Τι πραγματικά συμβαίνει στις μηχανές άλεσης κιμά των σούπερ μάρκετ; Το ερώτημα επανέρχεται με ένταση μετά τις δύο νέες διοικητικές κυρώσεις που επιβλήθηκαν από την Περιφέρεια Αττικής σε υποκαταστήματα των αλυσίδων «Ελληνικές Υπεραγορές Σκλαβενίτης Α.Ε.Ε.» και «ΑΝΕΔΗΚ ΚΡΗΤΙΚΟΣ Α.Ε.», καθώς στους ελέγχους εντοπίστηκαν σημαντικές ποσότητες κιμά που είχαν παραμείνει στις μηχανές από προηγούμενες κοπές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Lidl US: Ανακαλεί μπαχαρικό λόγω παρουσίας επικίνδυνου βακτηρίου
Οι δύο αποφάσεις, που δημοσιεύθηκαν στις 13 και 14 Αυγούστου 2026, έρχονται μόλις λίγες ημέρες μετά τις κυρώσεις που είχε αναδείξει το Cibum για παραβάσεις σε άλλα υποκαταστήματα της ίδιας αλυσίδας, αλλά και μετά από αντίστοιχες περιπτώσεις που αφορούν τον Μασούτη. Το επαναλαμβανόμενο μοτίβο δημιουργεί εύλογα ερωτήματα όχι μόνο για τη συμμόρφωση των επιμέρους καταστημάτων με τις προβλεπόμενες διαδικασίες, αλλά και για το πόσο αποτελεσματικά εφαρμόζονται στην πράξη οι κανόνες υγιεινής και διαχείρισης ενός ιδιαίτερα ευπαθούς τροφίμου.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πρόστιμο 6.500 ευρώ σε σουβλατζίδικο στο Περιστέρι – Οι παραβάσεις και η παραπλάνηση των καταναλωτών
155 γραμμάρια κιμά στη μηχανή του Σκλαβενίτη
Με την υπ’ αριθμ. 1061251/12-08-2026 απόφαση του Προϊσταμένου της Διεύθυνσης Ανάπτυξης Π.Ε. Δυτικού Τομέα Αθηνών επιβλήθηκε διοικητικό πρόστιμο ύψους 1.000 ευρώ στην επιχείρηση «ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΥΠΕΡΑΓΟΡΕΣ ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ Α.Ε.Ε.», για το υποκατάστημα στη Λεωφόρο Θηβών 272 και Φαρσάλων στο Περιστέρι. Ο έλεγχος πραγματοποιήθηκε στις 4 Αυγούστου 2026 και οι ελεγκτές διαπίστωσαν δύο διαφορετικές παραβάσεις.
Η πρώτη αφορούσε την ύπαρξη υπολείμματος κιμά στη μηχανή κοπής κρέατος από προηγούμενη κοπή. Η ποσότητα που ζυγίστηκε ήταν 155 γραμμάρια, δηλαδή πάνω από το όριο των 100 γραμμαρίων που προβλέπεται από το άρθρο 20 παράγραφος 6 της Υπουργικής Απόφασης 91354/2017. Η δεύτερη παράβαση δεν αφορούσε τον κιμά αλλά τις ενδείξεις σε πινακίδα πώλησης για το είδος «Πατάτες ψιλές». Σύμφωνα με την απόφαση, έλειπαν η ποικιλία, ο τόπος παραγωγής και ο αριθμός παρτίδας παραγωγής. Για το σύνολο των παραβάσεων επιβλήθηκε πρόστιμο 1.000 ευρώ.
Το στοιχείο που έχει ιδιαίτερη σημασία στην υπόθεση του κιμά είναι ότι η ποσότητα των 155 γραμμαρίων δεν αφορά προϊόν συσκευασμένο και αποθηκευμένο σε ψυγείο, αλλά κιμά που παρέμενε μέσα στον εξοπλισμό άλεσης μετά από προηγούμενη χρήση.
