Σε ένα νέο πλαίσιο διαφάνειας για τη χρήση φυτοφαρμάκων προχωρά η Καλιφόρνια, καθώς ο κυβερνήτης Γκάβιν Νιούσομ υπέγραψε νόμο που υποχρεώνει τις αρμόδιες αρχές να καταγράφουν ποια γεωργικά φυτοπροστατευτικά προϊόντα περιέχουν υπερ- και πολυφθοροαλκυλικές ουσίες, γνωστές ως PFAS. Οι ουσίες αυτές αποκαλούνται συχνά «αιώνιες χημικές ουσίες», επειδή διασπώνται εξαιρετικά αργά και μπορούν να παραμένουν για μεγάλα χρονικά διαστήματα στο περιβάλλον. Ο νόμος AB 1603 προβλέπει ότι το Τμήμα Ρύθμισης Φυτοφαρμάκων της Καλιφόρνιας θα πρέπει να επισημαίνει την παρουσία συστατικών PFAS στη δημόσια ηλεκτρονική βάση δεδομένων για τη χρήση φυτοφαρμάκων, να παρακολουθεί τις τάσεις χρήσης τους και να δημοσιεύει κατάλογο όλων των εγκεκριμένων φυτοφαρμάκων που περιέχουν αυτές τις ουσίες. Οι βασικές υποχρεώσεις πρέπει να έχουν εκπληρωθεί έως την 1η Ιανουαρίου 2028, με επικαιροποίηση του καταλόγου όταν εγκρίνονται νέα σχετικά προϊόντα. Η εξέλιξη αφορά μια από τις σημαντικότερες αγροτικές πολιτείες των ΗΠΑ, η οποία παράγει μεγάλο μέρος των φρούτων, των ξηρών καρπών και των λαχανικών της χώρας. Η καταγραφή αποσκοπεί στο να γίνει σαφέστερο ποια προϊόντα χρησιμοποιούνται, σε ποιες περιοχές και πώς μεταβάλλεται η χρήση τους με την πάροδο του χρόνου.
Η αρχική εκδοχή του νομοσχεδίου ήταν πολύ πιο αυστηρή. Προέβλεπε περιορισμούς που θα οδηγούσαν σταδιακά στην κατάργηση της καταχώρισης, της χρήσης και της πώλησης φυτοφαρμάκων που περιέχουν PFAS. Ωστόσο, έπειτα από αντιδράσεις εκπροσώπων του αγροτικού τομέα, το νομοσχέδιο τροποποιήθηκε σημαντικά πριν από την τελική ψήφισή του. Το κείμενο που υπεγράφη δεν απαγορεύει τη χρήση των συγκεκριμένων φυτοφαρμάκων ούτε σταματά αυτομάτως την έγκριση νέων προϊόντων που περιέχουν PFAS. Αντίθετα, δημιουργεί ένα σύστημα παρακολούθησης και δημοσιοποίησης στοιχείων, ώστε οι αρχές και το κοινό να έχουν σαφέστερη εικόνα της έκτασης του φαινομένου. Η δημόσια καταγραφή μπορεί να αποτελέσει βάση για μελλοντικές αξιολογήσεις και ενδεχόμενες ρυθμιστικές παρεμβάσεις, αλλά δεν ισοδυναμεί με απαγόρευση ούτε αποδεικνύει από μόνη της ότι κάθε φυτοφάρμακο που περιέχει PFAS δημιουργεί τον ίδιο κίνδυνο.
Πόσα φυτοφάρμακα περιέχουν PFAS
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται στη νομοθεσία, περισσότερα από 70 φυτοφάρμακα με δραστικά συστατικά PFAS έχουν εγκριθεί από την Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος των ΗΠΑ. Από αυτά, 53 έχουν εγκριθεί για χρήση στην Καλιφόρνια, ενώ 23 αναφέρονται στο νομοθετικό κείμενο ως ουσίες που δεν επιτρέπονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Τα στοιχεία αυτά αφορούν συγκεκριμένες δραστικές ουσίες και κανονιστικές εγκρίσεις. Δεν σημαίνουν ότι όλα τα προϊόντα χρησιμοποιούνται με την ίδια συχνότητα ή στις ίδιες καλλιέργειες, ούτε ότι οι κανόνες για κάθε ουσία είναι ταυτόσημοι στις δύο πλευρές του Ατλαντικού. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα δεδομένα που επικαλείται η περιβαλλοντική οργάνωση Environmental Working Group, η οποία υποστήριξε το νομοσχέδιο. Σύμφωνα με δική της ανάλυση στοιχείων για τη χρήση φυτοφαρμάκων στην Καλιφόρνια, περίπου 1,13 εκατομμύρια κιλά φυτοφαρμάκων με PFAS εφαρμόζονται στις καλλιέργειες της πολιτείας κάθε χρόνο. Η ίδια ανάλυση αναφέρει ότι υπολείμματα φυτοφαρμάκων αυτής της κατηγορίας ανιχνεύθηκαν στο 37% των δειγμάτων προϊόντων που καλλιεργήθηκαν στην Καλιφόρνια και εξετάστηκαν. Η οργάνωση υποστηρίζει ακόμη ότι τα συγκεκριμένα φυτοφάρμακα αντιστοιχούν στο 15% των υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων που εντοπίστηκαν στα προϊόντα, παρότι αποτελούν το 5% των δραστικών συστατικών φυτοφαρμάκων που είναι καταχωρισμένα στην πολιτεία. Πρόκειται για στοιχεία ανάλυσης της οργάνωσης και όχι για ποσοστά που πρέπει να εκληφθούν ως αντιπροσωπευτικά όλων των τροφίμων ή όλων των αγορών.
