Ανάκληση βιολογικού αλευριού στη Γαλλία λόγω τοξινών της ερυσίβης που είχε προκαλέσει επιδημίες στον Μεσαίωνα – Οι κίνδυνοι για την υγεία
Οι τοξίνες της ερυσίβης είναι φυσικές ουσίες που παράγονται από το μύκητα Claviceps purpurea, ο οποίος προσβάλλει κυρίως τα σιτηρά, όπως το σιτάρι και η σίκαλη. Η κατανάλωση προϊόντων που περιέχουν τις συγκεκριμένες τοξίνες μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία, όπως γαστρεντερικές διαταραχές, νευρολογικά συμπτώματα, ακόμα και αγγειακά προβλήματα όπως σπασμούς των αγγείων και μειωμένη κυκλοφορία του αίματος. Η ιστορική ασθένεια «εργοτισμός», ή “Φωτιά του αγίου Αντωνίου”, που είχε προκαλέσει επιδημίες στον Μεσαίωνα, σχετίζεται με τη χρόνια κατανάλωση αυτών των τοξινών μέσω μολυσμένων τροφών.
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πρόστιμο σε ζαχαροπλαστείο στη Θεσσαλονίκη για τα “πιτοειδή”
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κι άλλη ανάκληση προϊόντος Carrefour με θραύσματα γυαλιού – Ο καφές που μπορεί τραυματίσει στόμα, φάρυγγα και στομάχι
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | IKEA: Βρέθηκε καουτσούκ σε δημοφιλές τρόφιμο – Σοβαρός κίνδυνος τραυματισμού στο στόμα
Στο πλαίσιο αυτό, η εταιρεία NATURA’LISA σε συνεργασία με τις υγειονομικές αρχές της Γαλλίας, ανακοίνωσε την ανάκληση βιολογικού αλευριού σίτου τύπου T150 της μάρκας Moulin Decollogne, εξαιτίας της παρουσίας αλκαλοειδών της ερυσίβης στην παρτίδα με αριθμό 5685. Το προϊόν διακινήθηκε σε καταστήματα Gamm Vert στους γαλλικούς νομούς Côte-d’Or και Saône-et-Loire, καθώς και στη Jardinerie du Terroir Autun, από τις 5 Φεβρουαρίου έως τις 22 Μαΐου 2025. Το αλεύρι κυκλοφόρησε σε συσκευασία του ενός κιλού, φέρει GTIN 3358050301200 και ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας 13 Ιουλίου 2025.
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανησυχητικά επίπεδα τρανς λιπαρών οξέων (TFA) σε ψωμί, ζυμαρικά και δημητριακά λόγω φυτοφαρμάκων – Νέα μελέτη
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 200 κιλά καρπούζια χωρίς παραστατικά εντόπισαν οι αρχές στην Κεντρική Λαχαναγορά Θεσσαλονίκης
Η ανάκληση, που δημοσιεύθηκε στην επίσημη πλατφόρμα ενημέρωσης καταναλωτών rappel.conso.gouv.fr, επισημαίνει ότι το προϊόν δεν πρέπει να καταναλωθεί ή να χρησιμοποιηθεί για οποιαδήποτε παρασκευή τροφίμου. Οι καταναλωτές καλούνται να επιστρέψουν το αλεύρι στο κατάστημα, να ζητήσουν αποζημίωση. Η διαδικασία ανάκλησης αναμένεται να ολοκληρωθεί έως τις 15 Ιουλίου 2025.
Η υπόθεση αναδεικνύει την ανάγκη για συνεχή έλεγχο των βιολογικών και συμβατικών προϊόντων που βασίζονται σε σιτηρά, καθώς οι τοξίνες της ερυσίβης δεν καταστρέφονται εύκολα με τη θερμική επεξεργασία και μπορούν να έχουν σωρευτική τοξική δράση.
