Η παρουσία μικροπλαστικών και νανοπλαστικών στον ανθρώπινο οργανισμό αποτελεί αντικείμενο έντονου επιστημονικού ενδιαφέροντος και ανησυχίας. Πρόσφατη αξιολόγηση από το Ομοσπονδιακό Ινστιτούτο Αξιολόγησης Κινδύνων της Γερμανίας (BfR) σχετικά με νέα μελέτη ανίχνευσης αυτών των σωματιδίων στον εγκεφαλικό ιστό φέρνει στο φως σημαντικά δεδομένα, αναδεικνύοντας παράλληλα την ανάγκη για προσεκτική ερμηνεία των ευρημάτων, μακριά από αυθαίρετους συσχετισμούς.
Η ερευνητική ομάδα προχώρησε στην ανάλυση συνολικά 156 δειγμάτων από 113 ασθενείς με όγκους του εγκεφάλου ή των μηνίγγων. Για λόγους σύγκρισης, εξετάστηκαν επίσης 35 δείγματα από πέντε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, τα οποία είχαν απεβιώσει χωρίς ιστορικό εγκεφαλικής νόσου. Η ανάλυση κατέδειξε ότι η συγκέντρωση μικροπλαστικών στα δείγματα των όγκων, καθώς και στον ιστό που τους περιβάλλει, ήταν υψηλότερη σε σχέση με τους υγιείς ιστούς. Ωστόσο, η παρατήρηση αυτή δεν συνεπάγεται αυτομάτως και ότι τα μικροπλαστικά προκαλούν ή επιταχύνουν την ανάπτυξη των όγκων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εμετοί, διάρροιες και διαταραχές στην όραση από πέστο βασιλικού – Προειδοποίηση RASFF για σοβαρό κίνδυνο
Οι ίδιοι οι συντάκτες της μελέτης διευκρινίζουν ότι τα δεδομένα δεν αποδεικνύουν καμία αιτιώδη συνάφεια. Παραμένει ασαφές αν τα σωματίδια συμβάλλουν στη δημιουργία της βλάβης ή αν ο ίδιος ο όγκος διευκολύνει τη συσσώρευση μικροπλαστικών. Η συσσώρευση ουσιών σε όγκους είναι ένα γνωστό φυσιολογικό φαινόμενο που αποδίδεται σε παράγοντες όπως η αυξημένη αγγειογένεση και η μεταβολή της διαπερατότητας των αγγείων. Επιπλέον, η αυξημένη παρουσία πλαστικού ενδέχεται να συνδέεται με τη βεβαρημένη κατάσταση της υγείας των ασθενών, τη σταδιακή εξασθένηση των προστατευτικών φραγμών του οργανισμού ή τη συχνή έκθεση σε ιατρικό εξοπλισμό, ορούς και επεμβατικές θεραπείες κατά τη διάρκεια της περίθαλψής τους.
Σε αντίθεση με παλαιότερες δημοσιεύσεις που είχαν επικριθεί για μεθοδολογικές ελλείψεις, η συγκεκριμένη μελέτη ξεχωρίζει για τη διαφάνεια με την οποία παρουσιάζει τους τεχνικούς περιορισμούς. Χρησιμοποιήθηκε συνδυασμός προηγμένων τεχνικών, όπως η φασματοσκοπία υπερύθρου, η αέρια χρωματογραφία και η ηλεκτρονική μικροσκοπία σάρωσης, ενώ καταβλήθηκε προσπάθεια για τον υπολογισμό της επιμόλυνσης του υποβάθρου.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η διαφορά στις μετρούμενες ποσότητες: οι συγκεντρώσεις που καταγράφηκαν είναι τουλάχιστον 80 φορές χαμηλότερες από προγενέστερες εκτιμήσεις της βιβλιογραφίας. Η μέγιστη συγκέντρωση που μετρήθηκε στους ιστούς με τα υψηλότερα επίπεδα φτάνει τα 0,06 γραμμάρια ανά κιλό εγκεφαλικού ιστού, ακυρώνοντας παλαιότερους ισχυρισμούς για ποσότητες έως και 5 γραμμαρίων ανά κιλό.
Ανομοιογενής κατανομή και αναπάντητα ερωτήματα
Ένα από τα κύρια συμπεράσματα της έρευνας είναι ότι τα μικροπλαστικά δεν κατανέμονται ομοιόμορφα σε ολόκληρο τον εγκέφαλο, αλλά εντοπίζονται σε συγκεκριμένες περιοχές. Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε γενίκευση για το σύνολο του εγκεφάλου με βάση μεμονωμένες βιοψίες είναι επιστημονικά ασταθής.
Παράλληλα, ο εντοπισμός σωματιδίων μεγέθους άνω των 20 μικρομέτρων γεννά νέα ερωτήματα, καθώς το μέγεθος αυτό υπερβαίνει την τρέχουσα γνώση σχετικά με την ικανότητα των σωματιδίων να διαπερνούν τους φραγμούς του σώματος. Το φαινόμενο αυτό ενδέχεται να οφείλεται σε ανεπαίσθητη επιμόλυνση κατά την προετοιμασία των δειγμάτων, σε παράκαμψη των φραγμών μέσω ενδοφλέβιων θεραπειών, σε αυξημένη διαπερατότητα λόγω της νόσου ή σε άγνωστους μέχρι σήμερα μηχανισμούς μεταφοράς μέσω του ανοσοποιητικού συστήματος.
Το BfR τονίζει ότι η μελέτη αποτελεί ένα θετικό παράδειγμα διαφανούς παρουσίασης των επιστημονικών αβεβαιοτήτων, αν και η μεθοδολογία ποσοτικού προσδιορισμού απαιτεί περαιτέρω βελτίωση. Παράλληλα, το Ινστιτούτο ξεκαθαρίζει ότι δεν θεωρεί τα δημοσιευμένα δεδομένα ως απολύτως ακριβή ή καθολικά έγκυρα για τον συνολικό αριθμό, τον τύπο και το μέγεθος των σωματιδίων στον εγκέφαλο. Με βάση το τρέχον επίπεδο γνώσης, το BfR καταλήγει στο ότι δεν υπάρχουν αξιόπιστες τοξικολογικές αποδείξεις που να υποδεικνύουν κινδύνους για την υγεία από την πρόσληψη μικροπλαστικών μέσω της τροφής, ούτε μπορεί να θεμελιωθεί σύνδεση με τη δημιουργία ή την ανάπτυξη όγκων στον εγκέφαλο. Η μελλοντική έρευνα καλείται τώρα να εστιάσει στους ακριβείς μηχανισμούς διείσδυσης των σωματιδίων στους ιστούς.
Διαβάστε την αξιολόγηση από το Ομοσπονδιακό Ινστιτούτο Αξιολόγησης Κινδύνων της Γερμανίας (BfR):
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Πρόστιμο 1.000 ευρώ σε φούρνο στο κέντρο της Αθήνας, από την Περιφέρεια
- Ανάκληση μαμούθ 2,3 εκατομμυρίων συσκευασιών με καραμέλες – Υψηλός κίνδυνος πνιγμού για παιδιά
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
