Αυξημένη κινητικότητα περιστατικών γρίπης Α και Covid-19 αναφέρεται τις τελευταίες ημέρες σε δημοφιλείς προορισμούς των Κυκλάδων, με την Πάρο και την Ίο να συγκεντρώνουν μεγάλο αριθμό νεαρών επισκεπτών και αντίστοιχες αναφορές για ασθενείς με συμπτώματα αναπνευστικής λοίμωξης. Η εικόνα προκαλεί εύλογα το ερώτημα: πώς είναι δυνατόν η γρίπη να κυκλοφορεί έντονα μέσα στην καρδιά του καλοκαιριού, σε μια περίοδο κατά την οποία στην Ελλάδα η εποχική γρίπη βρίσκεται συνήθως σε χαμηλά επίπεδα;
Η απάντηση δεν βρίσκεται απλώς στη θερμοκρασία. Αντίθετα, στην περίπτωση των νησιών φαίνεται να έχει ιδιαίτερη σημασία ο συνδυασμός μαζικών μετακινήσεων, πολύ μεγάλου συγχρωτισμού, νυχτερινής διασκέδασης και συνεχούς εναλλαγής πληθυσμών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μπάνιο στη θάλασσα: Είναι πιο πιθανό να πάθω λοίμωξη από Vibrio όταν το νερό είναι ζεστό; Τι ισχύει και ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Οι Κυκλάδες του Αυγούστου είναι ένα τεράστιο «δίκτυο» μετακίνησης
Τον Αύγουστο ο πληθυσμός ενός δημοφιλούς νησιού μπορεί να πολλαπλασιάζεται μέσα σε λίγες ημέρες. Χιλιάδες άνθρωποι φτάνουν από διαφορετικές περιοχές της Ελλάδας και του εξωτερικού και στη συνέχεια μετακινούνται μεταξύ των νησιών. Ένας νέος μπορεί να ταξιδέψει από την Αθήνα στην Πάρο, να περάσει αρκετές νύχτες σε χώρους μεγάλης συγκέντρωσης ανθρώπων, να μετακινηθεί στη συνέχεια στην Ίο και από εκεί στη Νάξο. Αυτό δημιουργεί ένα ιδιαίτερα πυκνό δίκτυο επαφών, μέσα στο οποίο ένας αναπνευστικός ιός μπορεί να μεταφερθεί γρήγορα από έναν πληθυσμό σε έναν άλλο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλύφθηκε καρκίνος που μεταδίδεται από ψάρι σε ψάρι – Είναι μεταδοτικός στους ανθρώπους; (βίντεο)
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας επισημαίνει ότι, αν και η εποχική γρίπη στις εύκρατες περιοχές εμφανίζει συνήθως κορύφωση κατά τους χειμερινούς μήνες, η κυκλοφορία του ιού δεν σταματά απολύτως το καλοκαίρι. Παράλληλα, οι μετακινήσεις των ανθρώπων μπορούν να συμβάλουν στη γεωγραφική διασπορά του ιού.
Γιατί τα clubs μπορούν να ευνοήσουν τη μετάδοση
Η υψηλή θερμοκρασία του Αυγούστου δεν προστατεύει έναν άνθρωπο από τους αναπνευστικούς ιούς όταν βρίσκεται για πολλές ώρες σε περιβάλλον με έντονο συγχρωτισμό. Τα νυχτερινά κέντρα, τα bars και άλλοι χώροι διασκέδασης συγκεντρώνουν μεγάλο αριθμό ανθρώπων σε σχετικά μικρό χώρο. Η παραμονή μπορεί να διαρκεί πολλές ώρες, ενώ η δυνατή μουσική οδηγεί τους ανθρώπους να μιλούν πιο δυνατά και να βρίσκονται σε πολύ κοντινή απόσταση.
Επιπλέον, στους κλειστούς κλιματιζόμενους χώρους η εξωτερική καλοκαιρινή θερμοκρασία έχει μικρότερη σημασία για τις πραγματικές συνθήκες στις οποίες εκτίθενται οι άνθρωποι. Επομένως, το γεγονός ότι έξω επικρατούν θερμοκρασίες 35°C ή και υψηλότερες δεν σημαίνει ότι δεν μπορούν να δημιουργηθούν συνθήκες ευνοϊκές για τη μετάδοση ενός αναπνευστικού ιού.
