Γιατί η ξεκάθαρη, υπεύθυνη και ειλικρινής πληροφόρηση είναι το πρώτο βήμα για την προστασία της δημόσιας υγείας.
Οι ετικέτες τροφίμων —οι μικρές, φαινομενικά αθώες πληροφορίες στις συσκευασίες— ενδέχεται να παραπλανούν τους καταναλωτές και να υπονομεύουν τη δυνατότητά τους να κάνουν ενσυνείδητες και υγιεινές επιλογές. Αυτό επισημαίνουν ο Silvio Garattini, φαρμακολόγος του Ινστιτούτου Mario Negri, και ο Paolo Fantozzi, τεχνολόγος τροφίμων στο Πανεπιστήμιο της Περούτζια, σε άρθρο τους που δημοσιεύθηκε στο Italian Journal of Food Science.
Η μελέτη εστιάζει σε μια σειρά από προβληματικές πρακτικές στις διατροφικές ετικέτες: από την ασαφή αναφορά πρόσθετων ουσιών μέχρι τις υπερβολικά γενικές ή παραπλανητικές διαφημίσεις, οι οποίες, όπως τονίζουν οι ερευνητές, μπορούν να δημιουργήσουν σύγχυση ή ακόμη και κινδύνους για την υγεία.
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | IKEA: Επείγουσα ανάκληση μαγειρικού σκεύους με χημικές ουσίες που ενδέχεται να μεταναστεύσουν στα τρόφιμα
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τρεις βασικές συμβουλές για να αποφύγεις τις υπερ-επεξεργασμένες τροφές στο σούπερ μάρκετ
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται παιδικά ρούχα που πωλούνται σε μεγάλη αλυσίδα λόγω κινδύνου πνιγμού – Πώς θα τα αναγνωρίσουν οι γονείς
Τα πρόσθετα: Όχι μόνο “Ε” και αριθμοί
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάγκη για διαφάνεια γύρω από τους διατροφικούς πρόσθετους. Οι συγγραφείς της μελέτης προτείνουν να αναγράφονται τα ονόματα των προσθέτων με σαφήνεια (και όχι μόνο με τους γνωστούς κωδικούς τύπου “Ε123”), ώστε ο καταναλωτής να μπορεί να γνωρίζει ακριβώς τι περιέχει το προϊόν. Το ζήτημα γίνεται πιο επιτακτικό στις περιπτώσεις προϊόντων χωρίς ζάχαρη ή με γλυκαντικά, όπου οι καταναλωτές σπάνια κατανοούν τον ρόλο και τις πιθανές επιπτώσεις των ουσιών που καταναλώνουν.
Τα “χωρίς” που μπερδεύουν
Μια ακόμα πρακτική που δέχεται κριτική είναι η αλόγιστη χρήση ισχυρισμών όπως “χωρίς γλουτένη” ή “χωρίς λακτόζη” σε προϊόντα που φυσικά δεν περιέχουν τα εν λόγω συστατικά, όπως το νερό, τα όσπρια ή τα αυγά. Οι ερευνητές τονίζουν πως τέτοιες ετικέτες όχι μόνο δεν προσθέτουν αξία, αλλά μπορεί να οδηγήσουν σε λανθασμένες αντιλήψεις περί υγιεινής διατροφής, παρουσιάζοντας τα προϊόντα με γλουτένη ή λακτόζη ως εν δυνάμει επιβλαβή για όλους —κάτι που δεν ισχύει.
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Είχαν Άγιο: Ανεμιστήρας οροφής αποκολλήθηκε από τον κινητήρα εν ώρα λειτουργίας – Επείγουσα ανάκληση
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ευρωπαϊκός συναγερμός για τη μολυσμένη κέτσαπ – Ο μεγάλος μικροβιολογικός κίνδυνος από την ελαττωματική συσκευασία
Σύγχυση ανάμεσα σε φάρμακα και συμπληρώματα
Ένα ακόμη σημαντικό σημείο της μελέτης αφορά τη σύγχυση που επικρατεί ανάμεσα στα συμπληρώματα διατροφής και τα φάρμακα. Η αγορά των συμπληρωμάτων στην Ευρώπη ανθίζει, ωστόσο οι καταναλωτές συχνά δεν κατανοούν πως αυτά δεν έχουν αποδεδειγμένη θεραπευτική αξία και δεν αντικαθιστούν την ιατρική αγωγή. Η παρουσίαση τους, τόσο στις ετικέτες όσο και στη διαφήμιση, δεν είναι αρκετά σαφής για να αποτρέψει παρερμηνείες.
Ηθική και διαφάνεια στην πληροφόρηση
Οι Fantozzi και Garattini δεν περιορίζονται στην κριτική· προτείνουν συγκεκριμένες θεσμικές παρεμβάσεις: αλλαγές στις ευρωπαϊκές ρυθμίσεις, πιο αυστηρή εποπτεία στη διαφήμιση, και ενίσχυση της ενημέρωσης του καταναλωτή με ξεκάθαρη και ευανάγνωστη σήμανση. «Οι ετικέτες πρέπει να ενημερώνουν, όχι να κατευθύνουν ή να τρομάζουν», σημειώνουν, τονίζοντας την ανάγκη για ηθική επικοινωνία από τη βιομηχανία τροφίμων.
Η μελέτη των δύο επιστημόνων αναδεικνύει ότι η ενημέρωση του καταναλωτή ξεκινά από το ράφι —και ειδικά από αυτό που γράφει (ή κρύβει) η ετικέτα. Μια ξεκάθαρη, υπεύθυνη και ειλικρινής πληροφόρηση είναι το πρώτο βήμα για την προστασία της δημόσιας υγείας.