Γιατί προκαλούν ανησυχία οι «αιώνιες χημικές ουσίες»
Οι PFAS αποτελούν μια μεγάλη ομάδα χημικών ουσιών που χρησιμοποιούνται σε διαφορετικές εφαρμογές, από υλικά ανθεκτικά στο νερό και στα λίπη έως αφρούς πυρόσβεσης και ορισμένα φυτοπροστατευτικά προϊόντα. Η μεγάλη ανθεκτικότητα πολλών από αυτές τις ουσίες στη διάσπαση αυξάνει τις ανησυχίες για τη μακροχρόνια παρουσία τους στο έδαφος, στο νερό και στην τροφική αλυσίδα. Η έκθεση σε ορισμένες PFAS έχει συσχετιστεί σε επιστημονικές μελέτες με επιπτώσεις στην υγεία, όπως αυξημένο κίνδυνο συγκεκριμένων μορφών καρκίνου, μεταβολές στη χοληστερόλη, διαταραχές της λειτουργίας του θυρεοειδούς και επιδράσεις στο ανοσοποιητικό σύστημα. Οι επιπτώσεις, ωστόσο, διαφέρουν ανάλογα με τη συγκεκριμένη ουσία, το επίπεδο και τη διάρκεια της έκθεσης. Δεν είναι επιστημονικά ορθό να θεωρούνται όλες οι PFAS ισοδύναμες ως προς την τοξικότητα ή τον κίνδυνο. Για τα τρόφιμα, κρίσιμο ζήτημα είναι αν οι ουσίες αυτές καταλήγουν στις καλλιέργειες και στα τελικά προϊόντα, σε ποια επίπεδα και με ποια συχνότητα. Η καταγραφή της χρήσης φυτοφαρμάκων δεν απαντά από μόνη της σε όλα αυτά τα ερωτήματα, αλλά μπορεί να βοηθήσει τις αρμόδιες αρχές να εντοπίσουν πρότυπα χρήσης και να σχεδιάσουν στοχευμένους ελέγχους.
Η εφαρμογή του νόμου έως το 2028 θα δώσει στην Καλιφόρνια ένα πιο συστηματικό εργαλείο για την παρακολούθηση των φυτοφαρμάκων με PFAS. Το αν αυτή η καταγραφή θα οδηγήσει σε αυστηρότερους περιορισμούς θα εξαρτηθεί από τα στοιχεία που θα συγκεντρωθούν, τις αξιολογήσεις κινδύνου και τις επόμενες νομοθετικές αποφάσεις.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Μόλυβδος στα ταμπόν: Ομαδική αγωγή κατά της Tampax για παραπλανητική ενημέρωση των καταναλωτών σχετικά με την ασφάλειά των προϊόντων
- Σχολικά κυλικεία: «Έπεσαν» τα πρώτα τσουχτερά πρόστιμα της Περιφέρειας για το «καπέλο» στο εμφιαλωμένο νερό – Πόσο πρέπει να πωλείται το νερό στα σχολεία;
- Ανακαλούνται κατεψυγμένα λαχανικά σε σακούλα – Εκτός από πατάτα, καρότο και αρακά περιέχουν και τοξικό φυτό
- Ηλεκτρονικό τσιγάρο: Συναγερμός για τις επιπτώσεις στους εφήβους – Εθισμός στη νικοτίνη, αναπνευστικές βλάβες, κακή ψυχική υγεία και αυτοκτονικός ιδεασμός
- «Σχεδόν έχασα το παιδί μου»: Η εφιαλτική περιπέτεια δύο οικογενειών από μολυσμένο γάλα – Οργή για την «ασυλία» στον παραγωγό (φωτογραφίες & video)
- Γιατί πρέπει να αποφεύγουμε τα γλυκά όταν παίρνουμε αντιβίωση – Μελέτη
