PFOS και TFA ανιχνεύθηκαν σε όλα τα γάλατα που εξετάστηκαν από ελβετικό εργαστήριο, με τους ειδικούς να ζητούν στενότερη παρακολούθηση της παρουσίας PFAS
Ανησυχία προκαλούν τα αποτελέσματα έρευνας του ελβετικού σάιτ καταναλωτών K-Tipp, η οποία εξέτασε 15 συσκευασίες πλήρους γάλακτος που αγοράστηκαν από αλυσίδες σούπερ μάρκετ και εντόπισε ίχνη ουσιών PFAS σε όλα τα δείγματα, ανεξαρτήτως εάν επρόκειτο για συμβατικά ή βιολογικά προϊόντα. Τα PFAS, γνωστά και ως «παντοτινά χημικά» λόγω της εξαιρετικά αργής αποδόμησής τους στο περιβάλλον, αποτελούν αντικείμενο αυξανόμενης διεθνούς ανησυχίας εξαιτίας των πιθανών επιπτώσεών τους στην ανθρώπινη υγεία. Σύμφωνα με τα ευρήματα της ελβετικής έρευνας, το εργαστήριο ανίχνευσε υπερφθοροοκτανοσουλφονικό οξύ (PFOS) και τριφθοροξικό οξύ (TFA) και στις 15 συσκευασίες πλήρους γάλακτος που αναλύθηκαν.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι οι συγκεκριμένες ουσίες μεταφέρονται από μολυσμένα γεωργικά εδάφη στις ζωοτροφές και από εκεί στον οργανισμό των αγελάδων και τελικά στο γάλα. Η υπόθεση αυτή ενισχύεται από πρόσφατη μελέτη του ETH Zurich, σύμφωνα με την οποία γεωργικές εκτάσεις που έχουν δεχθεί λίπανση με ιλύ λυμάτων εμφανίζουν αυξημένα επίπεδα μόλυνσης από PFAS.
Παρότι σήμερα δεν υφίσταται επίσημο όριο για τις ουσίες PFAS στο γάλα ούτε στην Ελβετία ούτε στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι ευρωπαϊκές αρχές εξετάζουν την καθιέρωση ανώτατου ορίου για τέσσερις σχετικές ενώσεις, μεταξύ των οποίων και το PFOS. Η πρόταση που βρίσκεται υπό συζήτηση προβλέπει μέγιστη συγκέντρωση 20 νανογραμμαρίων ανά κιλό γάλακτος, καθώς το PFOS θεωρείται ύποπτο για καρκινογόνο δράση και ενδέχεται να επηρεάζει αρνητικά την ανάπτυξη του εμβρύου κατά την εγκυμοσύνη.
Τα αποτελέσματα του K-Tipp έδειξαν ότι κανένα από τα δείγματα δεν υπερέβη το υπό εξέταση ευρωπαϊκό όριο. Ωστόσο, οι καταγεγραμμένες συγκεντρώσεις κρίνονται αρκετά υψηλές ώστε να διατηρούν τη συζήτηση ανοιχτή γύρω από την παρουσία των PFAS στην τροφική αλυσίδα.
Ενδεικτικά, σε πέντε από τα δείγματα ανιχνεύθηκαν τουλάχιστον 9 νανογραμμάρια PFOS ανά λίτρο γάλακτος. Το υψηλότερο επίπεδο καταγράφηκε στο «Bio Vollmilch» της Eico Swiss Premium, όπου η συγκέντρωση έφθασε τα 12 νανογραμμάρια PFOS ανά κιλό. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος των Ηνωμένων Πολιτειών (EPA) έχει ορίσει για το πόσιμο νερό όριο μόλις 4 νανογραμμαρίων PFOS ανά λίτρο, γεγονός που χρησιμοποιείται συχνά ως σημείο αναφοράς για την αξιολόγηση της έκθεσης του πληθυσμού.