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Δεκάδες ασθένειες παιδιών έως 4 ετών από το μολυσμένο φυστικοβούτυρο – Συναγερμός σε 10 Ευρωπαϊκές χώρες
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ζαμπόν μολυσμένο με λιστέρια σε μεγάλο σουπερμάρκετ στη Γαλλία – Οι αρχές προειδοποιούν για συμπτώματα ακόμη και μετά από 8 εβδομάδες
Στα χρόνια της επιδημίας
Περισσότερα από 70 χρόνια πριν, στις 15 Αυγούστου 1951, ένα ξαφνικό ξέσπασμα εφιαλτικών παραισθήσεων σαρώνει το Pont-Saint-Esprit, μια γραφική κοινότητα στη νότια Γαλλία, αφήνοντας 5 νεκρούς και εκατοντάδες πληγέντες. Τις μέρες που ακολούθησαν, περισσότεροι από διακόσιοι άνθρωποι παραπονέθηκαν για ναυτία, πόνο στο στομάχι, αδύναμη αρτηριακή πίεση και αδύναμους σφυγμούς, κρύους ιδρώτες και χαμηλές θερμοκρασίες. Οι γιατροί εκείνη την εποχή κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το ψωμί σε ένα από τα αρτοποιεία της πόλης είχε μολυνθεί από μύκητα ερυσιβώδους, (αλκαλοειδή ergot) έναν δηλητηριώδη μύκητα που εμφανίζεται φυσικά στη σίκαλη. Μια διαφορετική εξήγηση, δίνει αρκετές δεκαετίες μετά, ένας Αμερικανός ερευνητής δημοσιογράφος, ο Hank Albarelli, ο οποίος αποκαλύπτει στοιχεία της CIA πως ουσιαστικά πραγματοποιούσε πειράματα δηλητηριάζοντας με LSD, τους κατοίκους της πόλης.
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Στο σκαμνί εταιρεία catering που δηλητηρίασε με μολυσμένο κοτόπουλο εργαζομένους σε γραφεία – Νοσηλεύτηκαν οι 57 από τους 130!
Λίγο μετά τα πρώτα συμπτώματα, στην πόλη επικράτησε πανδαιμόνιο. Στοιχεία των NewYorkTimes αναφέρουν χαρακτηριστικές εικόνες πραγματικής τρέλας: “Ένα κοριτσάκι ούρλιαξε καθώς το κυνηγούσαν λυσσασμένες τίγρεις. Μια γυναίκα έκλαιγε με λυγμούς για το πώς είχαν αλέσει τα παιδιά της σε λουκάνικα. Ένας μεγαλόσωμος άνδρας απέκρουσε τρομερά θηρία σπάζοντας τα έπιπλά του. Ένας σύζυγος και μια σύζυγος έτρεξαν τριγύρω κυνηγώντας ο ένας τον άλλον με μαχαίρια. Ακόμα και τα ντόπια ζώα είχαν τρελαθεί: Ένας σκύλος μασούσε πέτρες μέχρι να του σκάσουν τα δόντια. Οι πάπιες άρχισαν να βαδίζουν σαν πιγκουίνοι. Παντού, οι άνθρωποι έτρεχαν ξέφρενα καθώς προσπαθούσαν να αποφύγουν τις φανταστικές φλόγες. Ένας άνδρας, πεπεισμένος ότι τα κόκκινα φίδια καταβρόχθιζαν τον εγκέφαλό του, πήδηξε από ένα παράθυρο. Ένας άλλος φέρεται να πήδηξε από ένα παράθυρο, έσπασε και τα δύο πόδια, σηκώθηκε και συνέχισε να τρέχει. Έξω, ένας τοπικός ταχυδρομικός υπάλληλος παραπονέθηκε ότι συρρικνώνεται. Ένα άτομο έτρεξε στη λωρίδα, ισχυριζόμενος ότι τον κυνηγούσαν «ληστές με αυτιά γαϊδάρου». Κοντά στον ποταμό Ροδανό, ένας άνδρας, πεπεισμένος ότι ήταν σχοινοβάτης του τσίρκου, προσπάθησε να ισορροπήσει το δρόμο του στα καλώδια μιας κρεμαστής γέφυρας. Ένας άλλος προσπάθησε να πηδήξει στο ποτάμι, μόνο για να σωθεί από φίλους. «Είμαι νεκρός και το κεφάλι μου είναι από χαλκό και έχω φίδια στο στομάχι μου και με καίνε!» φώναξε”.
