Καφές και κολπική μαρμαρυγή: Νέα δεδομένα αλλάζουν όσα γνωρίζαμε

Για πολλά χρόνια, ο καφές βρισκόταν στη λίστα των καθημερινών συνηθειών που συχνά συστήνεται να περιορίζουν οι άνθρωποι με κολπική μαρμαρυγή, κυρίως επειδή η καφεΐνη θεωρούνταν πιθανός παράγοντας που μπορούσε να προκαλέσει αίσθημα παλμών ή να διευκολύνει την εμφάνιση ενός νέου επεισοδίου. Η αντίληψη αυτή δεν είχε στηριχθεί μέχρι σήμερα σε ισχυρά δεδομένα από τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή, με αποτέλεσμα η συμβουλή για αποφυγή του καφέ να βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην κλινική εμπειρία, στις αναφορές των ίδιων των ασθενών και σε παρατηρητικές μελέτες. Η εικόνα αυτή έρχεται να διαφοροποιηθεί από τα αποτελέσματα της μελέτης DECAF, μιας τυχαιοποιημένης κλινικής δοκιμής που εξέτασε άμεσα τι συμβαίνει όταν ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή συνεχίζουν να καταναλώνουν καφέ αντί να τον διακόπτουν. Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο JAMA.

Οι ερευνητές συμπεριέλαβαν 200 ενήλικες με επίμονη κολπική μαρμαρυγή, καθώς και άτομα με κολπικό πτερυγισμό και ιστορικό κολπικής μαρμαρυγής, τα οποία επρόκειτο να υποβληθούν σε ηλεκτρική καρδιοανάταξη. Όλοι οι συμμετέχοντες ήταν σημερινοί ή πρόσφατοι καταναλωτές καφέ, καθώς η μελέτη δεν εξέταζε ανθρώπους που δεν είχαν προηγούμενη συνήθεια κατανάλωσης. Μετά την επιτυχή αποκατάσταση του φυσιολογικού καρδιακού ρυθμού, οι ασθενείς χωρίστηκαν τυχαία σε δύο ομάδες. Στη μία ζητήθηκε να συνεχίσει την κατανάλωση καφέ με καφεΐνη, με τουλάχιστον ένα φλιτζάνι την ημέρα, ενώ η άλλη κλήθηκε να απέχει πλήρως από τον καφέ και τα προϊόντα που περιέχουν καφεΐνη για έξι μήνες.

Η διαφορά που καταγράφηκε κατά την παρακολούθηση ήταν αρκετά σημαντική ώστε να αμφισβητήσει την αντίληψη ότι ο καφές αποτελεί γενικά παράγοντα που αυξάνει τον κίνδυνο υποτροπής. Κολπική μαρμαρυγή ή κολπικός πτερυγισμός επανεμφανίστηκε στο 47% των ασθενών που συνέχισαν να καταναλώνουν καφέ, έναντι 64% εκείνων που απείχαν από τον καφέ και την καφεΐνη. Η στατιστική ανάλυση αντιστοιχούσε σε 39% χαμηλότερο κίνδυνο υποτροπής στην ομάδα του καφέ. Η πραγματική κατανάλωση στην ομάδα παρέμβασης ήταν κατά μέσο όρο περίπου επτά φλιτζάνια την εβδομάδα, δηλαδή περίπου ένα φλιτζάνι την ημέρα, ενώ δεν καταγράφηκε σημαντική διαφορά στις ανεπιθύμητες ενέργειες μεταξύ των δύο ομάδων.

Το αποτέλεσμα έχει ενδιαφέρον ακριβώς επειδή η μελέτη δεν εξέτασε απλώς ανθρώπους που πίνουν περισσότερο ή λιγότερο καφέ και στη συνέχεια παρακολουθεί αν εμφανίζουν αρρυθμία. Η τυχαιοποίηση έδωσε στους ερευνητές τη δυνατότητα να συγκρίνουν δύο διαφορετικές στρατηγικές μετά την καρδιοανάταξη, με τη μία ομάδα να συνεχίζει την κατανάλωση καφέ και την άλλη να την εγκαταλείπει. Αυτό προσθέτει ένα σημαντικό στοιχείο στα προηγούμενα δεδομένα, τα οποία είχαν ήδη αρχίσει να απομακρύνονται από την ιδέα ότι η μέτρια κατανάλωση καφέ είναι απαραίτητα επιβαρυντική για την κολπική μαρμαρυγή. Η ίδια η δημοσίευση επισημαίνει ότι προηγούμενες παρατηρητικές μελέτες είχαν συνδέσει την κατανάλωση καφέ είτε με παρόμοιο είτε με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης κολπικής μαρμαρυγής, ενώ η προηγούμενη τυχαιοποιημένη μελέτη CRAVE δεν είχε δείξει αύξηση των πρόωρων κολπικών συστολών με την κατανάλωση καφέ.

