Τα βακτήρια του ανθρώπινου εντέρου μπορεί να μεταδίδονται μεταξύ ανθρώπων και να εξαπλώνονται σε μεγάλες γεωγραφικές αποστάσεις πολύ πιο εύκολα από ό,τι θεωρούσαν μέχρι σήμερα οι επιστήμονες, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Nature. Η έρευνα δείχνει παράλληλα ότι πολλά από τα βακτηριακά είδη που θεωρούνται ενιαίες ομάδες στην πραγματικότητα περιλαμβάνουν διαφορετικούς πληθυσμούς, οι οποίοι έχουν προσαρμοστεί σε διαφορετικές συνθήκες μέσα στο ανθρώπινο έντερο και μπορεί να συνδέονται διαφορετικά με την υγεία και τις ασθένειες. Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου της Βιέννης ανέλυσαν χιλιάδες βακτηριακά στελέχη που είχαν απομονωθεί από το ανθρώπινο έντερο, σε συνδυασμό με μεγάλης κλίμακας μεταγονιδιωματικά δεδομένα από ανθρώπους διαφορετικών χωρών, ηλικιών και καταστάσεων υγείας. Χρησιμοποίησαν μια υπολογιστική προσέγγιση που ονομάζεται «αντίστροφη οικολογία», με την οποία αναζήτησαν γενετικές ενδείξεις ότι συγκεκριμένοι βακτηριακοί πληθυσμοί έχουν προσαρμοστεί σε διαφορετικές οικολογικές συνθήκες μέσα στο έντερο.
Δεν είναι όλα τα βακτήρια του ίδιου είδους ίδια
Η ανάλυση αποκάλυψε ότι πολλά γνωστά βακτηριακά είδη χωρίζονται σε διακριτές εξελικτικές γραμμές, οι οποίες φαίνεται να είναι καλύτερα προσαρμοσμένες σε διαφορετικές συνθήκες του εντέρου. Η διάκριση αυτή μπορεί να έχει σημασία επειδή οι μελέτες του μικροβιώματος συνήθως εξετάζουν τα βακτήρια σε επίπεδο είδους, με αποτέλεσμα διαφορετικοί πληθυσμοί του ίδιου είδους να αντιμετωπίζονται ως μία ενιαία ομάδα. Οι ερευνητές εντόπισαν πληθυσμούς που εμφανίζονταν συχνότερα σε ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας, καθώς και σε άτομα με φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου, καρκίνο του παχέος εντέρου και διαβήτη τύπου 2. Το εύρημα δεν σημαίνει ότι οι συγκεκριμένοι πληθυσμοί προκαλούν αυτές τις ασθένειες. Αντίθετα, δείχνει ότι η ανάλυση σε επίπεδο ολόκληρου βακτηριακού είδους μπορεί να κρύβει σημαντικές διαφορές που γίνονται ορατές μόνο όταν εξετάζεται η γενετική και εξελικτική προσαρμογή των επιμέρους πληθυσμών.
Ένα από τα βασικά στοιχεία που αξιοποίησαν οι επιστήμονες ήταν οι λεγόμενες γονιδιωματικές επιλεκτικές σαρώσεις, δηλαδή ενδείξεις ότι μια ευνοϊκή γενετική αλλαγή έδωσε σε έναν πληθυσμό πλεονέκτημα έναντι συγγενικών βακτηρίων και επέτρεψε στους απογόνους του να επικρατήσουν. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργούνται πληθυσμοί με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, οι οποίοι μπορούν να διαφέρουν σημαντικά από άλλους πληθυσμούς του ίδιου είδους.
Πώς εξαπλώνονται τα βακτήρια του εντέρου
Το πιο απρόσμενο εύρημα αφορά τη γεωγραφική εξάπλωση ορισμένων βακτηριακών πληθυσμών. Οι ερευνητές εντόπισαν περιπτώσεις όπου ιδιαίτερα ανταγωνιστικοί πληθυσμοί φαίνεται να εξαπλώθηκαν σε διαφορετικές ηπείρους μέσα σε διάστημα μόλις μερικών δεκαετιών. Πρόκειται για ένα μοτίβο που έχει παρατηρηθεί κυρίως σε παθογόνους μικροοργανισμούς, ενώ η νέα μελέτη δείχνει ότι μπορεί να αφορά και βακτήρια που αποτελούν μέρος του φυσιολογικού μικροβιώματος.
Η διαπίστωση αυτή προσθέτει τη μετάδοση μεταξύ ανθρώπων στους παράγοντες που ενδέχεται να διαμορφώνουν το μικροβίωμα, πέρα από τη διατροφή, τα φάρμακα και τον τρόπο ζωής. Ένας βακτηριακός πληθυσμός που είναι καλά προσαρμοσμένος στο ανθρώπινο έντερο μπορεί να εγκατασταθεί σε έναν νέο ξενιστή και στη συνέχεια να εξαπλωθεί σε μεγαλύτερο πληθυσμό. Η μελέτη δεν προσδιορίζει, ωστόσο, τον ακριβή τρόπο με τον οποίο πραγματοποιείται κάθε μετάδοση ούτε σημαίνει ότι η παρουσία ενός συγκεκριμένου βακτηρίου σε έναν άνθρωπο αποτελεί από μόνη της ένδειξη ασθένειας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Τραγωδία: 3χρονη πέθανε από αιμολυτικό ουραιμικό σύνδρομο μετά από έκθεση σε E. coli – Είχε υποστεί νεφρική ανεπάρκεια και εγκεφαλική βλάβη
- Φιστίκια ή ποπ κορν; Ποιο σνακ επηρεάζει λιγότερο το σάκχαρο
- Το απλό κόλπο του Gordon Ramsay που αλλάζει τα γεύματα με βρώμη
- Μακαρόνια: Και δεύτερη έρευνα εντόπισε κάδμιο σε προϊόντα που βρίσκονται στα ράφια – Καμπανάκι επιστημόνων για την κατανάλωσή τους από παιδιά
- Γιατί ΔΕΝ πρέπει να δίνουμε ζάχαρη στα παιδιά μέχρι 2 ετών – Οι επιπτώσεις στην υγεία ακόμη και 70 χρόνια μετά!
- Λάδι καρύδας ή αμυγδαλέλαιο: Ποιο είναι καλύτερο για τα μαλλιά και το τριχωτό
- Μύρτιλα: Η ουσία που «ξεκλειδώνει» την καύση λίπους στα μυϊκά κύτταρα
