Η μάστιγα των μολυσμένων σάντουιτς. Όταν οι γραμμές παραγωγής γίνονται εστίες κινδύνου
Οι γραμμές παραγωγής τροφίμων μπορούν να αποτελέσουν εστίες σοβαρών κινδύνων για τη δημόσια υγεία, όταν μολυνθούν από παθογόνα όπως η Listeria monocytogenes. Το βακτήριο έχει την ικανότητα να «κρύβεται» σε βιοφίλμ, να επιβιώνει παρά τον καθαρισμό και να περνά εύκολα σε προϊόντα έτοιμα προς κατανάλωση. Σάντουιτς, wraps και γεύματα υψηλής υγρασίας αποτελούν ιδανικό έδαφος για την ανάπτυξή του, καθώς καταναλώνονται χωρίς θερμική επεξεργασία. Η διατήρηση στο ψυγείο δεν επαρκεί για να σταματήσει τον πολλαπλασιασμό του, ενώ οι μεγάλες αλυσίδες διανομής αυξάνουν την πιθανότητα διασποράς. Δεν είναι τυχαίο ότι το τελευταίο διάστημα καταγράφονται ολοένα και περισσότερες ανακλήσεις και περιστατικά δηλητηρίασης από μολυσμένα σάντουιτς, γεγονός που έχει σημάνει συναγερμό στις υγειονομικές αρχές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επείγουσα ανάκληση 10 ειδών ταραμοσαλάτας λόγω κινδύνου τροφικής δηλητηρίασης
Μια πρόσφατη επιστημονική εργασία έδειξε ότι το βακτήριο Listeria monocytogenes μπορεί να αποικίσει βιοφίλμ πολλαπλών ειδών σε ελάχιστες ώρες στις εγκαταστάσεις παραγωγής και να επιβιώσει σε αυτά για μεγάλο χρονικό διάστημα. Το εύρημα υποδηλώνει ότι τα βιοφίλμ ενδέχεται να προσφέρουν προστασία στο παθογόνο από τις διαδικασίες καθαρισμού και απολύμανσης σε εγκαταστάσεις τροφίμων. Ιδιαίτερα τα σάντουιτς και τα έτοιμα γεύματα είναι πολύ ευαίσθητα σε βακτήρια όπως η Listeria. Αυτό συμβαίνει γιατί καταναλώνονται χωρίς μαγείρεμα, περιέχουν πολλαπλά συστατικά όπως κρέας, τυρί, λαχανικά και σάλτσες που δημιουργούν ιδανικό περιβάλλον για ανάπτυξη βακτηρίων, και έχουν υψηλή υγρασία. Ακόμα και όταν διατηρούνται στο ψυγείο, η Listeria μπορεί να πολλαπλασιαστεί. Επιπλέον, η μακρά διάρκεια διανομής σε καταστήματα αυξάνει τον χρόνο κατά τον οποίο το προϊόν μπορεί να μολυνθεί, καθιστώντας τα έτοιμα γεύματα πιο επικίνδυνα για την υγεία των ευπαθών ομάδων.
Τα παραπάνω επιβεβαιώνονται από την νέα προειδοποίηση δημόσιας Υγείας που εκδόθηκε από τις Αρχές για έτοιμο προς κατανάλωση σάντουιτς ιδιωτικής ετικέτας της αλυσίδας Trader Joe’s, έπειτα από ανίχνευση του επικίνδυνου βακτηρίου Listeria monocytogenes στις εγκαταστάσεις παραγωγής. Η υπόθεση αποκαλύφθηκε όταν το εργοστάσιο ενημέρωσε τις αρχές ότι δείγματα από επιφάνειες που ήρθαν σε επαφή με τα τρόφιμα βρέθηκαν θετικά στη Listeria monocytogenes.
Ανάλογο περιστατικό είχε σημειωθεί και το Απρίλιο αλλά δυστυχώς αναφέρθηκαν και 10 τροφικές δηλητηριάσεις από σάντουιτς μολυσμένα με Listeria. Και σε αυτή την περίπτωση, αιτία ήταν μολυσμένες επιφάνειες στο εργοστάσιο. Και το 2024 6χρονο παιδί έχασε τη ζωή του από μολυσμένο με λιστέρια σάντουιτς, ενώ συναγερμός σήμανε τη Βρετανία από μεγάλη παρτίδα δηλητηριασμένων σάντουιτς. Ακόμα και ο Γρηγόρης Αρναούτογλου αποκάλυψε πριν από ένα χρόνο ότι πήγε στο νοσοκομείο με τροφική δηλητηρίαση από μολυσμένο σάντουιτς.