Υπήρχαν και κάποιοι ωστόσο, που είχαν μια πιο “χαρούμενη εμπειρία”. Μερικοί άνθρωποι, σύμφωνα με τους New York Times, “άκουσαν θεϊκά ρεφρέν, είδαν λαμπρά χρώματα… ο κόσμος τους φαινόταν όμορφος.”.
Αλλά συνολικά, η σκηνή ήταν αποκαλυπτική. «Έχω δει υγιείς άνδρες και γυναίκες να τρομοκρατούνται ξαφνικά, να σκίζουν τα σεντόνια τους, να κρύβονται κάτω από τις κουβέρτες τους για να γλιτώσουν από παραισθήσεις», είπε ο δήμαρχος του Pont-Saint-Esprit, Albert Hébrard. Τα άσυλα γέμισαν με ανθρώπους τυλιγμένους με ζουρλομανδύα και δεμένους στα κρεβάτια. Σύμφωνα με το BritishMedicalJournal, «Κάθε προσπάθεια αυτοσυγκράτησης αύξανε την αναταραχή». Ένα απο τα χειρότερα συμπτώματα ήταν ότι όλοι είχαν αϋπνία και μύριζαν. «Μια κατάσταση ζάλης παρέμεινε συνοδευόμενη από άφθονη εφίδρωση και μια δυσάρεστη οσμή», ανέφερε το British Medical Journal. Οι άνθρωποι θα συγκρίνουν τη δυσοσμία με το άρωμα των νεκρών ποντικών. Για εκατοντάδες θύματα, εκεί σταμάτησε η ανεξήγητη μαζική ασθένεια. Για άλλους ήταν μόνο η αρχή. Δεκάδες άνθρωποι συνέχισαν να βιώνουν εφιαλτικές παραισθήσεις.
Το καλοκαίρι του 1951 ήταν ιδιαίτερα υγρό και οι μύκητες της ερυσιβώδους αναπτύχθηκαν σε όλα τα χωράφια σίκαλης της χώρας. Τα μολυσμένα δημητριακά προέρχονται από το αρτοποιείο Roch Briand, όπου ένας μυλωνάς είχε χρησιμοποιήσει αλεύρι μολυσμένο από μύκητες, προκαλώντας εκτεταμένη δηλητηρίαση.
Σήμερα, η δηλητηρίαση από ερυσιβώτιο παραμένει η πιο κοινά αποδεκτή εξήγηση του τι συνέβη στο Pont-Saint-Esprit, αν και έχουν υπάρξει συγκρουόμενες θεωρίες. Λίγες εβδομάδες μετά το περιστατικό, ο πρόεδρος του συνδικάτου των μυλωνάδων της Γαλλίας, Πιερ Ζακόμπ, αρνήθηκε να αναγνωρίσει την εξήγηση για το ερέθισμα, ανέφερε το Reuters. Ο Jacob υποστήριξε ότι το ergot υπήρχε πάντα στο γαλλικό αλεύρι και, ως εκ τούτου, δεν μπορούσε να είναι υπεύθυνο. Για να αποδείξει την άποψή του, προσφέρθηκε να φάει μολυσμένο με ερυσιβώδες ψωμί μπροστά σε μια ομάδα ειδικών.
Άλλες θεωρίες κατηγόρησαν τον υδράργυρο, το μυκητοκτόνο και διάφορα άλλα είδη μυκήτων, ενώ μερικοί άλλοι ισχυρίστηκαν ότι ήταν το νερό που χρησιμοποιήθηκε για την παρασκευή του ψωμιού και όχι τα δημητριακά που είχαν μολυνθεί.
*Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ασφάλειας τροφίμων και απευθύνεται στον κλάδο και στους επαγγελματίες τροφίμων, όπως και σε συνειδητοποιημένους καταναλωτές. Το παρόν άρθρο έχει σκοπό να προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες στους επιστήμονες τροφίμων και επαγγελματίες που σχεδιάζουν τα συστήματα και μέτρα ασφάλειας τροφίμων των επιχειρήσεων τροφίμων. Τα συμβάντα ασφάλειας τροφίμων σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο αποτελούν πολύτιμα εισερχόμενα δεδομένα στην ανάλυση επικινδυνότητας της διαδικασίας διαχείρισης τροφίμων (HACCP) που υποχρεούται να συντάσσει και να διατηρεί βάση νόμου, κάθε επιχείρηση τροφίμων.
