Η συστηματική ενσωμάτωση ορισμένων ευρέως διαδεδομένων επιλογών στην καθημερινή διατροφή αποτελεί έναν από τους πιο υποτιμημένους παράγοντες επιβάρυνσης του μεταβολικού συστήματος. Ενώ οι επιπτώσεις της υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ στην υγεία είναι ευρέως γνωστές και τεκμηριωμένες, νεότερα επιστημονικά δεδομένα εστιάζουν πλέον σε μηχανισμούς που προκαλούν ανάλογες κυτταρικές αλλοιώσεις χωρίς τη συνδρομή αλκοολούχων ποτών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πατατάκια: Ανακαλούνται 2.660 συσκευασίες μετά από καταγγελία – Οι κανόνες που εφαρμόζονται στα σύνθετα τρόφιμα
Ο λόγος για την συστηματική και υπερβολική κατανάλωση αναψυκτικών με ζάχαρη, που αποτελεί αυτόνομο παράγοντα πρόκλησης σοβαρών ηπατικών αλλοιώσεων, κατατάσσοντας τα ροφήματα αυτά στις κύριες μεταβολικές αιτίες για την ανάπτυξη της μη αλκοολικής λιπώδους νόσου του ήπατος. Η περίπτωση του Βρετανού Paul Cherry, ο οποίος διαγνώστηκε με κίρρωση ήπατος τελικού σταδίου ως απόρροια της καθημερινής κατανάλωσης τριών λίτρων ζαχαρούχων αναψυκτικών επί δεκαετίες, αποτυπώνει στην πράξη την τοξική επίδραση των υψηλών δόσεων φρουκτόζης στον ανθρώπινο οργανισμό. Η κλινική εικόνα του ασθενούς, η οποία προκλήθηκε χωρίς την παραμικρή χρήση αλκοόλ, αποδεικνύει ότι η χρόνια υπερπρόσληψη υδατανθράκων σε υγρή μορφή μπορεί να επιφέρει ηπατική ανεπάρκεια παρόμοια με εκείνη που προκαλείται από τον χρόνιο αλκοολισμό.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πρωτοφανής έξαρση MRSA σε πάρτι με φουσκωτά: 48 παιδιά με φλύκταινες, φουσκάλες και αποστήματα – 15 στο νοσοκομείο
Τα επιδημιολογικά δεδομένα επιβεβαιώνουν τη δοσοεξαρτώμενη σχέση ανάμεσα στην πρόσληψη ζαχαρούχων ποτών και τη σταδιακή συσσώρευση λίπους στο ηπατικό παρέγχυμα. Σύμφωνα με προοπτική μελέτη που δημοσιεύτηκε στο The American Journal of Clinical Nutrition, η οποία παρακολούθησε 14.845 συμμετέχοντες για μέσο διάστημα 4,2 ετών, η εβδομαδιαία συχνότητα κατανάλωσης καθορίζει άμεσα τα ποσοστά επιβάρυνσης. Τα άτομα που καταναλώνουν ένα ζαχαρούχο αναψυκτικό την εβδομάδα παρουσιάζουν αύξηση του κινδύνου εμφάνισης της νόσου κατά 18%. Η στατιστική πιθανότητα ανέρχεται στο 23% για κατανάλωση δύο έως τριών αναψυκτικών εβδομαδιαίως, ενώ εκτινάσσεται στο 47% για όσους καταναλώνουν τέσσερις ή περισσότερες μερίδες στο ίδιο χρονικό διάστημα.
Στην ίδια κατεύθυνση κινήθηκαν τα ευρήματα της Framingham Heart Study, που δημοσιεύτηκε στο Journal of Hepatology και ανέλυσε δεδομένα 1.636 ενηλίκων με τη χρήση αξονικής τομογραφίας. Η μακροχρόνια παρακολούθηση έδειξε ότι η συχνή κατανάλωση ζαχαρούχων ροφημάτων πολλαπλασιάζει την πιθανότητα εμφάνισης ηπατικής στεάτωσης κατά 2,54 φορές. Επιπλέον, η ημερήσια αύξηση της κατανάλωσης κατά μόλις μισή μερίδα αναψυκτικού σε βάθος εξαετίας διπλασιάζει τον κίνδυνο ανάπτυξης της πάθησης. Η μεταβολή αυτή συνοδεύεται από μετρήσιμη μείωση του δείκτη Liver Phantom Ratio, η οποία πιστοποιεί την άμεση εναπόθεση λιπιδίων στα ηπατοκύτταρα. Αντίθετα, η ανάλυση των στοιχείων για τα αναψυκτικά με τεχνητά γλυκαντικά δεν έδειξε σταθερή συσχέτιση με την πρόκληση νέων περιστατικών μετά την στατιστική προσαρμογή ως προς τον δείκτη μάζας σώματος.
