Η διατροφή των ανθρώπων που φτάνουν ή ξεπερνούν τα 100 χρόνια αποτελεί εδώ και χρόνια αντικείμενο έρευνας, όμως μια νέα μελέτη εξετάζει ένα διαφορετικό ερώτημα. Τι τρώνε τα παιδιά των αιωνόβιων ανθρώπων και κατά πόσο οι διατροφικές τους συνήθειες διαφέρουν από εκείνες άλλων μεγαλύτερων σε ηλικία ενηλίκων. Η ανάλυση δεν εξετάζει επομένως μόνο τη διατροφή ανθρώπων που έχουν ήδη φτάσει σε εξαιρετικά μεγάλη ηλικία, αλλά εστιάζει σε οικογένειες με έντονο οικογενειακό ιστορικό μακροζωίας.
Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από 457 συμμετέχοντες της μελέτης New England Centenarian Study, εξετάζοντας τις διατροφικές συνήθειες οικογενειών στις οποίες υπήρχαν άνθρωποι που είχαν φτάσει τα 100 χρόνια. Η εικόνα που προέκυψε ήταν συνολικά καλύτερη σε ορισμένες διατροφικές κατηγορίες σε σύγκριση με τον μέσο όρο μεγαλύτερων ενηλίκων, χωρίς όμως να πρόκειται για μια διατροφή που καλύπτει όλες τις βασικές συστάσεις.
Περισσότερα φυτικά τρόφιμα, αλλά σημαντικά κενά
Οι οικογένειες με ιστορικό μακροζωίας εμφάνισαν υψηλότερη κατανάλωση φρούτων και λαχανικών, αλλά και μεγαλύτερη πρόσληψη φυτικών πρωτεϊνών και μακράς αλύσου ωμέγα 3 λιπαρών οξέων. Παράλληλα, η διατροφή τους περιείχε συνήθως λιγότερο πρόσθετο νάτριο και πρόσθετα σάκχαρα. Η συγκεκριμένη εικόνα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, επειδή οι κατηγορίες αυτές συνδέονται με τη συνολική ποιότητα της διατροφής και μπορούν να επηρεάσουν την πρόσληψη φυτικών ινών, μικροθρεπτικών συστατικών και άλλων ενώσεων που βρίσκονται σε τρόφιμα φυτικής προέλευσης.
Ωστόσο, η μελέτη εντόπισε και επίμονα διατροφικά κενά. Παρά την αυξημένη κατανάλωση φρούτων και λαχανικών, οι συμμετέχοντες δεν κατανάλωναν αρκετά δημητριακά ολικής άλεσης, όσπρια, ξηρούς καρπούς και προϊόντα σόγιας. Πρόκειται για τρόφιμα που παρέχουν φυτικές ίνες, φυτική πρωτεΐνη, μέταλλα και άλλα θρεπτικά συστατικά. Οι ερευνητές θεωρούν ότι η χαμηλότερη πρόσληψή τους μπορεί να αποτελεί χαμένη ευκαιρία για καλύτερη υποστήριξη της μυϊκής, καρδιομεταβολικής και γνωστικής υγείας. Η εικόνα διαφοροποιήθηκε επίσης ανάλογα με την ηλικία και το φύλο. Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία συμμετέχοντες κατανάλωναν περισσότερα κόκκινα και επεξεργασμένα κρέατα, πρόσθετα σάκχαρα και νάτριο, ενώ οι γυναίκες ανέφεραν υψηλότερη κατανάλωση λαχανικών. Οι διαφορές αυτές δείχνουν ότι ακόμη και μέσα σε οικογένειες που χαρακτηρίζονται από υψηλή συχνότητα μακροζωίας, οι διατροφικές συνήθειες δεν είναι ενιαίες.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το εύρημα σχετικά με την εκπαίδευση. Το μορφωτικό επίπεδο εμφανίστηκε ως ο πιο σταθερός παράγοντας που σχετιζόταν με την ποιότητα της διατροφής, έχοντας μεγαλύτερη επίδραση από το ίδιο το οικογενειακό ιστορικό μακροζωίας. Οι ερευνητές καταλήγουν έτσι σε μια σημαντική παρατήρηση για τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνονται οι διατροφικές συνήθειες. Το γεγονός ότι κάποιος προέρχεται από οικογένεια με πολλούς αιωνόβιους δεν φαίνεται από μόνο του να καθορίζει το τι τρώει.
Η μελέτη έχει σημασία ακριβώς επειδή δεν αντιμετωπίζει τη μακροζωία ως αποτέλεσμα ενός μόνο παράγοντα. Το οικογενειακό ιστορικό μπορεί να συνδέεται με γενετικούς και άλλους βιολογικούς παράγοντες, όμως οι διατροφικές συνήθειες επηρεάζονται έντονα και από το κοινωνικό και οικονομικό περιβάλλον, την εκπαίδευση, την πρόσβαση σε τρόφιμα και τις συνήθειες που διαμορφώνονται μέσα στην οικογένεια. Αυτό γίνεται εμφανές από το γεγονός ότι ακόμη και οι οικογένειες ανθρώπων που έχουν φτάσει τα 100 χρόνια παρουσιάζουν διατροφικές ελλείψεις που μοιάζουν με εκείνες που καταγράφονται στον γενικό πληθυσμό. Η χαμηλή κατανάλωση οσπρίων, δημητριακών ολικής άλεσης, ξηρών καρπών και σόγιας δεν εξαφανίζεται επειδή υπάρχει οικογενειακό ιστορικό μακροζωίας. Παράλληλα, η ηλικία φαίνεται να συνοδεύεται από ορισμένες δυσμενέστερες διατροφικές επιλογές, όπως η μεγαλύτερη κατανάλωση κόκκινου και επεξεργασμένου κρέατος, ζάχαρης και νατρίου. Τα ευρήματα αποκτούν ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον όταν εξετάζονται μαζί με τα δεδομένα για τις νεότερες γενιές. Πρόσφατες μελέτες έχουν δείξει ότι παιδιά και νέοι σε πολλές περιοχές του κόσμου καταναλώνουν επίσης λιγότερα τρόφιμα φυτικής προέλευσης υψηλής διατροφικής αξίας, με σημαντικές διαφοροποιήσεις ανάλογα με τον τόπο και τα δημογραφικά χαρακτηριστικά. Το ζήτημα επομένως δεν αφορά μόνο τους μεγαλύτερους σε ηλικία ανθρώπους, αλλά τη διαμόρφωση των διατροφικών συνηθειών ήδη από τις μικρότερες ηλικίες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Πεπτίδια: Έξι δημοφιλή σκευάσματα μπορεί σύντομα να γίνουν πιο εύκολα διαθέσιμα
- Διεθνής Ημέρα Μπύρας: Γιατί η μπύρα είναι ένα από τα πιο ασφαλή ποτά
- San Pellegrino: Γιατί βάζει ερωτήσεις στις φιάλες του νερού
- Πώς μια vegan διατροφή βοήθησε στην απώλεια βάρους χωρίς περιορισμό της ποσότητας φαγητού
- Foodwatch: «Δεν απαγορεύουμε τίποτα, θέλουμε οι καταναλωτές να γνωρίζουν τι αγοράζουν»
- Γλουτένη: Γιατί οι ετικέτες τροφίμων μπορεί να αλλάξουν για κριθάρι, σίκαλη και βρώμη
- Χρόνιος πόνος: Νέα έρευνα αναζητά τον «διακόπτη» που μπορεί να τον απενεργοποιήσει στην πηγή του