290 γραμμάρια κιμά στη μηχανή του Κρητικού
Μία ημέρα αργότερα, στις 14 Αυγούστου, δημοσιεύθηκε από την Περιφέρεια Αττικής ακόμη μία απόφαση που αφορά την ίδια ακριβώς κατηγορία παράβασης. Με την υπ’ αριθμ. 1059722/12-08-2026 απόφαση επιβλήθηκε πρόστιμο 500 ευρώ στην επιχείρηση «ΑΝΕΔΗΚ ΚΡΗΤΙΚΟΣ Α.Ε.» για το υποκατάστημά της στην οδό Ελ. Βενιζέλου 106 στο Περιστέρι. Ο έλεγχος πραγματοποιήθηκε επίσης στις 4 Αυγούστου 2026. Κατά τη διάρκεια του ελέγχου διαπιστώθηκε ότι στη μηχανή υπήρχε υπόλειμμα κιμά άνω των 100 γραμμαρίων. Μετά τη ζύγιση, η ποσότητα ανήλθε στα 290 γραμμάρια. Δηλαδή σχεδόν τριπλάσια από το ανώτατο όριο των 100 γραμμαρίων που προβλέπει η σχετική νομοθεσία.
Η παράβαση αφορά το άρθρο 20, παράγραφος 6, της Υπουργικής Απόφασης 91354/2017, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, και τιμωρείται με διοικητικό πρόστιμο 500 ευρώ.
Οι δύο νέες υποθέσεις παρουσιάζουν επομένως μια αξιοσημείωτη χρονική σύμπτωση: οι έλεγχοι πραγματοποιήθηκαν την ίδια ημέρα, 4 Αυγούστου, σε δύο διαφορετικές μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ στο Περιστέρι και και στις δύο περιπτώσεις οι ελεγκτές εντόπισαν υπόλειμμα κιμά μέσα στις μηχανές.
Γιατί υπάρχει όριο 100 γραμμαρίων;
Το όριο των 100 γραμμαρίων δεν είναι μια τυχαία αριθμητική απαίτηση. Η σχετική διάταξη της Υπουργικής Απόφασης 91354/2017 προβλέπει ότι μετά την ολοκλήρωση της κοπής μπορεί να υπάρχει ένα περιορισμένο, τεχνικά αναπόφευκτο υπόλειμμα στη μηχανή, αλλά όχι μεγαλύτερη ποσότητα. Η λογική πίσω από την απαίτηση είναι εύκολα κατανοητή. Η μηχανή του κιμά δεν είναι απλώς ένα μεταλλικό εργαλείο κοπής. Στο εσωτερικό της υπάρχουν ο κοχλίας, ο θάλαμος άλεσης, τα μαχαίρια, η πλάκα και άλλες επιφάνειες που έρχονται σε άμεση επαφή με το κρέας.
Όσο περισσότερο προϊόν παραμένει στο εσωτερικό του εξοπλισμού, τόσο μεγαλύτερη είναι η ποσότητα του κρέατος που έχει παραμείνει από προηγούμενη διαδικασία. Αυτό δημιουργεί ένα κρίσιμο ζήτημα: τι συμβαίνει με αυτό το υπόλειμμα μέχρι την επόμενη κοπή;
Γιατί ο κιμάς είναι πιο ευαίσθητος από ένα ολόκληρο κομμάτι κρέας;
Ο νωπός κιμάς θεωρείται ιδιαίτερα ευπαθές τρόφιμο ζωικής προέλευσης ακριβώς λόγω του τρόπου με τον οποίο παρασκευάζεται. Σε ένα ολόκληρο τεμάχιο κρέατος, η μεγαλύτερη μικροβιολογική επιβάρυνση εντοπίζεται συνήθως στην εξωτερική επιφάνεια. Κατά την άλεση, όμως, η επιφάνεια αυτή τεμαχίζεται και αναμιγνύεται σε ολόκληρη τη μάζα του προϊόντος. Παράλληλα, η άλεση αυξάνει δραστικά την επιφάνεια του κρέατος που έρχεται σε επαφή με το περιβάλλον. Αυτό δημιουργεί ευνοϊκότερες συνθήκες για την ανάπτυξη μικροοργανισμών, εφόσον δεν τηρούνται αυστηρά οι κανόνες υγιεινής, χρόνου και θερμοκρασίας.
Στον νωπό κιμά μπορούν να αποτελέσουν κίνδυνο για τον καταναλωτή παθογόνοι μικροοργανισμοί όπως η Salmonella, οι βεροτοξινοπαραγωγοί Escherichia coli (STEC), η Listeria monocytogenes και ο Staphylococcus aureus. Αυτό φυσικά δεν σημαίνει ότι κάθε υπόλειμμα κιμά περιέχει παθογόνα ή ότι κάθε παράβαση οδηγεί σε τροφική δηλητηρίαση. Σημαίνει όμως ότι η νομοθεσία αντιμετωπίζει τον εξοπλισμό και τις συνθήκες παρασκευής του νωπού κιμά με αυξημένη αυστηρότητα ακριβώς επειδή το τρόφιμο είναι μικροβιολογικά ευαίσθητο.