Πάρος, Ίος, Νάξος: η «αλυσίδα» των διακοπών
Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό των Κυκλάδων είναι ότι οι διακοπές δεν περιορίζονται συνήθως σε έναν προορισμό. Οι νέοι ταξιδεύουν από νησί σε νησί, χρησιμοποιώντας τα πλοία ως συνδετικό κρίκο μεταξύ διαφορετικών πληθυσμών. Έτσι, ένα άτομο που έχει μολυνθεί σε έναν προορισμό μπορεί να μετακινηθεί σε άλλο νησί κατά τη διάρκεια της περιόδου επώασης ή ακόμη και πριν αντιληφθεί ότι νοσεί.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για τους αναπνευστικούς ιούς, καθώς η μετάδοση μπορεί να πραγματοποιηθεί πριν ή γύρω από την εμφάνιση των συμπτωμάτων. Με αυτόν τον τρόπο, η τουριστική κινητικότητα μπορεί να λειτουργήσει ως «γέφυρα» μεταξύ διαφορετικών τοπικών αλυσίδων μετάδοσης.
Και γιατί εμφανίζονται μαζί γρίπη Α και Covid-19;
Η ταυτόχρονη κυκλοφορία των δύο ιών δεν είναι επιστημονικά παράδοξη. Ο SARS-CoV-2 και οι ιοί της γρίπης είναι διαφορετικοί αναπνευστικοί ιοί και μπορούν να κυκλοφορούν παράλληλα στον ίδιο πληθυσμό. Σε ορισμένες περιπτώσεις είναι επίσης δυνατό ένα άτομο να μολυνθεί ταυτόχρονα και από τους δύο. Ωστόσο, η παρουσία συμπτωμάτων όπως υψηλός πυρετός, βήχας, πονόλαιμος, πονοκέφαλος και έντονη κόπωση δεν μπορεί από μόνη της να αποδείξει εάν πρόκειται για γρίπη, Covid-19 ή συλλοίμωξη. Για τη διάκριση απαιτείται διαγνωστικός έλεγχος. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό καθώς αρκετές αναπνευστικές λοιμώξεις προκαλούν παρόμοια συμπτώματα.
Γιατί οι νέοι μπορεί να εμφανίζουν τόσο έντονα συμπτώματα;
Το νεαρό της ηλικίας δεν σημαίνει ότι η γρίπη ή η Covid-19 θα είναι πάντοτε ήπιες. Η γρίπη μπορεί να προκαλέσει απότομη έναρξη πυρετού, μυαλγίες, πονοκέφαλο και έντονη κόπωση ακόμη και σε προηγουμένως υγιή άτομα. Σε ένα μέρος των ασθενών μπορεί να εμφανιστούν επιπλοκές, μεταξύ των οποίων και πνευμονία, ενώ ο κίνδυνος σοβαρής νόσησης αυξάνεται σημαντικά σε άτομα με συγκεκριμένους παράγοντες κινδύνου. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε νέος που εμφανίζει υψηλό πυρετό από γρίπη κινδυνεύει να χρειαστεί νοσηλεία ή αναπνευστική υποστήριξη.
Υπάρχει και ένας επιπλέον παράγοντας που δεν αφορά άμεσα τη μετάδοση του ιού, αλλά μπορεί να επηρεάσει το πώς βιώνει ένας άνθρωπος τη νόσο. Οι διακοπές των νέων συχνά περιλαμβάνουν ξενύχτι, έντονη σωματική δραστηριότητα, κατανάλωση αλκοόλ, περιορισμένο ύπνο και έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες. Όταν ένας άνθρωπος νοσεί ήδη από μια λοίμωξη που προκαλεί πυρετό και αυξημένες απώλειες υγρών, η ανεπαρκής ενυδάτωση μπορεί να επιβαρύνει σημαντικά την κατάστασή του. Γι’ αυτό, σε περίπτωση πυρετού, εμετών ή διάρροιας, ιδιαίτερη σημασία έχει η επαρκής πρόσληψη υγρών και η παρακολούθηση για σημάδια αφυδάτωσης.
