύ από τον Ιανουάριο του 2027, ενώ μεταβατικές περίοδοι πιθανόν να φτάσουν έως και το 2030.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται πάνω από 31.000 κράνη ποδηλάτου λόγω κινδύνου τραυματισμού στο κεφάλι – Πώς θα τα καταλάβετε
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γυαλιά μέσα σε γιαούρτια – Επείγουσα ανάκληση
Η στάση των παραγωγών
Παρότι ενημερώθηκαν για τα ευρήματα της δοκιμής, αρκετοί παραγωγοί δεν προχώρησαν σε ανακλήσεις προϊόντων ή δημόσιες τοποθετήσεις. Κάποιοι αγνόησαν πλήρως την αναφορά για MOAH, ενώ τα επίπεδα MOSH ήταν συχνά διπλάσια από τις εθελοντικές κατευθυντήριες τιμές της βιομηχανίας.
Υπάρχει ελπίδα; Ναι – αλλά με επιφύλαξη
Θετικά κρίνεται το γεγονός πως δέκα έλαια –μεταξύ τους έξι κολοκυθέλαια από την Αυστρία– ήταν σχεδόν ή εντελώς απαλλαγμένα από ορυκτελαιικά κατάλοιπα. Αυτό δείχνει ότι υπάρχουν τεχνικά μέσα για την αποφυγή της μόλυνσης και ότι οι παραγωγοί μπορούν να προσφέρουν καθαρά προϊόντα, αν το επιδιώξουν.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ήξεραν ότι τα αυγά που πουλάνε είναι μολυσμένα με σαλμονέλα – Παρέμβαση του εισαγγελέα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλείται καλλυντικό για φρύδια και βλεφαρίδες – Περιέχει επιβλαβή ουσία
Τι πρέπει να κάνουν οι καταναλωτές και η Πολιτεία
Οι καταναλωτές πρέπει:
- Να ενημερώνονται για τις δοκιμές και να επιλέγουν προϊόντα με πιστοποιημένη καθαρότητα.
- Να πιέζουν πολιτικά για δεσμευτικούς κανονισμούς και διαφάνεια από τους παραγωγούς.
Η Πολιτεία και η ΕΕ οφείλουν:
- Να θεσπίσουν σαφή νομοθετικά όρια για MOSH/MOAH, χωρίς ασαφείς μεταβατικές περιόδους.
- Να υποχρεώσουν τις εταιρείες σε τακτικό έλεγχο και δημοσιοποίηση αποτελεσμάτων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η Ferrero ανακαλεί 11 παρτίδες παγωτού Nutella από την αγορά της Ιταλίας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σαλμονέλα σε αρνί φέρνει επείγουσα ανάκληση – Πόσο πρέπει να φοβόμαστε τα αγαπημένα μας παϊδάκια;
Όπως δείχνει και η πολύχρονη πίεση των καταναλωτικών οργανώσεων, η ασφάλεια των τροφίμων δεν μπορεί να βασίζεται σε εθελοντικές «καλές προθέσεις». Είναι ζήτημα δημόσιας υγείας.
