Μελέτη που δημοσιεύτηκε χθες στο επιστημονικό περιοδικό Foods, ανέλυσε 38 μέλια για την παρουσία τοξικών βαρέων μετάλλων αλλά και θρεπτικών μικροστοιχείων και αξιολόγησε τον κίνδυνο για τους καταναλωτές
Λόγω της σύνθετης σύνθεσής του, το μέλι θεωρείται ένα θρεπτικό τρόφιμο με πολλές και διάφορες ευεργετικές ιδιότητες για την ανθρώπινη υγεία, όπως αντιοξειδωτικές, αντιφλεγμονώδεις, αντιμικροβιακές, καθαρτικές, μαλακτικές κ.α. Η σύνθεσή του συσχετίζεται άμεσα με την ανθική προέλευση του νέκταρ, καθώς και με τις περιβαλλοντικές και κλιματικές συνθήκες, οι οποίες συμβάλλουν στις ποιοτικές διαφορές μεταξύ των ποικιλιών μελιού.
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Δεκάδες ασθένειες παιδιών έως τεσσάρων ετών από το μολυσμένο φυστικοβούτυρο – Συναγερμός σε 10 Ευρωπαϊκές χώρες
Θεωρείται επίσης ένας χρήσιμος βιοδείκτης περιβαλλοντικής ρύπανσης, που χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της παρουσίας ανόργανων ρύπων (π.χ. βαρέα μέταλλα) και οργανικών ρύπων (π.χ. φυτοφάρμακα, διοξίνες). Το μέλι και άλλα μελισσοκομικά προϊόντα εκτίθενται συχνά σε αυτούς τους ρύπους ανάλογα με την περιβαλλοντική ρύπανση στην περιοχή όπου βρίσκονται τα μελισσοκομεία, κυρίως λόγω βιομηχανικών δραστηριοτήτων και γεωργικών πρακτικών κοντά στις κυψέλες όπου οι μέλισσες αναζητούν νέκταρ. Μεταξύ των ρύπων, είναι και τα μέταλλα που υπάρχουν στο περιβάλλον λόγω φυσικών διαδικασιών και διαχέονται από το έδαφος στα φυτά και στη συνέχεια μεταφέρονται από τις μέλισσες στο μέλι, όπου παραμένουν ως κατάλοιπα, που μπορεί να ενέχουν σοβαρούς κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία. Μερικά από αυτά όπως τα Fe, Zn, Se, Mn είναι απαραίτητα μικροστοιχεία, υπεύθυνα για ορισμένες ευεργετικές επιδράσεις για την υγεία, καθώς συμμετέχουν στις διαδικασίες αποτοξίνωσης και στην άμυνα του ανοσοποιητικού συστήματος αν και μπορούν να γίνουν δυνητικά τοξικά σε υψηλές συγκεντρώσεις.
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 200 κιλά καρπούζια χωρίς παραστατικά εντόπισαν οι αρχές στην Κεντρική Λαχαναγορά Θεσσαλονίκης
Από την άλλη τα βαρέα μέταλλα, είναι τοξικά στοιχεία ακόμη και σε χαμηλές συγκεντρώσεις, μπορούν να επηρεάσουν τη συμπεριφορά και την αναπαραγωγή των μελισσών και μεταδίδονται εύκολα από τις μέλισσες στα μελισσοκομικά προϊόντα. Συγκεκριμένα, η παρουσία τοξικών μετάλλων στο μέλι μπορεί να μεταβάλει το ορυκτό του προφίλ και, κατά συνέπεια, να επηρεάσει την ποιότητά του. Επομένως, αυτή η πτυχή αποτελεί αντικείμενο παγκόσμιου ενδιαφέροντος για την υποστήριξη των μελισσοκομικών εκμεταλλεύσεων, δεδομένου ότι οι μέλισσες είναι επικονιαστές για το 80% των ανθοφόρων φυτών και παραγωγοί μιας πολύ απαραίτητης τροφής στην ανθρώπινη διατροφή.
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ζαμπόν μολυσμένο με λιστέρια σε μεγάλο σουπερμάρκετ στη Γαλλία – Οι αρχές προειδοποιούν για συμπτώματα ακόμη και μετά από 8 εβδομάδες
Στόχος μελέτης που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό FOODS, ήταν ο προσδιορισμός της περιεκτικότητας σε μέταλλα σε δείγματα μελιού διαφορετικής ανθοκομικής προέλευσης, η ανάλυση των υπολειμματικών επιπέδων τοξικών μετάλλων σύμφωνα με τους κανονισμούς της ΕΕ και τις συγκεκριμένες παραμέτρους αξιολόγησης κινδύνου, και η αξιολόγηση της πρόσληψης μικροστοιχείων μέσω της παραδοχής του μελιού, για την υποστήριξη της ποιότητας της μελισσοκομικής παραγωγής και την εγγύηση της ασφάλειας του καταναλωτή. Η ανάλυση πραγματοποιήθηκε σε δείγματα μελιού διαφορετικής ανθοκομικής προέλευσης: Αγριολούλουδα (n = 10), Εσπεριδοειδή (n = 8), Καστανιά (n = 8), Μελιτοειδή (n = 6), Έρικα (n = 6), που συλλέχθηκαν από διάφορες μελισσοκομικές φάρμες στην περιοχή της Καλαβρίας στην Ιταλία, συγκεκριμένα στις επαρχίες Catanzaro και Vibo Valentia. Όλα τα δείγματα αποθηκεύτηκαν σε καθαρά, σφραγισμένα γυάλινα βάζα και διατηρήθηκαν στο σκοτάδι στους 4 °C μέχρι την ανάλυση.
