Νέα ανάκληση φιλέτων ψαριών λόγω υπέρβασης των επιτρεπτών ορίων υδραργύρου φέρνει ξανά στο προσκήνιο τον κίνδυνο καθώς η κατανάλωση τέτοιων ψαριών συνδέεται με νευρολογικές και καρδιαγγειακές διαταραχές
Οι ιταλικές αρχές εξέδωσαν νέα ειδοποίηση μέσω του ευρωπαϊκού συστήματος RASFF για σοβαρό περιστατικό υπέρβασης των επιτρεπόμενων ορίων υδραργύρου σε ψάρια που κυκλοφόρησαν στην ευρωπαϊκή αγορά. Σύμφωνα με τα στοιχεία, στις 17 Οκτωβρίου 2025 η Ιταλία ενημέρωσε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για ανίχνευση υδραργύρου σε ποσότητα 2,499 mg/kg σε φιλέτα ξιφία προέλευσης Πορτογαλίας. Η συγκέντρωση αυτή είναι υπερδιπλάσια από το νόμιμο όριο, που για τον ξιφία είναι 1 mg/kg. Η ειδοποίηση κατατάχθηκε στην κατηγορία “σοβαρός κίνδυνος” και προήλθε από ελέγχους της ίδιας της εταιρείας που εμπορευόταν το προϊόν. Το προϊόν ανακλήθηκε και επιστράφηκε στον προμηθευτή, ενώ δεν διανεμήθηκε περαιτέρω στην ιταλική αγορά.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | LIDL Ελλάς: «ΜΗΝ ΤΟ ΦΑΤΕ» – Κίνδυνος δηλητηρίασης από δημοφιλές τρόφιμο ελληνικής εταιρείας [φωτο]
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πρόστιμο σε πολύ γνωστό ζαχαροπλαστείο του Πειραιά, μετά από ανώνυμη καταγγελία
Η νέα υπόθεση εντάσσεται σε μια σειρά προειδοποιήσεων για ψάρια με υπερβολικές συγκεντρώσεις υδραργύρου, ουσίας ιδιαίτερα τοξικής που συσσωρεύεται στα μεγάλα θηρευτικά είδη, όπως ο ξιφίας, ο τόνος και ο γαλέος. Ο υδράργυρος δεν αποβάλλεται εύκολα από τον ανθρώπινο οργανισμό, επηρεάζει το νευρικό σύστημα και θεωρείται ιδιαίτερα επικίνδυνος για παιδιά, εγκύους και θηλάζουσες γυναίκες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανάκληση-μαμούθ: Πολλαπλές παρτίδες ποπ κορν αποσύρονται από την αγορά – 10 ξεχωριστές ανακοινώσεις ανάκλησης
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πάνω από 2.000 συσκευασίες (537 κιλά) καπνιστού σολομού μολυσμένα με Listeria – Ανακοίνωση ανάκλησης
Αναφέροντας ενδεικτικά μόνο πρόσφατα περιστατικά του Οκτωβρίου, στις αρχές του μήνα οι ιταλικές αρχές εξέδωσαν δύο προειδοποιήσεις για ισπανικά αλιευτικά προϊόντα: φιλέτα κιτρινοπτερού τόνου με περιεκτικότητα 1,9 mg/kg και γαλέο με 1,5 mg/kg, και στις δύο περιπτώσεις πάνω από το επιτρεπτό όριο. Οι παρτίδες αυτές αποσύρθηκαν από την αγορά. Στην Ελλάδα, ο ΕΦΕΤ είχε προηγουμένως ανακαλέσει ψάρι προέλευσης Ισπανίας στις 24 Ιουνίου 2025, το οποίο περιείχε 1,4 mg/kg υδραργύρου, ξεπερνώντας το όριο κατά 40%.