Τι πρέπει να τρώει κάποιος που νοσεί;
Δεν υπάρχει ειδική «δίαιτα της γρίπης» ούτε χρειάζεται να αποκλείονται συλλήβδην τρόφιμα όπως τα αυγά, τα ψάρια ή τα γαλακτοκομικά. Η διατροφή πρέπει να προσαρμόζεται κυρίως στην ανοχή του ασθενούς. Όταν υπάρχει ναυτία ή πονόλαιμος, συχνά είναι ευκολότερα ανεκτά τα μικρά και συχνά γεύματα, οι σούπες, οι ζωμοί, το ρύζι, οι πατάτες, οι φρυγανιές, οι μπανάνες και άλλα τρόφιμα με ήπια γεύση και μαλακή υφή.
Το σημαντικότερο είναι η επαρκής ενυδάτωση, ιδιαίτερα όταν υπάρχει υψηλός πυρετός. Στην περίπτωση του oseltamivir (Tamiflu), η ναυτία και ο έμετος είναι γνωστές ανεπιθύμητες ενέργειες. Η λήψη του φαρμάκου μαζί με φαγητό μπορεί να μειώσει την πιθανότητα γαστρεντερικών ενοχλήσεων, σύμφωνα με τις οδηγίες χρήσης του φαρμάκου. Η αντιική θεραπεία για τη γρίπη, πάντως, πρέπει να χορηγείται σύμφωνα με ιατρική οδηγία και είναι σημαντικό να ξεκινά όσο το δυνατόν νωρίτερα όταν υπάρχει ένδειξη.
Δεν είναι «καλοκαιρινή γρίπη» – είναι ένα διαφορετικό περιβάλλον μετάδοσης
Το σημαντικό επιστημονικό συμπέρασμα είναι ότι δεν χρειάζεται να αναζητήσουμε έναν νέο μηχανισμό που κάνει τη γρίπη ξαφνικά καλοκαιρινή. Η εποχική γρίπη εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από πολύ μεγαλύτερη κυκλοφορία κατά τους χειμερινούς μήνες στην Ελλάδα. Όμως ένας ιός που εξακολουθεί να κυκλοφορεί μπορεί να βρει, σε συγκεκριμένες συνθήκες, εξαιρετικά ευνοϊκό περιβάλλον για μετάδοση.
Και οι Κυκλάδες τον Αύγουστο αποτελούν ακριβώς μια τέτοια ιδιαίτερη περίπτωση: χιλιάδες άνθρωποι από διαφορετικές περιοχές, συνεχείς μετακινήσεις, πυκνός συγχρωτισμός, νυχτερινή διασκέδαση και πολλές ώρες κοινωνικής επαφής. Γι’ αυτό και μια αύξηση περιστατικών σε έναν τέτοιο πληθυσμό μπορεί να γίνει πολύ πιο ορατή και να εξαπλωθεί γρήγορα από νησί σε νησί.
Υψηλός ή επίμονος πυρετός, δυσκολία στην αναπνοή, πόνος ή πίεση στο στήθος, σύγχυση, έντονη αδυναμία, επίμονοι έμετοι ή σημάδια σοβαρής αφυδάτωσης είναι συμπτώματα που χρειάζονται άμεση ιατρική αξιολόγηση. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται επίσης όταν ο ασθενής ανήκει σε ομάδα αυξημένου κινδύνου για σοβαρή γρίπη ή Covid-19.
Για τους υπόλοιπους, η βασική σύσταση είναι απλή: παραμονή στο σπίτι όσο υπάρχουν συμπτώματα, αποφυγή στενών επαφών και ιδιαίτερα επαφής με ευάλωτα άτομα, καλός αερισμός των χώρων και χρήση μάσκας όταν η επαφή με άλλους είναι αναπόφευκτη. Γιατί ακόμη και μέσα στον Αύγουστο, οι αναπνευστικοί ιοί δεν κάνουν διακοπές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- 65 άνθρωποι με γαστρεντερίδα μετά από εκδήλωση – Πώς ένας εργαζόμενος μόλυνε τα φρούτα και τα αλλαντικά στις πιατέλες
- Ιός του Δυτικού Νείλου: 110 κρούσματα και 9 θάνατοι στην Ελλάδα – Δείτε τους δήμους με τα αυξημένα περιστατικά εγκεφαλίτιδας και μηνιγγίτιδας
- 72 άτομα με θερμική εξάντληση σε συναυλία και καταγγελίες για έλλειψη νερού – Πώς θα προστατευτείτε σε υπαίθριες εκδηλώσεις
- 4 απλές δοκιμασίες για να δείτε αν γερνάτε υγιείς
