Για δεκαετίες, η οδηγία ήταν σχεδόν απόλυτη: «Πρέπει να τελειώσεις όλη την αντιβίωση, ακόμη κι αν αισθάνεσαι καλύτερα». Ένα νέο επιστημονικό εύρημα έρχεται όμως να δείξει πόσο βαθιά έχει ριζώσει αυτή η αντίληψη στο κοινό, την ώρα που η σύγχρονη ιατρική πρακτική έχει ήδη μετακινηθεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, προς μικρότερες διάρκειες θεραπείας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νέα ανάκληση δημοφιλών παγωτών λόγω σημαντικού λάθους στην ετικέτα – Ποια προϊόντα αποσύρονται
Η νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Open Forum Infectious Diseases και πραγματοποιήθηκε από ερευνητές με επικεφαλής τον Alistair Thorpe του University of Utah, εξέτασε τις απόψεις 1.475 ενηλίκων στις ΗΠΑ σχετικά με τη διάρκεια της αντιβιοτικής θεραπείας και την τήρηση των ιατρικών οδηγιών. Τα ευρήματα αποτυπώνουν ένα σημαντικό χάσμα ανάμεσα σε αυτό που πιστεύουν πολλοί ασθενείς και σε αυτό που υποστηρίζουν πλέον τα επιστημονικά δεδομένα για συγκεκριμένες βακτηριακές λοιμώξεις.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | «Βάζουν σαμπουάν στο γάλα» – Απίστευτη καταγγελία στελέχους Υπηρεσίας Τροφίμων για νοθεία – Κατασχέθηκαν πάνω από 160.000 λίτρα
Η πλειονότητα εξακολουθεί να πιστεύει ότι η αντιβίωση πρέπει να τελειώνει
Περίπου 6 στους 10 συμμετέχοντες δήλωσαν ότι θα προτιμούσαν μια μεγαλύτερη διάρκεια αντιβιοτικής θεραπείας, επτά ημερών ή περισσότερο, όταν αντιμετωπίζουν μια βακτηριακή λοίμωξη του αναπνευστικού. Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι περίπου το 88% συμφώνησε πως είναι σημαντικό να ολοκληρώνεται πάντα η αντιβίωση που έχει συνταγογραφηθεί, ακόμη και όταν ο ασθενής αρχίζει να αισθάνεται καλύτερα.
Η αντίληψη αυτή φαίνεται να έχει διαμορφωθεί σε μεγάλο βαθμό από την ίδια την ιατρική συμβουλή που έχουν λάβει οι ασθενείς. Το 76% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι κάποιος επαγγελματίας υγείας τούς είχε πει στο παρελθόν να ολοκληρώνουν πάντοτε την αντιβιοτική αγωγή. Στις περισσότερες από αυτές τις περιπτώσεις, η συγκεκριμένη συμβουλή είχε δοθεί από γιατρό.
Το μήνυμα «τελειώστε την αντιβίωση» έχει επομένως αποτυπωθεί τόσο έντονα στη συλλογική συνείδηση, ώστε πολλοί άνθρωποι εξακολουθούν να θεωρούν μεγαλύτερη διάρκεια θεραπείας συνώνυμη με καλύτερη και πιο ολοκληρωμένη αντιμετώπιση της λοίμωξης.
Η επιστήμη όμως έχει αλλάξει
Το κρίσιμο σημείο είναι ότι η σύγχρονη ιατρική δεν αντιμετωπίζει πλέον τη διάρκεια της αντιβιοτικής θεραπείας με τον ίδιο τρόπο για όλες τις λοιμώξεις. Περισσότερες από 120 κλινικές δοκιμές έχουν εξετάσει τη διάρκεια των αντιβιοτικών και τα δεδομένα δείχνουν ότι, για αρκετές συχνές βακτηριακές λοιμώξεις, μικρότερες θεραπευτικές αγωγές μπορούν να είναι εξίσου αποτελεσματικές με τις μεγαλύτερες, ενώ παράλληλα περιορίζουν την έκθεση του ασθενούς στα αντιβιοτικά και τις πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες.
