Οι εικόνες φαγητού που δημιουργούνται από τεχνητή νοημοσύνη έχουν αρχίσει να εμφανίζονται σε μενού εστιατορίων, καφέ και ντελικατέσεν, όμως αντί να ανοίγουν την όρεξη προκαλούν συχνά ακριβώς το αντίθετο αποτέλεσμα. Σάντουιτς με αφύσικα ομοιόμορφα υλικά, γαρίδες που μοιάζουν με πλαστικούς κρίκους, ζυμαρικά με παράξενες υφές και burrito που θυμίζουν περισσότερο εικόνες τρόμου παρά φαγητό έχουν γίνει αντικείμενο χλευασμού και έντονης κριτικής στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Το φαινόμενο έχει αρχίσει να περιγράφεται ως «AI food slop», ένας όρος που χρησιμοποιείται για εικόνες τεχνητής νοημοσύνης οι οποίες είναι αρκετά ρεαλιστικές ώστε να αναγνωρίζονται ως τρόφιμα, αλλά ταυτόχρονα παρουσιάζουν εμφανείς και συχνά αποκρουστικές παραμορφώσεις.
Η εξάπλωση αυτών των εικόνων συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με το κόστος και την ευκολία χρήσης των εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης, καθώς μια επιχείρηση μπορεί να δημιουργήσει μέσα σε λίγα λεπτά υλικό για μια πινακίδα, ένα ψηφιακό μενού ή μια διαφήμιση χωρίς να χρειαστεί επαγγελματική φωτογράφιση. Για μικρά εστιατόρια και καταστήματα που δεν έχουν τον προϋπολογισμό για φωτογράφιση κάθε πιάτου, η δυνατότητα παραγωγής δεκάδων εικόνων σχεδόν χωρίς κόστος είναι προφανώς ελκυστική. Το αποτέλεσμα, όμως, μπορεί να είναι προβληματικό όταν η εικόνα που χρησιμοποιείται για την πώληση ενός πιάτου δεν αντιστοιχεί ούτε στην πραγματική εμφάνισή του ούτε, σε ορισμένες περιπτώσεις, σε ένα φαγητό που έχει παρασκευαστεί ποτέ.
Όταν το φαγητό μοιάζει αληθινό αλλά κάτι δεν πάει καλά
Οι χαρακτηριστικές παραμορφώσεις των εικόνων δεν είναι τυχαίες, καθώς τα μοντέλα δημιουργίας εικόνας μαθαίνουν να αναπαράγουν οπτικά μοτίβα από τεράστιες ποσότητες δεδομένων χωρίς να διαθέτουν πραγματική κατανόηση της φυσικής δομής ενός τροφίμου. Έτσι μπορούν να αποδώσουν σωστά τη γενική εικόνα μιας πίτσας ή ενός burger, αλλά να αποτύχουν σε λεπτομέρειες όπως η συνέχεια ενός ζυμαρικού, η υφή ενός υλικού ή ο τρόπος με τον οποίο πρέπει να αλληλεπιδρούν μεταξύ τους τα συστατικά. Το αποτέλεσμα είναι συχνά μια εικόνα που με την πρώτη ματιά μοιάζει φωτογραφική, αλλά όσο περισσότερο την κοιτάζει κανείς τόσο περισσότερα αφύσικα στοιχεία εμφανίζονται.
Η αίσθηση αυτή γίνεται ακόμη πιο έντονη όταν η εικόνα βρίσκεται σε μια πραγματική πινακίδα ή σε ένα μενού, επειδή ο καταναλωτής περιμένει ότι η φωτογραφία αντιστοιχεί σε κάτι που μπορεί πράγματι να παραγγείλει. Έρευνα που επικαλείται το TechCrunch συνδέει την αντίδραση αυτή με το λεγόμενο «uncanny valley», καθώς εικόνες φαγητού που πλησιάζουν πολύ την πραγματικότητα αλλά δεν την αποδίδουν σωστά μπορούν να προκαλέσουν μεγαλύτερη δυσφορία από εικόνες που είναι εμφανώς τεχνητές. Παράλληλα, η επαναλαμβανόμενη επεξεργασία μιας εικόνας μέσω AI μπορεί να την απομακρύνει ακόμη περισσότερο από τη φυσική εμφάνιση του τροφίμου, με τα υλικά να γίνονται σταδιακά πιο λεία, πιο συμμετρικά και πιο ομοιόμορφα.
Αρκετές από τις εικόνες που κυκλοφόρησαν πρόσφατα στο διαδίκτυο δείχνουν ακριβώς αυτή την αδυναμία, με ορισμένα πιάτα να αποκτούν υπερβολικά τέλειες αναλογίες και άλλα να εμφανίζουν στοιχεία που κανονικά δεν θα μπορούσαν να υπάρχουν σε πραγματικό τρόφιμο. Η δημοσίευση τέτοιων εικόνων σε μενού έχει προκαλέσει αντιδράσεις επειδή η τεχνητή εμφάνιση δεν περιορίζεται πλέον σε μια διαφήμιση που βλέπει κάποιος στην οθόνη, αλλά βρίσκεται μπροστά στον πελάτη τη στιγμή που αποφασίζει τι θα παραγγείλει. Σε ορισμένες περιπτώσεις που καταγράφηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καταναλωτές διαπίστωσαν μάλιστα ότι το πιάτο που εμφανιζόταν στην εικόνα δεν υπήρχε ως πραγματικό προϊόν του καταστήματος.