Γενικά η λίστα των ανακλήσεως συσκευασμένων σάντουιτς λόγω μόλυνσης από το L. monocytogenes είναι μεγάλη. Ενδεικτικά αναφέρεται επίσης, η ανάκληση όλων των προϊόντων της εταιρείας Bread Spread Ltd που παράγει και διανέμει τρόφιμα σε όλο το Ηνωμένο Βασίλειο εδώ και χρόνια και προμηθεύει Πανεπιστήμια, Κολλέγια καθώς και πάνω από 1000 ανεξάρτητα καταστήματα λιανικής, λόγω παρουσίας του παθογόνου βακτηρίου Listeria monocytogenes. Η ανάκληση περιλάμβανε σάντουιτς, περιτυλίγματα, μπαγκέτες με διάφορες γεμίσεις.
Το νέο περιστατικό συνέβη στις ΗΠΑ και το προϊόν που αφορά η προειδοποίηση είναι το Trader Joe’s Turkey Gobbler Wrap, ένα σάντουιτς σε μορφή wrap (10 ουγκιών). Το συγκεκριμένο προϊόν είναι ιδιωτικής ετικέτας, του σουπερμάρκετ Trader Joe’s δηλαδή παρασκευάζεται αποκλειστικά για την αλυσίδα και διατίθεται μόνο στα καταστήματά της σε εθνικό επίπεδο. Τα wraps είχαν διανεμηθεί σε καταστήματα Trader Joe’s σε ολόκληρη την Αμερική. Η ανησυχία δεν περιορίζεται μόνο στο ίδιο το προϊόν, αλλά κυρίως στο γεγονός ότι οι επιφάνειες επεξεργασίας στις εγκαταστάσεις παραγωγής βρέθηκαν θετικές στη λιστέρια. Αυτό ενισχύει τον φόβο για πιθανή επιμόλυνση και άλλων παρτίδων. Είναι αξιοσημείωτο ότι η κατανάλωση προπαρασκευασμένων σάντουιτς που σερβίρονται σε νοσοκομεία, ήταν η πιο κοινή πηγή λοιμώξεων από Listeria στην Αγγλία και την Ουαλία μεταξύ 1981 και 2015.
Μέχρι στιγμής δεν έχουν αναφερθεί περιστατικά ασθένειας, ωστόσο οι υγειονομικές αρχές επισημαίνουν ότι το προϊόν μπορεί να βρίσκεται ακόμη σε οικιακά ψυγεία καταναλωτών. Όσοι το έχουν αγοράσει κλήθηκαν να μην το καταναλώσουν και να το επιστρέψουν στο κατάστημα ή να το απορρίψουν.
Η λιστερίωση είναι σοβαρή λοίμωξη που πλήττει κυρίως ηλικιωμένους, εγκύους και άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό, ενώ μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε θανατηφόρες επιπλοκές. Τα συμπτώματα της λιστερίωσης περιλαμβάνουν πυρετό, μυαλγίες, πονοκέφαλο, διάρροια και γαστρεντερικά συμπτώματα, ενώ σε σοβαρές περιπτώσεις οδηγεί σε νευρολογικές επιπλοκές, αποβολές ή απειλητικές για τη ζωή λοιμώξεις σε νεογνά. Οι ομάδες υψηλού κινδύνου είναι οι έγκυες γυναίκες, τα νεογνά, οι ηλικιωμένοι και τα άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό.
*Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ασφάλειας τροφίμων και απευθύνεται στον κλάδο και στους επαγγελματίες τροφίμων, όπως και σε συνειδητοποιημένους καταναλωτές. Το παρόν άρθρο έχει σκοπό να προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες στους επιστήμονες τροφίμων και επαγγελματίες που σχεδιάζουν τα συστήματα και μέτρα ασφάλειας τροφίμων των επιχειρήσεων τροφίμων. Τα συμβάντα ασφάλειας τροφίμων σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο αποτελούν πολύτιμα εισερχόμενα δεδομένα στην ανάλυση επικινδυνότητας της διαδικασίας διαχείρισης τροφίμων (HACCP) που υποχρεούται να συντάσσει και να διατηρεί βάση νόμου, κάθε επιχείρηση τροφίμων.
