Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων και τη βιομηχανία. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
Η εισαγωγή ενός συσκευασμένου τροφίμου από τρίτη χώρα δεν κρίνεται μόνο από την ονομασία ή την κύρια κατηγορία στην οποία πωλείται. Η σύνθεσή του μπορεί να αλλάξει τις απαιτήσεις που πρέπει να πληρούνται πριν φτάσει στην αγορά. Αυτό αφορά ιδιαίτερα τα τρόφιμα που συνδυάζουν φυτικά συστατικά με μεταποιημένα προϊόντα ζωικής προέλευσης. Chips, πίτσες, σάλτσες, αρτοσκευάσματα, έτοιμα γεύματα και άλλα προϊόντα μπορεί να περιέχουν κρέας, γαλακτοκομικά, αυγά ή άλλα ζωικά συστατικά και να υπάγονται σε πρόσθετες απαιτήσεις εισαγωγής.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πρωτοφανής έξαρση MRSA σε πάρτι με φουσκωτά: 48 παιδιά με φλύκταινες, φουσκάλες και αποστήματα – 15 στο νοσοκομείο
Η χώρα από την οποία επιτρέπεται να εισαχθεί ένα φυτικό συστατικό δεν έχει κατ’ ανάγκη δικαίωμα να εξάγει στην ίδια αγορά κρέας ή άλλο προϊόν ζωικής προέλευσης. Εξετάζονται ξεχωριστά η κατηγορία του προϊόντος, η χώρα ή ακόμη και η περιοχή προέλευσης, οι εγκαταστάσεις παραγωγής, οι επίσημοι έλεγχοι, οι υγειονομικές εγγυήσεις και, ανάλογα με το προϊόν, η κατάσταση ως προς νοσήματα των ζώων. Έτσι, ακόμη και μια μικρή ποσότητα κρέατος μέσα σε ένα σύνθετο τρόφιμο μπορεί να αλλάξει τους όρους εισαγωγής του.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Οι άνθρωποι έκαναν χρήση ναρκωτικών πριν από 25.000 χρόνια – Ερευνητές ανακάλυψαν το ψυχοδραστικό φυτό που χρησιμοποιούσαν
Η περίπτωση του snack που ανακλήθηκε στις ΗΠΑ
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η ανάκληση πατατάκια “De Todito” στις ΗΠΑ (δείτε παρακάτω φωτογραφία). Τα σακουλάκια περιείχαν διάφορα snacks, μεταξύ των οποίων chicharrón, προϊόν χοιρινού που παρασκευάζεται συνήθως από χοιρινή πέτσα. Στις 9 Σεπτεμβρίου 2026, η Υπηρεσία Ασφάλειας και Επιθεώρησης Τροφίμων του αμερικανικού υπουργείου Γεωργίας (USDA-FSIS) ανακοίνωσε ότι η El Eden Import Distributor Corp. ανακαλεί περίπου 264 λίβρες προϊόντων, ποσότητα που αντιστοιχεί σε σχεδόν 120 κιλά. Η αιτία δεν ήταν η ανίχνευση Salmonella, Listeria ή άλλου παθογόνου, ούτε κάποια αναφορά τροφικής δηλητηρίασης. Το πρόβλημα ήταν η προέλευση του χοιρινού συστατικού: τα προϊόντα είχαν παραχθεί στην Κολομβία, η οποία, σύμφωνα με το FSIS, δεν είναι επιλέξιμη να εξάγει προϊόντα κρέατος ή πουλερικών στις ΗΠΑ.
Τα “De Todito” είχαν εισαχθεί στις ΗΠΑ στις 28 Ιουλίου 2026 και κυκλοφόρησαν σε σακουλάκια των 45 γραμμαρίων. Η ανάκληση αφορά τις εκδοχές “De Todito NATURAL” και “De Todito BBQ”, οι οποίες περιείχαν “CHICHARRÓN AMERICANO JACKS” μαζί με άλλα snacks. Με βάση τα περίπου 120 κιλά που ανακλήθηκαν και το βάρος των 45 γραμμαρίων ανά σακουλάκι, η ποσότητα αντιστοιχεί αριθμητικά σε περίπου 2.660 συσκευασίες. Η υπόθεση εντοπίστηκε μετά από καταγγελία καταναλωτή.