Τι μπορεί να σημαίνει η παραμονή κιμά μέσα στη μηχανή;
Ένα υπόλειμμα που παραμένει μέσα στη μηχανή δεν βρίσκεται απλώς «κάπου στην άκρη». Βρίσκεται σε ένα σημείο του εξοπλισμού από το οποίο μπορεί να έρθει σε επαφή με το προϊόν της επόμενης κοπής. Εάν το υπόλειμμα παραμείνει για κάποιο χρονικό διάστημα, η θερμοκρασία του προϊόντος, η διάρκεια παραμονής και το μικροβιακό φορτίο αποκτούν σημασία. Επιπλέον, η ανάμειξη παλαιότερου προϊόντος με καινούργιο μπορεί να δημιουργήσει ζήτημα ιχνηλασιμότητας.
Υπάρχει επίσης μια πρακτική διάσταση που αφορά άμεσα τον καταναλωτή. Όταν ένας πελάτης ζητά να αλεστεί συγκεκριμένο τεμάχιο κρέατος, η λογική της διαδικασίας είναι ότι ο κιμάς που θα παραλάβει προέρχεται από τη συγκεκριμένη κοπή. Όσο μεγαλύτερη ποσότητα προηγούμενου προϊόντος παραμένει μέσα στη μηχανή, τόσο περισσότερο απομακρύνεται η διαδικασία από αυτή την αρχή.
Γιατί δεν καθαρίζονται οι μηχανές μετά από κάθε χρήση;
Το ερώτημα είναι αναπόφευκτο όταν βλέπουμε επαναλαμβανόμενες κυρώσεις για την ίδια παράβαση. Δεν είναι δυνατόν, από τις αποφάσεις των ελεγκτικών αρχών και μόνο, να γνωρίζουμε τον λόγο για τον οποίο σε κάθε συγκεκριμένο κατάστημα παρέμεινε η ποσότητα κιμά που καταγράφηκε. Θα ήταν επομένως αυθαίρετο να αποδοθεί η κάθε παράβαση αποκλειστικά σε «έλλειψη χρόνου» ή σε οποιονδήποτε άλλο συγκεκριμένο λόγο.
Ωστόσο, σε επίπεδο λειτουργίας ενός καταστήματος, υπάρχουν ορισμένα εύλογα σενάρια που μπορούν να εξηγήσουν γιατί μια διαδικασία καθαρισμού και πλήρους εκκένωσης της μηχανής μπορεί να μην εφαρμόζεται σωστά.
Η πίεση κατά τις ώρες αιχμής, η μεγάλη προσέλευση πελατών, η ανάγκη εξυπηρέτησης διαδοχικών παραγγελιών, η στελέχωση του τμήματος κρέατος, η εκπαίδευση του προσωπικού και η τήρηση των εσωτερικών διαδικασιών είναι παράγοντες που στην πράξη μπορούν να επηρεάσουν την εφαρμογή των κανόνων. Αυτό όμως είναι διαφορετικό από το να θεωρήσουμε ότι η πίεση χρόνου αποτελεί δικαιολογία. Η υποχρέωση τήρησης των κανόνων υγιεινής παραμένει και η ύπαρξη του ορίου των 100 γραμμαρίων δείχνει ότι ο νομοθέτης έχει λάβει υπόψη και την τεχνική αδυναμία πλήρους εκκένωσης της μηχανής. Το κρίσιμο επομένως δεν είναι απλώς να υπάρχει μια διαδικασία «στα χαρτιά», αλλά να εφαρμόζεται πραγματικά από το προσωπικό και να ελέγχεται.
Το ζήτημα δεν είναι μόνο η καθαριότητα
Η συζήτηση για τις μηχανές κιμά συχνά περιορίζεται στο εάν «καθαρίστηκε» ή όχι η μηχανή. Στην πραγματικότητα, η ασφάλεια του κιμά απαιτεί μια ολόκληρη αλυσίδα σωστών πρακτικών. Η κατάσταση του εξοπλισμού, η καθαριότητα και απολύμανσή του, η θερμοκρασία του κρέατος, ο χρόνος που μεσολαβεί μεταξύ των διαδικασιών, η αποφυγή διασταυρούμενων επιμολύνσεων, η σωστή αποθήκευση και η εκπαίδευση των εργαζομένων λειτουργούν ως ένα ενιαίο σύστημα.
