Τα νεαρά πεύκα που χρησιμοποιούνται για δασώσεις και αναδασώσεις δεν θεωρούνται ρεαλιστική οδός μεταφοράς του νηματώδη του ξύλου του πεύκου, σύμφωνα με νέα αξιολόγηση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων. Ο συγκεκριμένος οργανισμός, Bursaphelenchus xylophilus, αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους εχθρούς των πεύκων παγκοσμίως και μπορεί να προκαλέσει σοβαρή εξασθένηση και νέκρωση των δέντρων. Η μετάδοσή του συνδέεται κυρίως με σκαθάρια του γένους Monochamus, γεγονός που αποτέλεσε βασικό σημείο της αξιολόγησης, καθώς οι ειδικοί εξέτασαν εάν ένα πολύ νεαρό δενδρύλλιο μπορεί να φιλοξενήσει τόσο τον νηματώδη όσο και τον φορέα που απαιτείται για τη μεταφορά του.Η αξιολόγηση αφορά δενδρύλλια πεύκου ηλικίας έως δύο ετών και με διάμετρο στον λαιμό της ρίζας έως 12 χιλιοστά, δηλαδή φυτά πολύ μικρών διαστάσεων που προορίζονται να φυτευτούν σε νέες δασικές εκτάσεις ή σε περιοχές αναδάσωσης. Το ερώτημα δεν ήταν αν ο νηματώδης μπορεί θεωρητικά να βρεθεί πάνω ή μέσα σε ένα τέτοιο φυτό, αλλά εάν οι συγκεκριμένες διαστάσεις του δενδρυλλίου επιτρέπουν να ολοκληρωθεί η αλυσίδα που απαιτείται για τη μετάδοση του οργανισμού από ένα φυτό σε άλλο.
Το μέγεθος του δενδρυλλίου δεν επιτρέπει την ανάπτυξη του εντόμου
Το βασικό εύρημα της EFSA είναι ότι τα συγκεκριμένα νεαρά πεύκα είναι υπερβολικά μικρά για να υποστηρίξουν τον πλήρη αναπτυξιακό κύκλο του Monochamus galloprovincialis, ενός από τους φορείς που μπορούν να μεταδώσουν τον νηματώδη. Οι προνύμφες του εντόμου αναπτύσσονται μέσα στους ιστούς του δέντρου και χρειάζονται συγκεκριμένες διαστάσεις για να ολοκληρώσουν την ανάπτυξή τους. Στα νεαρά δενδρύλλια, όμως, οι διαθέσιμοι ιστοί δεν επαρκούν για να δημιουργηθεί ο απαιτούμενος χώρος.
Οι ερευνητές εξέτασαν μεταξύ άλλων το πάχος του φλοιώματος και τις διαστάσεις που απαιτούνται για τα διαφορετικά στάδια ανάπτυξης του εντόμου. Τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ότι το κεφάλι της προνύμφης στο δεύτερο στάδιο ανάπτυξης έχει ελάχιστο πλάτος 0,89 έως 1,03 χιλιοστά, ενώ το φλοίωμα ενός πεύκου δύο ετών έχει πάχος μόλις περίπου 0,44 χιλιοστά. Ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα δημιουργείται στο στάδιο της νύμφης, καθώς ο απαιτούμενος θάλαμος έχει ελάχιστο μήκος περίπου 15 χιλιοστά. Με δεδομένη την πολύ μικρή ακτίνα ενός δενδρυλλίου, ο χώρος που θα χρειαζόταν για την ανάπτυξη του εντόμου δεν μπορεί να παραμείνει εντός του ξύλου.
Η εικόνα επιβεβαιώνεται και από τις παρατηρήσεις σε περισσότερες από 2.000 οπές εξόδου σκαθαριών. Στις περιπτώσεις όπου είχε ολοκληρωθεί επιτυχώς η ανάπτυξη του εντόμου, η διάμετρος του κλαδιού ήταν μεγαλύτερη από 20 χιλιοστά, ενώ η διάμεση διάμετρος έφτανε τα 90 χιλιοστά. Τα μεγέθη αυτά απέχουν σημαντικά από τις διαστάσεις ενός νεαρού δενδρυλλίου που προορίζεται για φύτευση.
Πόσο πιθανή είναι η μετάδοση από τα δενδρύλλια
Η EFSA εξέτασε και ένα διαφορετικό ενδεχόμενο, δηλαδή τη μετάδοση του νηματώδη από ένα δενδρύλλιο σε άλλο χωρίς τη μεσολάβηση εντόμου. Για να συμβεί κάτι τέτοιο, θα απαιτούνταν άμεση επαφή τραυματισμένων ριζών μεταξύ των φυτών. Η συγκεκριμένη συνθήκη, όμως, δεν συμβαδίζει με τις προβλεπόμενες πρακτικές διακίνησης και φύτευσης των δενδρυλλίων, με αποτέλεσμα να θεωρείται εξαιρετικά απίθανη. Οι ειδικοί εξέτασαν συνολικά την αλυσίδα γεγονότων που θα έπρεπε να πραγματοποιηθεί ώστε ένα μικρό δενδρύλλιο να λειτουργήσει τελικά ως μέσο εξάπλωσης του νηματώδη. Θα έπρεπε αρχικά να μολυνθεί σε φυτώριο, στη συνέχεια να διακινηθεί και να φυτευτεί χωρίς να εμφανίζει συμπτώματα, να παραμείνει μολυσμένο και ασυμπτωματικό για χρόνια μέχρι να αποκτήσει διαστάσεις αρκετές ώστε να μπορεί να αναπτυχθεί μέσα του το έντομο και, τελικά, να εξασθενήσει με τρόπο που να προσελκύσει το έντομο για ωοτοκία, διατηρώντας παράλληλα τον νηματώδη σε κατάλληλο στάδιο ώστε να μεταδοθεί μέσω αυτού.
Ο συνδυασμός όλων αυτών των προϋποθέσεων θεωρείται από την EFSA εξαιρετικά απίθανος. Για τον λόγο αυτό, το συμπέρασμα της αξιολόγησης είναι ότι τα πεύκα ηλικίας έως δύο ετών και με διάμετρο στον λαιμό της ρίζας έως 12 χιλιοστά δεν πρέπει να θεωρούνται οδός μετάδοσης του νηματώδη του ξύλου του πεύκου.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Πρωτεΐνη: Μήπως πρέπει να τρώμε λιγότερη για να ζήσουμε περισσότερο;
- Κολπική μαρμαρυγή: Η άσκηση μπορεί να μειώσει σημαντικά τον χρόνο που διαρκεί η αρρυθμία
- Αντοχή στα αντιβιοτικά: Τι έδειξε επταετές διεθνές πρόγραμμα για την αντιμετώπιση της «σιωπηλής πανδημίας»
- 7 «κακές» τροφές που βοηθούν το σώμα να διαχειριστεί το στρες
- 29 μάρκες εμφιαλωμένων νερών κρίθηκαν ακατάλληλες για κατανάλωση – Τι έδειξαν οι εργαστηριακοί έλεγχοι
- Σκεύη στην κουζίνα: Ποια μετατρέπονται σε τοξική παγίδα για την υγεία και πρέπει να πετάξεις αμέσως – Έρευνα