Δεν σημαίνει ότι κάθε καφεϊνούχο ρόφημα έχει την ίδια εικόνα

Η συγκεκριμένη μελέτη αφορά καφέ και όχι γενικά όλα τα προϊόντα με καφεΐνη, κάτι που έχει ιδιαίτερη σημασία όταν εξετάζεται η σχέση των δημοφιλών ροφημάτων με τον καρδιακό ρυθμό. Ο καφές περιέχει καφεΐνη, αλλά τα ενεργειακά ποτά περιλαμβάνουν συχνά και άλλα συστατικά, ενώ μπορούν να καταναλωθούν σε πολύ μεγαλύτερες ποσότητες μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Για τον λόγο αυτό, τα ευρήματα της DECAF δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να υποστηριχθεί ότι οποιοδήποτε καφεϊνούχο προϊόν έχει αντίστοιχη επίδραση. Το ζήτημα των ενεργειακών ποτών έχει βρεθεί μάλιστα πρόσφατα στο επίκεντρο ανασκόπησης που εξέτασε ειδικά τις αρρυθμίες σε εφήβους και νεαρούς ενήλικες. Σημερινή δημοσίευση στο cibum ανέδειξε τους ερευνητές του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης που συγκέντρωσαν στοιχεία από τη διαθέσιμη βιβλιογραφία της τελευταίας δεκαετίας και εντόπισαν οκτώ δημοσιευμένα περιστατικά σοβαρών καρδιακών επεισοδίων μετά την κατανάλωση ενεργειακών ποτών, μεταξύ των οποίων καρδιακή ανακοπή, κοιλιακή μαρμαρυγή και κολπική μαρμαρυγή. Οι περιπτώσεις που εξετάστηκαν είχαν διαφορετικά χαρακτηριστικά, όμως σε αρκετές από αυτές η κατανάλωση αφορούσε μεγάλες ποσότητες ενεργειακών ποτών σε μικρό χρονικό διάστημα. Μεταξύ των περιστατικών που περιλαμβάνονται στην ανασκόπηση ήταν ένας 19χρονος χωρίς γνωστό ιστορικό καρδιακής νόσου, ο οποίος κατανάλωσε περίπου 700 ml ενεργειακού ποτού μέσα σε δύο ώρες και στη συνέχεια υπέστη καρδιακή ανακοπή με κοιλιακή μαρμαρυγή. Σε άλλες περιπτώσεις, νέοι ηλικίας 22 και 23 ετών εμφάνισαν κολπική μαρμαρυγή μετά την κατανάλωση 600 έως 750 ml ενεργειακού ποτού. Υπήρχαν επίσης περιστατικά στα οποία η κατανάλωση ενεργειακού ποτού συνδυάστηκε με αλκοόλ, άλλες ουσίες ή έντονη σωματική δραστηριότητα.

Οι ερευνητές του ΑΠΘ δεν αντιμετωπίζουν, ωστόσο, αυτά τα περιστατικά ως απόδειξη ότι τα ενεργειακά ποτά προκαλούν από μόνα τους κάθε σοβαρό καρδιακό επεισόδιο. Τα περιστατικά ασθενών δεν μπορούν να αποδείξουν αιτιώδη σχέση, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν άλλοι παράγοντες. Η ανασκόπηση εξέτασε παράλληλα ελεγχόμενες μελέτες, στις οποίες δεν καταγράφηκαν σοβαρές αρρυθμίες κατά την παρακολούθηση, αλλά παρατηρήθηκαν ορισμένες μεταβολές σε παραμέτρους όπως η καρδιακή συχνότητα, η αρτηριακή πίεση και το διορθωμένο διάστημα QT.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

• Ηλεκτρικά πατίνια: Τι αποκαλύπτουν 38.000 τραυματισμοί για τους κινδύνους στους δρόμους
• Μαγνήσιο για καλύτερο ύπνο: Ποια συμπληρώματα μπορεί να ενισχύσουν τη δράση του
• Καστανό ρύζι: Ανεβάζει τελικά το σάκχαρο στο αίμα;
• Θαλάσσιοι καύσωνες: Η κρυφή απειλή για την ανθρώπινη υγεία
• Κέτσαπ: Το νέο καπάκι της Heinz ρυθμίζει πόση σάλτσα θα βγει
• Αποκλειστικό βίντεο: Λαγοκέφαλος στα δίχτυα ψαρά στον Πανορμίτη της Σύμης – «Κόβει τα πάντα, δεν φοβάται τίποτα»
• Αντηλιακά: Στο φως τα στοιχεία νέας έρευνας για τον απαγορευμένο πλαστικοποιητή που επηρεάζει γονιμότητα και ανάπτυξη εμβρύου
• Νέα ανάκληση γιαουρτιού – Συνεχίζεται το μπαράζ αποσύρσεων
• Η Ευρώπη ξεμένει από νερό: Κύπρος, Μάλτα και Ελλάδα στην πιο δύσκολη θέση
• Μουχλιασμένο τυρί: Αρκεί να κόψουμε το σημείο που έχει επηρεαστεί ή πρέπει να το πετάξουμε;
• Φάρμακα αδυνατίσματος: Νέα στοιχεία συνδέουν Ozempic και άλλα GLP-1 με δυσμενείς αλλαγές και στην περίοδο
• Nestlé και Danone στο μικροσκόπιο και των Αυστριακών Εισαγγελικών Αρχών για το μολυσμένο βρεφικό γάλα