Γιατί μια χώρα μπορεί να μην έχει δικαίωμα εξαγωγής κρέατος
Για την εμπορική εισαγωγή κρέατος στις ΗΠΑ δεν αρκεί ένα προϊόν να κυκλοφορεί νόμιμα στη χώρα όπου παράγεται. Το FSIS αξιολογεί το σύστημα επιθεώρησης της χώρας που επιθυμεί να εξάγει και εξετάζει εάν παρέχει ισοδύναμες εγγυήσεις με το αμερικανικό σύστημα για τη συγκεκριμένη κατηγορία προϊόντων. Υπάρχει επίσης το σκέλος της υγείας των ζώων. Για προϊόντα χοιρινού, οι αμερικανικές αρχές εξετάζουν παράγοντες που σχετίζονται με νοσήματα όπως ο αφθώδης πυρετός (FMD), η κλασική πανώλη των χοίρων (CSF) και η αφρικανική πανώλη των χοίρων (ASF), καθώς και τα απαιτούμενα πρωτόκολλα και υγειονομικά πιστοποιητικά.
Η μη επιλεξιμότητα μιας χώρας δεν σημαίνει ότι όλα τα τρόφιμα που παράγονται εκεί απαγορεύονται στις ΗΠΑ. Η έγκριση αφορά συγκεκριμένες κατηγορίες ζωικών προϊόντων και συγκεκριμένες προϋποθέσεις εισαγωγής. Στην περίπτωση των “De Todito”, το στοιχείο που καθόρισε την ανάκληση ήταν το chicharrón. Παρότι το τελικό προϊόν πωλείται ως snack, περιέχει προϊόν χοιρινού από χώρα που δεν είναι επιλέξιμη για εξαγωγή κρέατος στις ΗΠΑ.
Παρόμοιοι κανόνες ισχύουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Η ίδια λογική συναντάται και στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Προϊόντα ζωικής προέλευσης που προορίζονται για ανθρώπινη κατανάλωση μπορούν να εισέρχονται στην ΕΕ μόνο από τρίτες χώρες, εδάφη ή ζώνες που περιλαμβάνονται στους σχετικούς ενωσιακούς καταλόγους για τη συγκεκριμένη κατηγορία προϊόντος.
Πριν μια τρίτη χώρα αποκτήσει πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά για συγκεκριμένα προϊόντα ζωικής προέλευσης, υποβάλλει σχετικό αίτημα και αξιολογείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η αξιολόγηση μπορεί να περιλαμβάνει εξέταση των αρμόδιων αρχών και του συστήματος επίσημων ελέγχων της χώρας και, όπου κρίνεται απαραίτητο, επιτόπιο έλεγχο από τις ευρωπαϊκές υπηρεσίες. Οι εισαγωγές συνδέονται επίσης με απαιτήσεις για την υγεία των ζώων, την ιχνηλασιμότητα, τις εγκεκριμένες εγκαταστάσεις παραγωγής, τα επίσημα πιστοποιητικά και τους ελέγχους κατά την είσοδο στην ΕΕ. Τα προϊόντα ζωικής προέλευσης ελέγχονται κατά την είσοδό τους σε Συνοριακούς Σταθμούς Ελέγχου (Border Control Posts). Από τον Σεπτέμβριο του 2026 λαμβάνονται υπόψη και οι απαιτήσεις που σχετίζονται με την απαγόρευση χρήσης ορισμένων αντιμικροβιακών φαρμάκων, μέσω του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/2598.
Τι γίνεται με πίτσες, snacks και άλλα σύνθετα τρόφιμα
Η ευρωπαϊκή νομοθεσία χρησιμοποιεί τον όρο «σύνθετα προϊόντα» (composite products) για τρόφιμα που περιέχουν τόσο προϊόντα φυτικής προέλευσης όσο και μεταποιημένα προϊόντα ζωικής προέλευσης. Εδώ βρίσκεται και η άμεση σύνδεση με την αμερικανική περίπτωση. Τα μεταποιημένα συστατικά ζωικής προέλευσης ενός σύνθετου προϊόντος πρέπει να προέρχονται από εγκαταστάσεις εγκεκριμένες από την ΕΕ, οι οποίες βρίσκονται είτε σε κράτος-μέλος είτε σε τρίτη χώρα που έχει δικαίωμα εξαγωγής του συγκεκριμένου προϊόντος ζωικής προέλευσης στην Ένωση.