Η τάση αυτή έχει επηρεάσει και την αντιμετώπιση βακτηριακών λοιμώξεων του αναπνευστικού, μεταξύ άλλων και της πνευμονίας, όπου σε συγκεκριμένες περιπτώσεις οι γιατροί μπορούν πλέον να επιλέξουν μικρότερη διάρκεια θεραπείας. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι ο ασθενής πρέπει να σταματά μόνος του την αντιβίωση μόλις αισθανθεί καλύτερα. Η διάρκεια της θεραπείας εξαρτάται από το είδος της λοίμωξης, το συγκεκριμένο αντιβιοτικό, την κατάσταση του ασθενούς και την ανταπόκριση στη θεραπεία. Επομένως, η απόφαση για το πότε πρέπει να σταματήσει ένα αντιβιοτικό ανήκει στον θεράποντα γιατρό.
Τι έδειξε η έρευνα για το «σταμάτα όταν νιώσεις καλύτερα»
Ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον εύρημα της έρευνας αφορά την αντίδραση των συμμετεχόντων σε μια διαφορετική ιατρική οδηγία. Μόλις το 17,5% είχε ακούσει ποτέ από επαγγελματία υγείας ότι θα μπορούσε να σταματήσει ένα αντιβιοτικό όταν αισθανθεί καλύτερα. Παρόλα αυτά, όταν οι ερευνητές ρώτησαν τους συμμετέχοντες πώς θα αντιδρούσαν εάν ένας γιατρός τούς έδινε αυτή την οδηγία σε περίπτωση βακτηριακής λοίμωξης του αναπνευστικού, το 59,2% δήλωσε ότι θα αισθανόταν τουλάχιστον σχετικά άνετα με αυτή την προσέγγιση.
Παράλληλα, το 57,4% θα εξακολουθούσε να θεωρεί τουλάχιστον σχετικά ικανό τον γιατρό που θα έδινε μια τέτοια οδηγία. Το εύρημα αυτό έχει σημασία, καθώς δείχνει ότι οι ασθενείς δεν είναι απαραίτητα αντίθετοι σε μικρότερες θεραπείες. Σε μεγάλο βαθμό φαίνεται να χρειάζονται ενημέρωση και εξήγηση για το γιατί η ιατρική οδηγία έχει αλλάξει.
Γιατί πολλοί εξακολουθούν να προτιμούν τις μεγαλύτερες θεραπείες
Οι συμμετέχοντες που προτιμούσαν αντιβιοτικές αγωγές επτά ημερών ή περισσότερο συνήθως συνέδεαν τη μεγαλύτερη διάρκεια με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα. Η λογική ήταν απλή: περισσότερες ημέρες θεραπείας σημαίνουν, κατά την αντίληψή τους, ότι η λοίμωξη αντιμετωπίζεται πιο «ολοκληρωμένα». Η συγκεκριμένη πεποίθηση ήταν ισχυρότερη μεταξύ των μεγαλύτερων σε ηλικία συμμετεχόντων, αλλά και μεταξύ εκείνων που εμπιστεύονταν περισσότερο την ιατρική συμβουλή σχετικά με τη διάρκεια της αντιβίωσης.
Ρόλο φαίνεται να έπαιζε και η αντίληψη για τις ανεπιθύμητες ενέργειες. Περισσότεροι από 4 στους 10 συμμετέχοντες δήλωσαν ότι ανησυχούν λίγο ή καθόλου για τις παρενέργειες των αντιβιοτικών, ενώ η μικρότερη ανησυχία συνδεόταν με μεγαλύτερη προτίμηση για παρατεταμένες θεραπείες. Αντίθετα, όσοι προτιμούσαν μικρότερες αγωγές ανέφεραν συχνότερα την επιθυμία να αποφεύγουν περιττά φάρμακα και πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες, αλλά και την πεποίθηση ότι όσο λιγότερα αντιβιοτικά λαμβάνει κάποιος όταν δεν είναι απαραίτητα, τόσο το καλύτερο.
Η μεγάλη παρεξήγηση: δεν υπάρχει μία διάρκεια για όλες τις αντιβιώσεις
Η μελέτη δεν υποστηρίζει ότι όλοι πρέπει να παίρνουν αντιβιοτικά για τρεις, τέσσερις ή πέντε ημέρες ούτε ότι η παλιά οδηγία πρέπει απλώς να αντικατασταθεί από μια νέα γενική οδηγία του τύπου «σταμάτα όταν νιώσεις καλά». Αυτό ακριβώς επισημαίνουν και οι ερευνητές. Η μικρότερη διάρκεια θεραπείας είναι κατάλληλη μόνο σε συγκεκριμένες κλινικές περιπτώσεις και όταν το αποφασίζει ο γιατρός. Η διάρκεια δεν μπορεί να καθορίζεται αποκλειστικά από το εάν εξαφανίστηκαν τα συμπτώματα.
