Νέο τεχνικό έγγραφο καθορίζει τις επιστημονικές αρχές και τις μεθοδολογικές προσεγγίσεις για τη χαρτογράφηση και αξιολόγηση κινδύνων μετάδοσης ασθενειών στην Ευρώπη
Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) παρουσίασε το νέο υποστηρικτικό της έγγραφο EN-9749, το οποίο εισάγει αναλυτικά πρωτόκολλα για τη χωρική μοντελοποίηση της καταλληλότητας ενδιαιτημάτων των φορέων (vectors), δηλαδή οργανισμών που μεταφέρουν παθογόνους παράγοντες, όπως κουνούπια, μύγες ή τσιμπούρια. Το κείμενο στοχεύει να προσφέρει μια ενιαία, τεκμηριωμένη μεθοδολογική βάση για την αξιολόγηση κινδύνων που σχετίζονται με τη δημόσια υγεία και τη φυτοϋγεία, συμβάλλοντας στην πρόληψη επιδημιών και στην προστασία της γεωργικής παραγωγής.
Το έγγραφο καθορίζει λεπτομερώς τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να χρησιμοποιηθούν δεδομένα παρουσίας ή απουσίας ειδών («presence-absence data») για τη δημιουργία χαρτών χωρικής καταλληλότητας. Τα δεδομένα αυτά αντλούνται κυρίως από πηγές όπως το VectorNet, ένα κοινό ευρωπαϊκό δίκτυο επιτήρησης που συγκεντρώνει πληροφορίες σχετικά με τη γεωγραφική εξάπλωση φορέων και παθογόνων. Μέσω της χρήσης αυτών των πληροφοριών, οι επιστήμονες μπορούν να αναγνωρίσουν περιοχές υψηλού κινδύνου και να σχεδιάσουν στοχευμένα μέτρα παρακολούθησης και ελέγχου.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ακατάσχετοι εμετοί από τροφική δηλητηρίαση στους παίκτες ομάδας πριν από κρίσιμο αγώνα – Υποψίες για μολυσμένη σαλάτα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σόγια: Τελικά προστατεύει ή προκαλεί καρκίνο του μαστού;
Η EFSA επισημαίνει ότι η ανάλυση των δεδομένων πρέπει να βασίζεται σε αξιόπιστα χωρικά και περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά, όπως το κλίμα, η κάλυψη γης και η παρουσία κατάλληλων οικολογικών συνθηκών για κάθε είδος. Ειδική έμφαση δίνεται στην επιλογή των μεταβλητών, στον έλεγχο της ποιότητας των δεδομένων και στην επικύρωση των μοντέλων με τη χρήση στατιστικών εργαλείων, ώστε να διασφαλίζεται η ακρίβεια και η αναπαραγωγιμότητα των αποτελεσμάτων.
Το έγγραφο λειτουργεί ως πρακτικός οδηγός για ερευνητικά κέντρα, αρχές δημόσιας υγείας και φορείς διαχείρισης κινδύνου. Εισάγει κοινές διαδικασίες τεκμηρίωσης, στάδια ανάλυσης και πρότυπα παρουσίασης των αποτελεσμάτων, διευκολύνοντας έτσι τη σύγκριση των δεδομένων μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η εναρμονισμένη αυτή προσέγγιση κρίνεται ουσιαστική για την ενίσχυση της επιστημονικής συνεργασίας, την ενιαία κατανόηση των κινδύνων και τη συντονισμένη λήψη αποφάσεων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το μυστικό των αρτοποιών για να ξαναζεστάνουμε το μπαγιάτικο ψωμί χωρίς να ξεραθεί
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Συγκομιδή λεμονιών με drones και ρομπότ – Εντυπωσιακές εικόνες
Παράλληλα, το έγγραφο αναδεικνύει τη σημασία της χωρικής μοντελοποίησης στην πρόληψη ασθενειών που μεταδίδονται μέσω φορέων, όπως η ελονοσία, ο ιός του Δυτικού Νείλου ή ζωοανθρωπονόσοι που απειλούν την κτηνοτροφία. Η EFSA υπογραμμίζει ότι η χρήση ενιαίων επιστημονικών πρωτοκόλλων θα ενισχύσει την αποτελεσματικότητα των εθνικών προγραμμάτων επιτήρησης, θα επιτρέψει την έγκαιρη ανίχνευση αναδυόμενων κινδύνων και θα βελτιώσει τη συνεργασία μεταξύ επιστημονικών και διοικητικών αρχών.