Για παράδειγμα, το γεγονός ότι μια τρίτη χώρα μπορεί να εξάγει αλιευτικά προϊόντα στην ΕΕ δεν σημαίνει ότι μπορεί να εξάγει και ένα shelf-stable σύνθετο τρόφιμο που περιέχει κρέας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δίνει ακριβώς αυτό το παράδειγμα στις οδηγίες της: εάν ένα σταθερό σε θερμοκρασία περιβάλλοντος σύνθετο προϊόν περιέχει προϊόν κρέατος, πρέπει να προέρχεται από τρίτη χώρα που είναι εξουσιοδοτημένη για την είσοδο του συγκεκριμένου προϊόντος κρέατος στην ΕΕ.
Το ίδιο γίνεται ακόμη πιο σύνθετο όταν ένα τρόφιμο περιέχει περισσότερα ζωικά συστατικά. Η Επιτροπή χρησιμοποιεί ως παράδειγμα μια κατεψυγμένη πίτσα με σαλάμι, αντσούγιες και τυρί: για ένα μη σταθερό σε θερμοκρασία περιβάλλοντος σύνθετο προϊόν, πρέπει να πληρούνται οι σχετικές απαιτήσεις για καθένα από τα μεταποιημένα προϊόντα ζωικής προέλευσης που περιέχει.
Ακόμη και μικρή ποσότητα κρέατος μπορεί να αλλάξει τις απαιτήσεις
Στην ΕΕ, τα shelf-stable σύνθετα προϊόντα που περιέχουν οποιαδήποτε ποσότητα προϊόντος κρέατος, με ορισμένες ειδικές εξαιρέσεις όπως συγκεκριμένες κατηγορίες ζελατίνης, κολλαγόνου και ιδιαίτερα εξευγενισμένων προϊόντων, συνοδεύονται από το προβλεπόμενο επίσημο πιστοποιητικό κατά την είσοδό τους στην Ένωση.
Αυτό έχει πρακτική αξία για εισαγωγείς και επιχειρήσεις τροφίμων. Δεν αρκεί να εξετάζεται μόνο το τελικό προϊόν και η χώρα στην οποία συσκευάστηκε. Χρειάζεται να γνωρίζουν τι ζωικά συστατικά περιέχει, από πού προέρχονται, σε ποια εγκατάσταση έχουν παραχθεί και αν η συγκεκριμένη χώρα και εγκατάσταση μπορούν να τροφοδοτούν την ευρωπαϊκή αγορά με αυτή την κατηγορία προϊόντος.
Για μια επιχείρηση που εισάγει σύνθετα τρόφιμα, το πρακτικό ερώτημα πριν από την εισαγωγή δεν είναι μόνο «επιτρέπεται αυτό το προϊόν από τη συγκεκριμένη χώρα;». Πρέπει να ελεγχθούν χωριστά τα συστατικά ζωικής προέλευσης και η επιλεξιμότητα της χώρας και των εγκαταστάσεων από τις οποίες προέρχονται. Στην περίπτωση ενός snack, λίγα γραμμάρια προϊόντος κρέατος μέσα στη συσκευασία μπορούν να είναι αρκετά για να υπαγάγουν το προϊόν σε διαφορετικές απαιτήσεις εισαγωγής.
Οι φωτογραφίες των προϊόντων που ανακλήθηκαν
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Πρόστιμο 1.000 ευρώ σε φούρνο στο κέντρο της Αθήνας, από την Περιφέρεια
- Μικροπλαστικά: Προκαλούν και επιταχύνουν την ανάπτυξη εγκεφαλικών όγκων; Τι δείχνει νέα έρευνα και τι διευκρινίζει το BfR
- Εμετοί, διάρροιες και διαταραχές στην όραση από πέστο βασιλικού – Προειδοποίηση RASFF για σοβαρό κίνδυνο
- Ανάκληση μαμούθ 2,3 εκατομμυρίων συσκευασιών με καραμέλες – Υψηλός κίνδυνος πνιγμού για παιδιά
