Πίσω από την παραγωγή ενός τροφίμου βρίσκονται η κατανάλωση νερού και ενέργειας, οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, οι συνθήκες εργασίας και η διαχείριση μιας συχνά σύνθετης εφοδιαστικής αλυσίδας. Οι επιχειρήσεις καλούνται να δημοσιοποιούν ολοένα περισσότερα στοιχεία για τις περιβαλλοντικές, κοινωνικές και εταιρικές επιδόσεις τους, όμως η έκταση των αναφορών δεν σημαίνει απαραίτητα ότι καλύπτουν και τα ζητήματα που έχουν τη μεγαλύτερη οικονομική σημασία για τη δραστηριότητά τους.
Ερευνητές του Πανεπιστημίου Kyushu στην Ιαπωνία ανέπτυξαν μια μέθοδο τεχνητής νοημοσύνης που εξετάζει κατά πόσο οι εταιρικές αναφορές αναφέρονται ουσιαστικά σε σημαντικούς κινδύνους βιωσιμότητας. Εφαρμόζοντας τη μέθοδο σε 1.623 ετήσιες εκθέσεις 340 εισηγμένων επιχειρήσεων τροφίμων και ποτών για την περίοδο 2020-2024, διαπίστωσαν ότι οι κοινωνικές πτυχές συγκεντρώνουν μεγαλύτερη έμφαση, ενώ οι περιβαλλοντικές αναφορές παραμένουν πιο περιορισμένες. Μετά το 2022, ωστόσο, αυξήθηκαν οι γνωστοποιήσεις για τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, το ανθρώπινο δυναμικό και τη διαχείριση της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Η ποιότητα των αναφορών μετρά περισσότερο από τις λέξεις
Η αξιολόγηση των εταιρικών αναφορών έγινε με βάση τα πρότυπα του Συμβουλίου Προτύπων Λογιστικής Βιωσιμότητας (SASB), τα οποία προσδιορίζουν τα ζητήματα βιωσιμότητας που έχουν οικονομική σημασία για κάθε κλάδο. Για τις επιχειρήσεις τροφίμων και ποτών, αυτά περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων την ποιότητα και την ασφάλεια των προϊόντων, την ευημερία των καταναλωτών, τη διαχείριση νερού και ενέργειας, τις εκπομπές και τον έλεγχο των προμηθευτών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νοθεία σε εισαγόμενους χυμούς λεμονιού: 7 ύποπτα δείγματα μπλοκαρίστηκαν στα σύνορα
Η ερευνητική ομάδα χρησιμοποίησε το μοντέλο Text Match Pre-Trained Transformer (TMPT), το οποίο εντοπίζει νοηματικές συνδέσεις μέσα στα κείμενα και δεν περιορίζεται στην καταμέτρηση συγκεκριμένων λέξεων. Έτσι, μπορεί να αναγνωρίσει ότι διαφορετικές διατυπώσεις, όπως «εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου» και «εκπομπές CO₂», αφορούν το ίδιο ζήτημα. Παράλληλα, αξιολογεί πόσο συγκεκριμένη είναι η πληροφορία που δίνει μια επιχείρηση. Η αναφορά σε μετρήσιμη μείωση εκπομπών, για παράδειγμα, αξιολογείται διαφορετικά από μια γενική δέσμευση για κλιματική ουδετερότητα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | EFSA: Δεν τεκμηριώθηκε ότι το δημοφιλές εκχύλισμα σπανακιού μειώνει την πείνα και τις λιγούρες
Η προσέγγιση αυτή επιχειρεί να ξεχωρίσει την ουσιαστική ενημέρωση από τις γενικές διακηρύξεις βιωσιμότητας. Το μοντέλο εφαρμόζει ανάλυση χωρίς προηγούμενη ειδική εκπαίδευση για κάθε επιμέρους ερώτημα, περιορίζοντας την ανάγκη να καθορίζουν οι ερευνητές χειροκίνητα τι πρέπει να αναζητήσει το σύστημα. Με αυτόν τον τρόπο, οι εταιρείες μπορούν να συγκριθούν με βάση το πόσο καλύπτουν τα ζητήματα που έχουν τη μεγαλύτερη σημασία για τον κλάδο τους και όχι απλώς με βάση τον όγκο των σχετικών αναφορών.
