Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων απέρριψε τις ενστάσεις των τριών εταιρειών και διατήρησε αμετάβλητους τους όρους για τον ισχυρισμό υγείας των β-γλυκανών της βρώμης
Παρέμβαση από πολύ μεγάλους παίκτες της παγκόσμιας αγοράς τροφίμων και ποτών, τη ScanOats, την Oatly και την PepsiCo προκάλεσε η επιστημονική γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) σχετικά με τον ισχυρισμό υγείας για τη βρώμη και τη μείωση της αύξησης του σακχάρου στο αίμα μετά το γεύμα. Οι τρεις κολοσσοί ωστόσο αμφισβήτησαν ορισμένα από τα βασικά συμπεράσματα της αξιολόγησης, ζητώντας ουσιαστικά πιο ευέλικτους όρους για τη χρήση του σχετικού ισχυρισμού υγείας στα τρόφιμα.
Η Oatly είναι από τις πιο γνωστές εταιρείες φυτικών ροφημάτων βρώμης διεθνώς, η PepsiCo είναι ένας από τους μεγαλύτερους ομίλους τροφίμων και αναψυκτικών παγκοσμίως, ενώ η ScanOats είναι κοινοπραξία εταιρειών που δραστηριοποιούνται στον κλάδο της βρώμης και ήταν ο αιτών του φακέλου στην EFSA. Το γεγονός ότι παρενέβησαν από κοινού δείχνει ότι το ζήτημα έχει σημαντική εμπορική αξία και επεδίωξαν να διευρυνθεί η δυνατότητα χρήσης του ισχυρισμού υγείας σε περισσότερα προϊόντα.
Η συζήτηση αφορά τις β-γλυκάνες, διαλυτές φυτικές ίνες που περιέχονται στη βρώμη και επιβραδύνουν την πέψη και την απορρόφηση των υδατανθράκων. Ως αποτέλεσμα, το σάκχαρο στο αίμα αυξάνεται πιο αργά μετά την κατανάλωση ενός γεύματος πλούσιου σε υδατάνθρακες. Η τεχνική έκθεση δημοσιεύθηκε στις 9 Ιουνίου 2026 από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων, έπειτα από αίτημα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να εξεταστούν τα επιστημονικά σχόλια που υποβλήθηκαν μετά τη δημοσίευση της αρχικής γνωμοδότησης της Επιτροπής Διατροφής, Νέων Τροφίμων και Αλλεργιογόνων Τροφίμων (NDA) της EFSA.
Στην αρχική γνωμοδότηση, η οποία εγκρίθηκε στις 28 Ιανουαρίου 2026, η EFSA είχε καταλήξει ότι υπάρχει σχέση αιτίου-αποτελέσματος μεταξύ της κατανάλωσης β-γλυκανών βρώμης και της μείωσης της κορυφής της γλυκόζης στο αίμα μετά το γεύμα. Παράλληλα είχε ορίσει ότι, για να μπορεί ένα τρόφιμο να φέρει τον συγκεκριμένο ισχυρισμό υγείας, πρέπει να περιέχει τουλάχιστον 3 γραμμάρια β-γλυκανών ανά 30 γραμμάρια διαθέσιμων υδατανθράκων. Οι εταιρείες που υπέβαλαν παρατηρήσεις υποστήριξαν ότι η EFSA έθεσε υπερβολικά αυστηρό όριο. Αν η EFSA δεχόταν χαμηλότερο όριο β-γλυκανών, περισσότερα τρόφιμα, δημητριακά, μπάρες, ροφήματα και άλλα προϊόντα θα μπορούσαν να φέρουν στη συσκευασία τους τον σχετικό ισχυρισμό για τη μείωση της μεταγευματικής αύξησης της γλυκόζης. Σύμφωνα με τα σχόλιά τους, επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι το επιθυμητό αποτέλεσμα μπορεί να επιτευχθεί και με χαμηλότερες ποσότητες β-γλυκανών. Επιπλέον, αμφισβήτησαν την προσέγγιση της Αρχής ως προς το ποιο μέγεθος μείωσης της μεταγευματικής αύξησης της γλυκόζης μπορεί να θεωρηθεί βιολογικά σημαντικό.
Η EFSA απάντησε ότι η αξιολόγηση βασίστηκε στο σύνολο των διαθέσιμων επιστημονικών δεδομένων και όχι σε μεμονωμένες μελέτες. Όπως αναφέρει, παράγοντες όπως το είδος του τροφίμου, η επεξεργασία του προϊόντος, το μοριακό βάρος και το ιξώδες των β-γλυκανών μπορούν να επηρεάσουν το τελικό αποτέλεσμα. Για τον λόγο αυτό έκρινε ότι ένα χαμηλότερο όριο δεν θα εξασφάλιζε σταθερή αποτελεσματικότητα σε όλα τα προϊόντα που θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν τον ισχυρισμό.
Στο τελικό της συμπέρασμα, η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων διατήρησε αμετάβλητη τη θέση της. Επιβεβαίωσε ότι οι β-γλυκάνες της βρώμης συμβάλλουν στη μείωση της μεταγευματικής κορύφωσης της γλυκόζης, αλλά έκρινε ότι απαιτούνται τουλάχιστον 3 γραμμάρια β-γλυκανών ανά 30 γραμμάρια διαθέσιμων υδατανθράκων ώστε ένας τέτοιος ισχυρισμός να μπορεί να χρησιμοποιείται στην επισήμανση τροφίμων. Η Αρχή σημειώνει επίσης ότι τα σχόλια που υποβλήθηκαν δεν προσκόμισαν νέα επιστημονικά στοιχεία που να δικαιολογούν αναθεώρηση της γνωμοδότησης ή των όρων χρήσης του ισχυρισμού.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Στην Ελλάδα το κουνούπι φορέας της Ιαπωνικής εγκεφαλίτιδας – Το κοινό ανακοινωθέν ECDC και EFSA
- Επιστρέφει το best seller σεμινάριο Food Safety Culture Advanced Training Course μετά το έντονο ενδιαφέρον των επαγγελματιών του κλάδου
