Οι 27 από τις 29 νέες καταγραφές του Culex tritaeniorhynchus στην Ευρώπη αφορούν την Ελλάδα
Κοινό ανακοινωθέν για την επικαιροποίηση των ευρωπαϊκών χαρτών καταγραφής φορέων νοσημάτων εξέδωσαν το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) και η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA), παρουσιάζοντας τα νεότερα δεδομένα για την εξάπλωση κουνουπιών, κροτώνων, σκνιπών και άλλων οργανισμών που μπορούν να μεταφέρουν παθογόνους μικροοργανισμούς σε ανθρώπους και ζώα.
Σύμφωνα με τους επικαιροποιημένους χάρτες του δικτύου VectorNet, από τις 29 νέες διοικητικές ενότητες της Ευρώπης στις οποίες καταγράφηκε το κουνούπι Culex tritaeniorhynchus σε σχέση με την προηγούμενη αναθεώρηση των χαρτών, οι 27 βρίσκονται στην Ελλάδα. Το είδος αποτελεί τον σημαντικότερο φορέα του ιού της Ιαπωνικής Εγκεφαλίτιδας στις ενδημικές περιοχές της Ασίας, μιας νόσου που αποτελεί την κυριότερη αιτία ιογενούς εγκεφαλίτιδας σε πολλές χώρες της περιοχής. Ωστόσο, το ECDC και η EFSA διευκρινίζουν ότι η μεταβολή αυτή αντανακλά κυρίως την εντατικοποίηση της επιτήρησης και την ενσωμάτωση επιπλέον επιστημονικών δεδομένων. Αν και δεν μπορεί να αποκλειστεί κάποια γεωγραφική επέκταση του είδους, οι δύο οργανισμοί υπογραμμίζουν ότι το συγκεκριμένο κουνούπι είναι παρόν στην Ελλάδα εδώ και πολλά χρόνια και ότι οι συγκρίσεις με παλαιότερες καταγραφές πρέπει να γίνονται με προσοχή.
Η Ιαπωνική Εγκεφαλίτιδα είναι μια ιογενής νόσος που ενδημεί σε πολλές περιοχές της Ασίας. Ο ιός μεταδίδεται κυρίως μέσω μολυσμένων κουνουπιών, με βασικό φορέα το Culex tritaeniorhynchus. Οι περισσότερες λοιμώξεις είναι ασυμπτωματικές ή ήπιες, ωστόσο σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσει σοβαρή εγκεφαλίτιδα με νευρολογικές επιπλοκές ή ακόμη και θάνατο. Όπως εξηγούν το ECDC και η EFSA, για να υπάρξει μετάδοση της νόσου στην Ευρώπη θα πρέπει προηγουμένως να εισαχθεί ο ίδιος ο ιός από ενδημικές περιοχές της Ασίας ή της Ωκεανίας μέσω μολυσμένων ζώων ή κουνουπιών. Παράλληλα, ο άνθρωπος θεωρείται «αδιέξοδος ξενιστής», γεγονός που σημαίνει ότι δεν συμβάλλει στη διατήρηση και συνέχιση του κύκλου μετάδοσης του ιού.
Οι δύο ευρωπαϊκοί οργανισμοί υπογραμμίζουν ότι η παρουσία του Culex tritaeniorhynchus στην Ελλάδα δεν σημαίνει την παρουσία του ιού της Ιαπωνικής Εγκεφαλίτιδας. Αντίθετα, η επικαιροποίηση των χαρτών αποτυπώνει κυρίως τη βελτίωση των δικτύων επιτήρησης και τη συλλογή περισσότερων δεδομένων πεδίου, τα οποία επιτρέπουν την ακριβέστερη παρακολούθηση των ειδών που ενδέχεται να επηρεάσουν τη δημόσια υγεία και την υγεία των ζώων στην Ευρώπη. Το Culex tritaeniorhynchus είναι ένα μικρού μεγέθους κουνούπι της οικογένειας των κοινών κουνουπιών (Culicidae), το οποίο απαντά κυρίως σε περιοχές της Ασίας, της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής. Στην Ελλάδα η παρουσία του έχει καταγραφεί ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, ενώ μεταγενέστερες έρευνες επιβεβαίωσαν την εγκατάστασή του σε διάφορες περιοχές της χώρας, ιδιαίτερα σε αγροτικά οικοσυστήματα και υγροτόπους.
Το είδος αναπαράγεται κυρίως σε στάσιμα ή αργά κινούμενα νερά που εκτίθενται στον ήλιο, όπως ορυζώνες, βάλτοι, έλη, αρδευτικά κανάλια και εποχικά πλημμυρισμένες εκτάσεις. Αν και συνδέεται κυρίως με αγροτικές περιοχές, μπορεί να αξιοποιήσει και τεχνητές συλλογές νερού κοντά σε κατοικημένες περιοχές. Οι θηλυκές του είδους τρέφονται κυρίως από μεγάλα θηλαστικά, με ιδιαίτερη προτίμηση σε βοοειδή και χοίρους. Ωστόσο, μπορούν να τσιμπήσουν και ανθρώπους όταν αυτοί αποτελούν διαθέσιμους ξενιστές. Η δραστηριότητά τους είναι κυρίως νυχτερινή, με αυξημένη αναζήτηση τροφής αμέσως μετά τη δύση του ηλίου και λίγο πριν από την αυγή.
Παρότι ο κίνδυνος μετάδοσης της Ιαπωνικής Εγκεφαλίτιδας στην Ευρώπη παραμένει πολύ χαμηλός, οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι η προστασία από τα τσιμπήματα κουνουπιών αποτελεί βασικό μέτρο πρόληψης. Η χρήση εντομοαπωθητικών, οι κουνουπιέρες, οι κλιματιζόμενοι χώροι και τα ρούχα που καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος του σώματος μπορούν να μειώσουν σημαντικά την έκθεση στα κουνούπια, ιδιαίτερα κατά τις βραδινές ώρες όπου η δραστηριότητά τους είναι αυξημένη.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Δεκάδες καταναλωτές με εγκαύματα α’ και β’ βαθμού από επικίνδυνες καφετιέρες – Ανακαλούνται 17.600 τεμάχια (φωτογραφία)
- Μάχη για τη βρώμη: Κόντρα PepsiCo, Oatly και ScanOats με την EFSA για τον ισχυρισμό υγείας
- Nestlé: Καταγγελίες για έντομα και προνύμφες στα noodles της Maggi
- Επιστρέφει το best seller σεμινάριο Food Safety Culture Advanced Training Course μετά το έντονο ενδιαφέρον των επαγγελματιών του κλάδου
- Πέντε είδη κρέατος που οι επαγγελματίες κρεοπώλες αποφεύγουν να αγοράζουν από τα σούπερ μάρκετ
- Πώς να καθαρίσετε τις σκονισμένες σίτες στα παράθυρα χωρίς να τις αφαιρέσετε