Η αυξημένη παρουσία υδραργύρου στα ψάρια έχει εξελιχθεί σε σοβαρό ζήτημα για την ασφάλεια τροφίμων στην Ευρώπη. Παρά το ότι τα ψάρια αποτελούν βασική πηγή ωμέγα-3 λιπαρών οξέων και πρωτεϊνών, τα μεγάλα θηρευτικά είδη συγκεντρώνουν βαρέα μέταλλα λόγω της θέσης τους στην τροφική αλυσίδα. Οι μη κυβερνητικές οργανώσεις Bloom και Foodwatch έχουν ήδη θέσει θέμα για τα ευρωπαϊκά όρια υδραργύρου, θεωρώντας ότι το επιτρεπτό επίπεδο του 1 mg/kg είναι υπερβολικά υψηλό και θα έπρεπε να μειωθεί στα 0,3 mg/kg.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πρόστιμο σε πολύ γνωστό ζαχαροπλαστείο του Πειραιά, μετά από ανώνυμη καταγγελία
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Όργιο απάτης στο εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο: Νέα έρευνα αποκαλύπτει ότι σχεδόν 2 στα 3 μπουκάλια είναι νοθευμένα
Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) έχει αναγνωρίσει ότι οι ακραίοι καταναλωτές ψαριών στην Ευρώπη εκτίθενται έως και πέντε φορές πάνω από την ανώτατη ανεκτή εβδομαδιαία δόση μεθυλιούχου υδραργύρου. Στην Ελλάδα, οι σχετικές μελέτες έχουν δείξει ότι οι πιο επιβαρυμένοι καταναλωτές ξεπερνούν το αποδεκτό επίπεδο κατά 37%. Παρόλα αυτά, η EFSA προειδοποιεί ότι τα μέτρα για τον περιορισμό του υδραργύρου δεν πρέπει να οδηγήσουν στη μείωση της κατανάλωσης ψαριών, καθώς αυτά προσφέρουν σημαντικά θρεπτικά οφέλη για την καρδιά και τον εγκέφαλο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Labubu: Ευρωπαϊκός συναγερμός για κουκλάκια και αξεσουάρ με τοξικές πρώτες ύλες και σοβαρό κίνδυνο πνιγμού
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Προσοχή! Επιτήδειοι «ξεφορτώνονται» απαγορευμένα βερνίκια νυχιών με ΤΡΟ, πουλώντας τα σε Vinted και Facebook
Επιπτώσεις στην υγεία από την κατανάλωση ψαριών με υψηλά επίπεδα υδραργύρου
Η κατανάλωση ψαριών με υψηλή συγκέντρωση σε υδράργυρο, κυρίως μεθυλιούχο υδράργυρο που συσσωρεύεται στα μεγάλα θηρευτικά είδη όπως ξιφίας και τόνος, ενέχει σοβαρούς κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία επειδή η ουσία απορροφάται σχεδόν πλήρως από το έντερο, δεσμεύεται στις πρωτεΐνες, περνά τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό και τον πλακούντα και αποβάλλεται αργά. Η χρόνια έκθεση συνδέεται με νευροτοξικότητα σε παιδιά και ενήλικες, προκαλώντας διαταραχές μνήμης και προσοχής, μειωμένες σχολικές επιδόσεις, προβλήματα συντονισμού και λεπτής κινητικότητας, διαταραχές όρασης και ακοής, πονοκεφάλους και τρόμο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τι να προσέχετε όταν αγοράζετε παντζάρια
Στα έμβρυα και στα βρέφη οι επιπτώσεις μπορεί να είναι πιο βαριές, με καθυστέρηση νευροαναπτυξιακών οροσήμων και μόνιμες γνωσιακές βλάβες, επειδή ο μεθυλιούχος υδράργυρος συγκεντρώνεται σε κρίσιμες φάσεις ανάπτυξης μέσω του πλακούντα και του μητρικού γάλακτος. Επιπλέον έχουν αναφερθεί αυξήσεις στην αρτηριακή πίεση και πιθανή επιβάρυνση του καρδιαγγειακού κινδύνου, καθώς και επιδράσεις στο ανοσοποιητικό, στο ενδοκρινικό και στη νεφρική λειτουργία. Οξεία επεισόδια μεγάλης πρόσληψης μπορούν να προκαλέσουν ναυτία, έμετο, αφυδάτωση και νευρολογικά συμπτώματα που απαιτούν άμεση ιατρική εκτίμηση. Το μαγείρεμα, το πλύσιμο ή το πάγωμα δεν μειώνουν ουσιαστικά τον υδράργυρο, γι’ αυτό οι ευάλωτες ομάδες όπως έγκυες, θηλάζουσες, γυναίκες που σχεδιάζουν κύηση και μικρά παιδιά πρέπει να αποφεύγουν τα μεγάλα θηρευτικά ψάρια και να προτιμούν μικρότερα είδη χαμηλής επιβάρυνσης, τηρώντας τις εθνικές συστάσεις για συχνότητα και μερίδες ώστε να ισορροπείται το όφελος των ωμέγα-τριών με την ελαχιστοποίηση του κινδύνου.
Η ισορροπία ανάμεσα στην προστασία της δημόσιας υγείας και τη διατήρηση της κατανάλωσης ψαριών αποτελεί ένα δύσκολο ζήτημα διαχείρισης κινδύνου για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη. Ωστόσο, η ανάγκη για αυστηρότερους ελέγχους και μέτρα παραμένει επιτακτική. Η μείωση της ρύπανσης με υδράργυρο, ιδίως από βιομηχανικές δραστηριότητες και ορυκτά καύσιμα όπως ο λιγνίτης, είναι κρίσιμη για τη μακροπρόθεσμη ασφάλεια των τροφίμων και την προστασία του περιβάλλοντος. Συνεπώς ο άνθρωπος δεν είναι μόνο θύμα αλλά και θύτης αυτής της μόλυνσης: η ρύπανση που προκαλεί επιστρέφει τελικά μέσω της τροφικής αλυσίδας στο πιάτο του.
*Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ασφάλειας τροφίμων και απευθύνεται στον κλάδο και στους επαγγελματίες τροφίμων, όπως και σε συνειδητοποιημένους καταναλωτές. Το παρόν άρθρο έχει σκοπό να προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες στους επιστήμονες τροφίμων και επαγγελματίες που σχεδιάζουν τα συστήματα και μέτρα ασφάλειας τροφίμων των επιχειρήσεων τροφίμων. Τα συμβάντα ασφάλειας τροφίμων σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο αποτελούν πολύτιμα εισερχόμενα δεδομένα στην ανάλυση επικινδυνότητας της διαδικασίας διαχείρισης τροφίμων (HACCP) που υποχρεούται να συντάσσει και να διατηρεί βάση νόμου, κάθε επιχείρηση τροφίμων.