Περισσότερες αναφορές για τις εκπομπές μετά το 2022
Η ανάλυση έδειξε ότι οι ιαπωνικές επιχειρήσεις τροφίμων και ποτών δίνουν σχετικά μεγαλύτερη έμφαση σε κοινωνικά ζητήματα, με ιδιαίτερη αναφορά στην ποιότητα των προϊόντων και στην ευημερία των καταναλωτών. Αντίθετα, ζητήματα όπως η διαχείριση νερού και ενέργειας εμφανίζονται λιγότερο αναπτυγμένα στις περιβαλλοντικές γνωστοποιήσεις, ενώ η εταιρική διακυβέρνηση και η διαχείριση της εφοδιαστικής αλυσίδας παρουσιάζουν επίσης διαφορές ως προς την κάλυψή τους.
Μετά το 2022, οι αναφορές για τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου παρουσίασαν τη μεγαλύτερη αύξηση μεταξύ των θεμάτων που εξετάστηκαν. Η άνοδος ήταν στατιστικά σημαντικότερη στις εταιρείες της κύριας αγοράς του Χρηματιστηρίου του Τόκιο, ιδιαίτερα κατά το 2023 και το 2024. Η χρονική σύμπτωση με την ενίσχυση των προσδοκιών για δημοσιοποίηση κλιματικών κινδύνων, σύμφωνα με το πλαίσιο της Ομάδας Εργασίας για τις Χρηματοοικονομικές Γνωστοποιήσεις που σχετίζονται με το Κλίμα (TCFD), δείχνει ότι οι κανονιστικές απαιτήσεις μπορούν να επηρεάσουν το περιεχόμενο των εταιρικών αναφορών.
Αύξηση καταγράφηκε επίσης στις γνωστοποιήσεις για το ανθρώπινο δυναμικό και τη διαχείριση της εφοδιαστικής αλυσίδας. Οι ερευνητές συνδέουν την πρώτη εξέλιξη με τις απαιτήσεις δημοσιοποίησης πληροφοριών για το ανθρώπινο κεφάλαιο και τη δεύτερη με τους αυξημένους κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού. Για τις επιχειρήσεις τροφίμων, οι διαταραχές στην προμήθεια αγροτικών πρώτων υλών, οι κλιματικές επιπτώσεις και οι δυσκολίες στις μεταφορές μπορούν να επηρεάσουν τόσο το κόστος όσο και τη συνέχεια της παραγωγής.
Η μέθοδος δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι οι εταιρείες έχουν βελτιώσει τις πραγματικές περιβαλλοντικές ή κοινωνικές επιδόσεις τους. Αξιολογεί το περιεχόμενο των επίσημων γνωστοποιήσεων και το κατά πόσο αυτές καλύπτουν τα σημαντικά ζητήματα του κλάδου. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι επόμενο βήμα είναι η σύγκριση των αποτελεσμάτων της τεχνητής νοημοσύνης με αξιολογήσεις ανθρώπινων αναλυτών, καθώς και η ενσωμάτωση εκθέσεων βιωσιμότητας, ώστε να εξεταστούν καλύτερα το βάθος και η αξιοπιστία των πληροφοριών.
Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Corporate Social Responsibility and Environmental Management.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Στο στόχαστρο Nestlé και Unilever για παραπλανητικούς ισχυρισμούς υγείας σε δημοφιλή προϊόντα
- Πόσο κόστισε η προσπάθεια της Bayer να επηρεάσει τις αποφάσεις της ΕΕ για τη γλυφοσάτη; Aποκαλυπτικά στοιχεία του Corporate Europe Observatory
- Η κλιματική κρίση απειλεί και το ψωμί μας – Πώς η αύξηση του CO₂ ρίχνει την ποιότητα του σιταριού και αυξάνει τον κίνδυνο για δυσανεξίες
- Ισόβια κάθειρξη σε υπεύθυνη νηπιαγωγείου για τη δηλητηρίαση 247 παιδιών – Έβαζε χρωστικές που περιείχαν μόλυβδο στα γεύματα για να τα κάνει ελκυστικά
- Φριτέζα αέρα: Πώς θα απαλλαγείτε από τις επίμονες οσμές που δεν υποχωρούν ούτε μετά το καθάρισμα