Τα ευρήματα της μελέτης
Το πιο αξιοσημείωτο εύρημα ήταν ότι τα επίπεδα μολύβδου υπερέβαιναν το ΑΟΚ (μέγιστα όρια υπολειμμάτων (MRLs) που ορίζεται από τους κανονισμούς της ΕΕ για το μέλι και τα μελισσοκομικά προϊόντα στην πλειονότητα των αναλυθέντων δειγμάτων. Συγκεκριμένα, τα υψηλότερα ποσοστά μολύβδου, λόγω της περιβαλλοντικής ρύπανσης, βρέθηκαν στο μέλι αγριολούλουδου, πιθανώς σε σχέση με την ανθοκομική προέλευση. Τα υψηλότερα επίπεδα μολύβδου (Pb) που βρέθηκαν θα μπορούσαν να συσχετιστούν με την περιβαλλοντική ρύπανση των περιοχών όπου βρίσκονται μελισσοκομικές εκμεταλλεύσεις. Ιδιαίτερα ο μόλυβδος, όντας μέταλλο χαμηλής κινητικότητας, υπάρχει κυρίως στον μολυσμένο αέρα, επομένως, η παρουσία μολύβδου στο μέλι αποδίδεται στην έκθεση των μελισσών κατά τη διάρκεια πτήσεων σε αναζήτηση τροφής.
Η ερευνητές έκαναν και τοξικολογική αξιολόγηση κινδύνου για την έκθεση σε αυτούς τους ανόργανους ρύπους μέσω του μελιού και τους πιθανούς κινδύνους για την υγεία των καταναλωτών. Τα υπολειμματικά επίπεδα όλων των μετάλλων και μεταλλοειδών που βρέθηκαν στα δείγματα μελιού αυτής της μελέτης αντιστοιχούσαν σε ένα χαμηλό ποσοστό των παραμέτρων κινδύνου, αποδεικνύοντας ότι η κατανάλωση μελιού δεν συμβάλλει σημαντικά στην έκθεση σε μέταλλα μέσω της διατροφής. Πιο αναλυτικά τα δεδομένα που ελήφθησαν, έδειξαν ότι οι εκτιμώμενες προσλήψεις που προκύπτουν από τη μέση κατανάλωση μελιού ήταν σταθερά πολύ κάτω από τις τιμές αναφοράς της EFSA, επιβεβαιώνοντας ότι το μέλι δεν αντιπροσωπεύει σημαντικό κίνδυνο υπερβολικής έκθεσης σε αυτά τα μέταλλα.
Συμπερασματικά, αυτή η μελέτη τεκμηρίωσε την παρουσία τοξικών μετάλλων και μεταλλοειδών σε όλα τα δείγματα μελιού και την παρουσία υπολειμματικών επιπέδων μολύβδου υψηλότερων από τα ΑΟΚ, πιθανώς λόγω ρύπανσης των περιοχών όπου βρίσκονταν μελισσοκομεία, θέτοντας πιθανούς κινδύνους για τους καταναλωτές, αν και οι συγκεντρώσεις αυτών των μετάλλων αντιστοιχούσαν σε χαμηλό ποσοστό συγκεκριμένων παραμέτρων της αξιολόγησης κινδύνου. Από την άλλη η περιεκτικότητα σε μικροστοιχεία παρέχει επαρκή θρεπτική πρόσληψη μέσω της κατανάλωσης μελιού. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η μελέτη του «ορυκτού προφίλ» μπορεί να θεωρηθεί έγκυρη για την παρακολούθηση της περιβαλλοντικής ρύπανσης των περιοχών κοντά σε μελισσοκομεία και για την αξιολόγηση της ποιότητας και της ασφάλειας του μελιού για την υγεία των καταναλωτών.
Για να διαβάσετε ολόκληρη τη μελέτη πατήστε ΕΔΩ.
Αναφορά: Naccari, Clara, Vincenzo Ferrantelli, Gaetano Cammilleri, Giuseppe Barbaccia, Pietro Riolo, Maria Carmela Ferrante, Antonio Procopio και Ernesto Palma. 2025. «Μελέτη τοξικών μετάλλων και μικροστοιχείων στο μέλι ως εργαλείο υποστήριξης της μελισσοκομικής παραγωγής και της ασφάλειας των καταναλωτών» Τρόφιμα 14, αρ. 11: 1986. https://doi.org/10.3390/foods14111986