Ο ακριβής βιοχημικός μηχανισμός πρόκλησης της βλάβης εδράζεται στον τρόπο με τον οποίο το ανθρώπινο σώμα επεξεργάζεται την ελεύθερη φρουκτόζη και το σιρόπι καλαμποκιού υψηλής φρουκτόζης. Όπως αναφέρεται στην επιστημονική ανασκόπηση του περιοδικού Clinical Nutrition, η φρουκτόζη εισέρχεται απευθείας στην πυλαία κυκλοφορία και μεταβολίζεται αποκλειστικά στο συκώτι, παρακάμπτοντας τα βασικά ρυθμιστικά βήματα της γλυκόλυσης, όπως τον ενζυμικό έλεγχο της φωσφοφρουκτοκινάσης. Αυτή η ανεξέλεγκτη εισροή ενέργειας ενεργοποιεί τους μεταγραφικούς παράγοντες SREBP-1c και ChREBP, οι οποίοι δίνουν εντολή για τη de novo σύνθεση λιπαρών οξέων.
Η συνεχής παραγωγή τριγλυκεριδίων προκαλεί συσσώρευση λίπους στα ηπατικά κύτταρα, οδηγώντας σε κυτταρικό στρες του ενδοπλασματικού δικτύου και τοπική αντίσταση στην ινσουλίνη. Η παρατεταμένη αυτή κατάσταση πυροδοτεί φλεγμονώδεις καταρράκτες με τη συμμετοχή κυτταροκινών, μετατρέποντας την απλή στεάτωση σε μη αλκοολική στεατοηπατίτιδα. Σε αυτό το στάδιο, η συνεχής καταστροφή των ηπατοκυττάρων ενεργοποιεί τους ινοβλάστες, οι οποίοι εναποθέτουν κολλαγόνο και δημιουργούν ουλώδη ιστό. Η εξέλιξη της ίνωσης οδηγεί αναπόφευκτα σε κίρρωση, απώλεια της αρχιτεκτονικής του οργάνου και τελικά σε ηπατική ανεπάρκεια.
Παράλληλα, πρέπει να διευκρινιστεί ότι η παρουσία του διοξειδίου του άνθρακα, το οποίο δημιουργεί τη φυσαλιδώδη υφή στα ανθρακούχα ποτά, δεν διαδραματίζει κανέναν ρόλο στην παθογένεια της ηπατικής βλάβης. Το ανθρακούχο νερό χωρίς προσθήκη γλυκαντικών ουσιών δεν επιβαρύνει το μεταβολικό μονοπάτι του ήπατος. Η τοξικότητα των αναψυκτικών οφείλεται αποκλειστικά στη χημική σύνθεση της συμπυκνωμένης ζάχαρης και στις μεταβολικές διαταραχές που αυτή προκαλεί κατά την επεξεργασία της από τα ηπατικά κύτταρα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Μικροπλαστικά: Προκαλούν και επιταχύνουν την ανάπτυξη εγκεφαλικών όγκων; Τι δείχνει νέα έρευνα και τι διευκρινίζει το BfR
- Εμετοί, διάρροιες και διαταραχές στην όραση από πέστο βασιλικού – Προειδοποίηση RASFF για σοβαρό κίνδυνο
- Οι άνθρωποι έκαναν χρήση ναρκωτικών πριν από 25.000 χρόνια – Ερευνητές ανακάλυψαν το ψυχοδραστικό φυτό που χρησιμοποιούσαν
- Πρόστιμο 1.000 ευρώ σε φούρνο στο κέντρο της Αθήνας, από την Περιφέρεια
- Ανάκληση μαμούθ 2,3 εκατομμυρίων συσκευασιών με καραμέλες – Υψηλός κίνδυνος πνιγμού για παιδιά
- Κοινό παυσίπονο στην εγκυμοσύνη συνδέεται με μικρότερες ωοθήκες και μήτρα στα κορίτσια