Οι φωτογραφίες φαγητού δεν ήταν ποτέ απολύτως αντικειμενικές, καθώς η διαφημιστική βιομηχανία χρησιμοποιεί εδώ και δεκαετίες τεχνικές για να κάνει τα προϊόντα να φαίνονται πιο ελκυστικά από ό,τι είναι στην πραγματικότητα. Η ουσιαστική διαφορά με την τεχνητή νοημοσύνη είναι ότι πλέον δεν χρειάζεται καν να υπάρχει ένα πραγματικό πιάτο πίσω από την εικόνα. Ένα εστιατόριο μπορεί να διαφημίσει ένα φωτορεαλιστικό burger, μια πίτσα ή ένα επιδόρπιο χωρίς να έχει φωτογραφηθεί ποτέ το συγκεκριμένο προϊόν. Αυτό μειώνει δραστικά το κόστος παραγωγής υλικού, αλλά ταυτόχρονα αυξάνει την απόσταση ανάμεσα σε αυτό που βλέπει ο καταναλωτής και σε αυτό που τελικά αγοράζει. Το ζήτημα αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα όταν η εικόνα δημιουργεί συγκεκριμένη προσδοκία για το προϊόν. Μια φωτογραφία δεν περιγράφει μόνο το είδος ενός πιάτου, αλλά μπορεί να επηρεάσει την αντίληψη για την ποσότητα, τα συστατικά, το μέγεθος και την ποιότητά του, επομένως μια εικόνα που απέχει σημαντικά από το πραγματικό προϊόν μπορεί να δημιουργήσει ερωτήματα σχετικά με το πότε η δημιουργική παρουσίαση μετατρέπεται σε παραπλανητική διαφήμιση. Το Fortune επισημαίνει ότι αυτό είναι ουσιαστικά μια παλιά συζήτηση για τη διαφήμιση τροφίμων, η οποία αποκτά νέα διάσταση επειδή η AI μπορεί να δημιουργήσει ένα προϊόν που δεν υπήρξε ποτέ. Την ίδια στιγμή, η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην εστίαση δεν περιορίζεται πλέον στη δημιουργία εικόνων. Εργαλεία AI χρησιμοποιούνται ήδη για την ανάλυση τάσεων, την πρόταση νέων πιάτων και την επεξεργασία δεδομένων σχετικά με τις προτιμήσεις των καταναλωτών, γεγονός που σημαίνει ότι η τεχνολογία αρχίζει να επηρεάζει όχι μόνο τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζεται το φαγητό, αλλά και το ίδιο το περιεχόμενο των μενού. Η χρήση της επομένως φαίνεται πιθανό να συνεχιστεί, ακόμη και αν οι εικόνες που δημιουργούνται για την προώθηση των πιάτων προκαλούν αντιδράσεις.
Η εικόνα ενός πιάτου που δημιουργήθηκε από AI μπορεί να είναι οικονομικότερη και ταχύτερη από μια πραγματική φωτογράφιση, όμως η βασική υπόσχεση μιας φωτογραφίας φαγητού παραμένει ότι αυτό που βλέπει ο πελάτης έχει κάποια σχέση με αυτό που θα βρεθεί στο πιάτο του. Εκεί ακριβώς βρίσκεται η νέα δυσκολία για τα εστιατόρια που χρησιμοποιούν αυτές τις εικόνες, καθώς η τεχνολογία επιτρέπει πλέον όχι απλώς να παρουσιάσουν καλύτερα ένα πραγματικό γεύμα, αλλά να διαφημίσουν ένα γεύμα που μπορεί να μην έχει υπάρξει ποτέ.
Φωτογραφία Shutterstock
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Μύρτιλα: Η ουσία που «ξεκλειδώνει» την καύση λίπους στα μυϊκά κύτταρα
- Γυμναστική στο σπίτι ή στο γυμναστήριο; Ποια επιλογή φέρνει καλύτερα αποτελέσματα
- Μεγάλη φωτιά στο οινοποιείο Achaia Clauss στην Πάτρα, καταστράφηκε ολοσχερώς το πέτρινο κτίριο
- Φάρμακα αδυνατίσματος GLP-1: 310 φορές αυξήθηκε η χρήση τους σε παιδιά ηλικίας 8 έως 11 ετών
- 4 σημάδια που μπορεί να δείχνουν ότι η πίεση είναι υψηλή
- Τι έτρωγαν οι Αμερικανοί στο πρώτο πικνικ της ιστορίας το 1882