Το σημαντικό μήνυμα είναι επομένως διαφορετικό: η διάρκεια της αντιβιοτικής θεραπείας πρέπει να βασίζεται στα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία για τη συγκεκριμένη λοίμωξη και στον συγκεκριμένο ασθενή, όχι σε έναν γενικό κανόνα που εφαρμόζεται σε κάθε περίπτωση.
Από το «πάντα τελείωνε την αντιβίωση» στην εξατομικευμένη θεραπεία
Η παλιά συμβουλή είχε δοθεί με έναν συγκεκριμένο στόχο: να αποτρέψει τους ασθενείς από το να σταματούν πρόωρα τα αντιβιοτικά χωρίς ιατρική καθοδήγηση. Το πρόβλημα είναι ότι ένα απλό μήνυμα μπορεί να παραμείνει στη συλλογική μνήμη ακόμη και όταν η επιστημονική γνώση εξελίσσεται. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι αντί να αντικατασταθεί ένα απόλυτο σύνθημα με ένα νέο, εξίσου απόλυτο σύνθημα, οι γιατροί θα πρέπει να εξηγούν στους ασθενείς γιατί προτείνουν συγκεκριμένη διάρκεια θεραπείας.
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό επειδή περίπου το 93% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι εμπιστεύεται τη συμβουλή του γιατρού του σχετικά με τη διάρκεια της αντιβίωσης. Η σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ γιατρού και ασθενούς μπορεί επομένως να αποτελέσει το σημαντικότερο εργαλείο για να αλλάξουν παγιωμένες αντιλήψεις που δημιουργήθηκαν πριν από δεκαετίες.
Η νέα έρευνα δεν λέει ότι «δεν χρειάζεται να τελειώνουμε τις αντιβιώσεις». Δείχνει κάτι πιο συγκεκριμένο και σημαντικό: δεν υπάρχει πλέον ένας καθολικός κανόνας ότι κάθε αντιβιοτική θεραπεία πρέπει να έχει μεγάλη διάρκεια ή να συνεχίζεται ανεξάρτητα από την εξέλιξη της λοίμωξης. Γι’ αυτό και η ασφαλής πρακτική για τον ασθενή παραμένει μία: να ακολουθεί ακριβώς τη διάρκεια που έχει συστήσει ο γιατρός και να μην ξεκινά, διακόπτει ή τροποποιεί μόνος του μια αντιβιοτική αγωγή.
Επιστημονική τεκμηρίωση:
Authors: Alistair Thorpe, Rachael A. Lee, Julia E. Szymczak, Madeline C. Farrell, Angela Fagerlin, and Valerie M. Vaughn “US Adults’ Perspectives on Antibiotic Durations and Adherence to Therapy for Common Bacterial Respiratory Infections: A National Survey”
Journal: Open Forum Infectious Disease
DOI: 10.1093/ofid/ofag407
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Βίντεο: Ποντίκια «παίζουν κυνηγητό» μέσα σε πασίγνωστο καφέ Κεντρικού Σιδηροδρομικού Σταθμού
- McDonald’s: Σάλος με viral βίντεο που δείχνει δεκάδες μυρμήγκια να «κόβουν βόλτες» σε επιδόρπιο
- Schwarzkopf: Τραυματισμός καταναλωτή και καταγγελίες κομμωτηρίων για έκρηξη φιάλης δημοφιλούς προϊόντος μαλλιών – Ανακαλούνται 62.000 τεμάχια
- Χταπόδι κόλλησε στο πρόσωπο ψαρά – Συγκλονιστικό βίντεο από τη στιγμή που παλεύει να απελευθερωθεί
- Αγωγή 2,3 εκατ. ευρώ κατά εταιρείας παραγωγής ροφημάτων – Καταγγελίες ότι «κρέμασε» μεγάλες αλυσίδες με τις παραγγελίες
- Γιατί δεν καθαρίζουν τις μηχανές κιμά τα σούπερ μάρκετ; Απανωτά πρόστιμα σε Σκλαβενίτη, Μασούτη, Κρητικό – Οι κίνδυνοι για τη δημόσια υγεία
- Ελλάδα: Ανακαλούνται 5.240 Nissan Qashqai – Κίνδυνος διαρροής καυσίμου και εκδήλωσης φωτιάς (Η ανακοίνωση της Γεν. Γραμματείας Βιομηχανίας)
- Πώς να απαλλαγείτε από τις μύγες στο σπίτι
