Η ασπαρτάμη, ένα παγκοσμίως διαδεδομένο τεχνητό γλυκαντικό, που χρησιμοποιείται κυρίως σε αναψυκτικά light και zero, τσίχλες χωρίς ζάχαρη, επιτραπέζια γλυκαντικά, γαλακτοκομικά επιδόρπια και άλλα προϊόντα μειωμένων θερμίδων, βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της επιστημονικής έρευνας. Στις 22 Οκτωβρίου 2026, λίγες εβδομάδες μετά τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA), που επιβεβαίωσε το υφιστάμενο όριο ασφαλούς ημερήσιας πρόσληψης, δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Scientific Reports νέα μελέτη, η οποία εξετάζει πιθανούς μοριακούς μηχανισμούς που θα μπορούσαν να συνδέουν το δημοφιλές γλυκαντικό με τον καρκίνο του μαστού, μία σύνδεση που παραμένει σύμφωνα με τους ερευνητές σε μεγάλο βαθμό. ανεπαρκώς μελετημένη.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εντοπίστηκε φρούτο με 7 διαφορετικά φυτοφάρμακα όλα πάνω από τα όρια έως 1.700% – Η Ελλάδα στις 12 χώρες διανομής
Στις 10 Σεπτεμβρίου, η EFSA ανακοίνωσε ότι η κατανάλωση ασπαρτάμης (E951), ακεσουλφάμης Κ (E950) και του άλατός τους (E962) δεν εγείρει ανησυχίες ασφάλειας στα αξιολογημένα επίπεδα έκθεσης. Διατήρησε την αποδεκτή ημερήσια πρόσληψη ασπαρτάμης στα 40 mg ανά κιλό σωματικού βάρους. Η γνωμοδότηση προκάλεσε αντιδράσεις από τις οργανώσεις foodwatch και Yuka, που αμφισβήτησαν την αξιολόγηση και ζήτησαν την απαγόρευση του γλυκαντικού στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το ασυνήθιστο καφέ υλικό σε ψωμί που οδήγησε στην ανάκληση 1,4 τόνου (27.576 τεμάχια) από μεγάλη αρτοβιομηχανία
Στις 23 Οκτωβρίου, το γερμανικό Ομοσπονδιακό Ινστιτούτο Αξιολόγησης Κινδύνων (BfR) δημοσίευσε ανακοίνωση υποστηρίζοντας τα συμπεράσματα της EFSA. Επισήμανε ότι οι διαθέσιμες επιστημονικές μελέτες δεν τεκμηριώνουν αξιόπιστα καρκινογόνο δράση της ασπαρτάμης, ενώ ισχυρές μελέτες σε πειραματόζωα δεν κατέδειξαν τέτοια επίδραση. Η τοποθέτηση ακολούθησε τη διατήρηση της ταξινόμησης της ουσίας από τον IARC στην Ομάδα 2Β, ως πιθανώς καρκινογόνου για τον άνθρωπο.
Η νέα μελέτη, με τίτλο «Integrated transcriptomics and network toxicology suggests core targets and potential mechanisms of aspartame-related breast carcinogenesis», χρησιμοποίησε υπολογιστικές μεθόδους και τεχνητή νοημοσύνη για να διερευνήσει πώς η ασπαρτάμη θα μπορούσε να σχετίζεται με τον καρκίνο του μαστού. Οι επιστήμονες εξέτασαν 226 πιθανούς στόχους της ασπαρτάμης στον οργανισμό και τους συνέκριναν με γονίδια που έχουν συνδεθεί με τη συγκεκριμένη μορφή καρκίνου.
Από τη σύγκριση εντοπίστηκαν 46 πιθανοί κοινοί στόχοι, με τους ερευνητές να επικεντρώνονται σε πέντε γονίδια: KDR, ROCK2, MME, CFD και F10. Τα γονίδια αυτά σχετίζονται με βιολογικές λειτουργίες, όπως ο πολλαπλασιασμός των κυττάρων και η φλεγμονή, που μπορούν να επηρεάσουν την ανάπτυξη καρκίνου. Επιπλέον, διαπιστώθηκαν διαφορές στη δραστηριότητά τους μεταξύ υγιών ιστών και διαφορετικών τύπων καρκίνου του μαστού. Τα ευρήματα υποδεικνύουν πιθανούς μηχανισμούς που όμως, χρειάζονται περαιτέρω διερεύνηση, καθώς δεν αποδεικνύουν ότι η ασπαρτάμη προκαλεί καρκίνο.
Η ερευνητική προσέγγιση παρουσιάζει συγκεκριμένους περιορισμούς. Οι υποτιθέμενοι στόχοι της ασπαρτάμης προέκυψαν κυρίως από υπολογιστικές προβλέψεις, χωρίς πειραματική επιβεβαίωση των αλληλεπιδράσεων. Επιπλέον, δεν εξετάστηκε εάν οι προβλεπόμενοι μηχανισμοί ενεργοποιούνται στις συγκεντρώσεις που επιτυγχάνονται στον ανθρώπινο οργανισμό μέσω της διατροφής. Τα δεδομένα γονιδιακής έκφρασης δεν αποδεικνύουν ότι η κατανάλωση ασπαρτάμης προκαλεί τις παρατηρούμενες μεταβολές ή αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του μαστού.
Οι συγγραφείς χαρακτηρίζουν τα ευρήματα διερευνητικά και ζητούν πειραματικές μελέτες και επιδημιολογικές έρευνες με καταγραφή της πραγματικής πρόσληψης ασπαρτάμης. Η δημοσίευση προσδιορίζει υποψήφιους μηχανισμούς προς διερεύνηση, χωρίς να παρέχει στοιχεία που επιτρέπουν αναθεώρηση της εκτίμησης κινδύνου για τους καταναλωτές. Η αξιολόγηση της EFSA εξακολουθεί να ισχύει, ενώ η σχέση μεταξύ ασπαρτάμης και καρκίνου του μαστού παραμένει αντικείμενο επιστημονικής διερεύνησης.
Πηγή: Scientific Reports (2026) – Διαβάστε την επιστημονική μελέτη.