Μια μηχανή μπορεί να φαίνεται καθαρή εξωτερικά και παρ’ όλα αυτά να υπάρχουν υπολείμματα σε σημεία του εσωτερικού της. Για αυτό και οι έλεγχοι δεν περιορίζονται στην οπτική εικόνα του καταστήματος. Η ζύγιση του υπολείμματος αποτελεί αντικειμενικό τρόπο διαπίστωσης της συγκεκριμένης παράβασης.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για τον καταναλωτή;
Τα πρόστιμα δεν σημαίνουν ότι ο κιμάς που αγοράζει ο καταναλωτής από ένα σούπερ μάρκετ είναι γενικά επικίνδυνος. Ούτε ότι κάθε κατάστημα στο οποίο εντοπίστηκε υπόλειμμα κιμά διαθέτει τρόφιμα που θα προκαλέσουν ασθένεια. Αναδεικνύουν όμως γιατί οι κανόνες για τον νωπό κιμά είναι αυστηροί και γιατί οι επαναλαμβανόμενες παραβάσεις αξίζουν προσοχής. Ο καταναλωτής δεν μπορεί να γνωρίζει τι συμβαίνει στο εσωτερικό της μηχανής. Δεν μπορεί να γνωρίζει πόσο χρόνο έχει παραμείνει ένα υπόλειμμα ούτε εάν ο εξοπλισμός έχει καθαριστεί σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες. Αυτό ακριβώς είναι και το νόημα των επίσημων ελέγχων: η ασφάλεια των τροφίμων δεν μπορεί να εξαρτάται από το εάν ο καταναλωτής θα αντιληφθεί μια παράβαση.
Το γεγονός ότι μέσα σε λίγες εβδομάδες καταγράφονται επανειλημμένα ποσότητες πολλαπλάσιες του ορίου σε διαφορετικά καταστήματα δείχνει ότι η σωστή διαχείριση των μηχανών κιμά εξακολουθεί να αποτελεί ένα πεδίο που χρειάζεται συστηματική επιτήρηση. Και τελικά, πίσω από τα πρόστιμα των 500 ή των 1.000 ευρώ υπάρχει ένα πολύ σημαντικότερο ζήτημα: η εμπιστοσύνη του καταναλωτή ότι το τρόφιμο που φτάνει στο πιάτο του έχει παραχθεί, διαχειριστεί και διατηρηθεί με τρόπο που περιορίζει στο ελάχιστο τον κίνδυνο μικροβιακής επιμόλυνσης. Γιατί στον νωπό κιμά, η τήρηση των κανόνων υγιεινής δεν είναι τυπική διαδικασία. Είναι βασικό μέτρο προστασίας της δημόσιας υγείας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Ελλάδα: Ανακαλούνται 5.240 Nissan Qashqai – Κίνδυνος διαρροής καυσίμου και εκδήλωσης φωτιάς (Η ανακοίνωση της Γεν. Γραμματείας Βιομηχανίας)
- «Έβαφαν» τα μπισκότα με άνθρακα για να πάρουν το χρώμα του κακάο – Κατάσχεση 1,8 τόνων προϊόντων σε παράνομο εργοστάσιο
- Ελληνικά αποξηραμένα σύκα βρέθηκαν με τοξίνες που μπορούν να προκαλέσουν καρκίνο στα νεφρά – Ειδοποίηση σοβαρού κινδύνου RASFF
- Αγωγή 20 εκατομμυρίων κατά γνωστού εστιάτορα για σεξουαλική παρενόχληση
- Νοροϊός σε κατεψυγμένες φράουλες ιδιωτικής ετικέτας μεγάλης αλυσίδας – Αποσύρονται εσπευσμένα από τα ψυγεία σε διαφορετικές ευρωπαϊκές αγορές
- Γιατί είναι καλό το πικρό ελαιόλαδο; Τι αποκαλύπτει το «κάψιμο» στον λαιμό για τις πολυφαινόλες
- Το μεγάλο τραπέζι του Δεκαπενταύγουστου: Τι βάζουν σήμερα στο καζάνι και στο πιάτο σε όλη την Ελλάδα
- Πανηγύρια Δεκαπενταύγουστου: Κινδυνεύουμε από τροφική δηλητηρίαση; Τα ύποπτα συμπτώματα και οι οδηγίες του ΕΦΕΤ
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