Η γεωγραφική προέλευση του γάλακτος φαίνεται επίσης να επηρεάζει τα επίπεδα μόλυνσης. Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσίευσε η εφημερίδα, τα υψηλότερα επίπεδα PFOS εντοπίστηκαν σε προϊόντα που προέρχονταν από την ανατολική Ελβετία. Στην ίδια κατηγορία συγκαταλέγονται και το βιολογικό γάλα Qualité Suisse της Lidl, καθώς και το βιολογικό πλήρες γάλα της Aldi. Αντίθετα, οι χαμηλότερες συγκεντρώσεις καταγράφηκαν σε γάλα που προερχόταν από γαλακτοκομικές μονάδες στις περιοχές της Βέρνης, του Φρίμπουργκ και του Γκράουμπύντεν.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα ευρήματα για το τριφθοροξικό οξύ (TFA). Η ουσία αυτή ταξινομήθηκε πρόσφατα από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Χημικών Προϊόντων ως τοξική για την αναπαραγωγή, γεγονός που έχει αυξήσει την προσοχή των ρυθμιστικών αρχών. Παρότι δεν υπάρχει ακόμη θεσμοθετημένο όριο για το TFA στο γάλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αποφασίσει να εφαρμόσει από τις 12 Ιανουαρίου 2027 ανώτατο όριο 10.000 νανογραμμαρίων ανά λίτρο στο πόσιμο νερό.
Στα δείγματα γάλακτος που εξετάστηκαν, οι συγκεντρώσεις TFA κυμάνθηκαν από 4.200 έως 5.700 νανογραμμάρια ανά λίτρο. Οι τιμές αυτές βρίσκονται κάτω από το μελλοντικό όριο που θα ισχύσει για το νερό, ωστόσο απέχουν σημαντικά από το να θεωρηθούν αμελητέες. Για τον λόγο αυτό, οι συντάκτες της έρευνας επισημαίνουν ότι απαιτείται περαιτέρω παρακολούθηση της παρουσίας των PFAS στα τρόφιμα, καθώς και εντατικότερος έλεγχος των πιθανών πηγών μόλυνσης στο γεωργικό περιβάλλον.
Η έρευνα της K-Tipp δεν καταγράφει παραβιάσεις υφιστάμενων κανονισμών, αναδεικνύει όμως ένα ζήτημα που απασχολεί ολοένα και περισσότερο την επιστημονική κοινότητα: την ευρεία διάδοση των PFAS στο περιβάλλον και τη δυνατότητά τους να εισέρχονται στην τροφική αλυσίδα, ακόμη και μέσω προϊόντων που παράγονται με βιολογικές μεθόδους.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- PFAS στο γάλα: Ελβετική έρευνα εντοπίζει «παντοτινά χημικά» σε όλα τα δείγματα, ακόμη και στα βιολογικά
- Ανάκληση nuggets και λουκάνικων λόγω κινδύνου επιμόλυνσης και πνιγμού
- Υδροκυάνιο σε ψωμί μεγάλης αλυσίδας – Οι νέοι έλεγχοι ανέτρεψαν τα αρχικά ευρήματα
- Εντοπίστηκε σαλμονέλα σε μήλα και ακτινίδια – Πωλήθηκαν σε μεγάλες αλυσίδες λιανικής
- Ανάκληση σχεδόν 2,8 τόνων γιαουρτιού – Είχε καταγραφεί σειρά παραβάσεων σε επιθεώρηση της εταιρείας
- Dettol: Οργή για διαφήμιση με αναφορές σε έμφυλα στερεότυπα – H συγγνώμη της εταιρείας (βίντεο)
- Sinsay: Ανακαλεί δημοφιλές αξεσουάρ λόγω σοβαρού χημικού κινδύνου (φωτογραφία)
- PFAS και πολλαπλή σκλήρυνση: Νέα έρευνα εντοπίζει ισχυρή συσχέτιση στις γυναίκες
- Επιστήμονες εντόπισαν πρωτεΐνη-κλειδί που «φρενάρει» Αλτσχάιμερ και Πάρκινσον
- Διαβήτης τύπου 2: Αν έχεις αυτήν την ομάδα αίματος διατρέχεις 28% υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης – Ανασκόπηση μελετών
- Κλιματιστικό: Να το κλείνεις όταν φεύγεις ή όχι; Η απάντηση που αλλάζει όσα πίστευες
- Γιατί δεν πρέπει να βάζουμε το καρπούζι στην κατάψυξη;
- Πού θα κολυμπήσετε με ασφάλεια από Πειραιά μέχρι Ανάβυσσο και Ανατολική Αττική – Χάρτες από τους επαναληπτικούς ελέγχους του ΠΑΚΟΕ
- Επιστρέφει το best seller σεμινάριο Food Safety Culture Advanced Training Course μετά το έντονο ενδιαφέρον των επαγγελματιών του κλάδου
- Ελλάδα: Θωρακίστε την επιχείρησή σας από κακόβουλες ενέργειες – Διαδικτυακό σεμινάριο Food Defence από TÜV NORD Hellas και cibum
