Μια μεγάλη ευρωπαϊκή επιχείρηση με επίκεντρο ένα φερόμενο κύκλωμα παράνομης διακίνησης αλόγων αποκαλύπτει ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό σχέδιο απάτης, στο οποίο φέρεται να χρησιμοποιούνταν πλαστά διαβατήρια και παραποιημένα ή διπλά μικροτσίπ προκειμένου άλογα που δεν προορίζονταν για την τροφική αλυσίδα να εμφανίζονται ως ζώα κατάλληλα για σφαγή. Όπως σας ενημέρωσε το cibum, η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε στις 8 και 9 Σεπτεμβρίου σε τέσσερις ευρωπαϊκές χώρες, με σχεδόν 200 ερευνητές και εκπροσώπους αρμόδιων αρχών να συμμετέχουν στις έρευνες. Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία, πραγματοποιήθηκαν συνολικά 24 έρευνες σε Βέλγιο, Γαλλία, Ιρλανδία και Ολλανδία, ενώ περισσότερα από 1.000 άλογα ελέγχθηκαν ως προς την ταυτότητα, την προέλευση και την ευζωία τους.
Στο Βέλγιο συνελήφθησαν τρεις ύποπτοι. Σύμφωνα με τη βελγική Ομοσπονδιακή Αστυνομία, οι τρεις οδηγήθηκαν ενώπιον του ανακριτή στις 9 Σεπτεμβρίου, ο οποίος διέταξε την προσωρινή κράτηση δύο εξ αυτών, ενώ ο τρίτος αφέθηκε ελεύθερος υπό όρους. Κατά τις έρευνες κατασχέθηκαν μητρώα, τιμολόγια και μέσα επικοινωνίας, καθώς και περισσότερα από 100.000 ευρώ σε μετρητά.
Το σχέδιο του κυκλώματος για να σβήσουν την πραγματική ταυτότητα των αλόγων
Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται ένα σύστημα που, σύμφωνα με τις αρχές, μπορούσε να «σβήσει» ουσιαστικά την πραγματική ταυτότητα ενός αλόγου. Τα άλογα διαθέτουν διαβατήριο και ηλεκτρονικό μικροτσίπ, στοιχεία που επιτρέπουν στις αρμόδιες αρχές να παρακολουθούν την ταυτότητα, την προέλευση και το ιστορικό τους. Το ιστορικό αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία όταν πρόκειται να αποφασιστεί εάν ένα ζώο μπορεί να οδηγηθεί στη σφαγή και να χρησιμοποιηθεί για ανθρώπινη κατανάλωση.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, το κύκλωμα φέρεται να εκμεταλλευόταν τα συστήματα αυτά. Με πλαστά διαβατήρια, χρήση διπλών ή παραποιημένων μικροτσίπ και συχνές μετακινήσεις των ζώων εντός του Βελγίου αλλά και μεταξύ διαφορετικών ευρωπαϊκών χωρών, οι πραγματικές πληροφορίες για την προέλευση και το ιστορικό τους μπορούσαν να αποκρυφθούν. Με άλλα λόγια, ένα άλογο μπορούσε να εμφανιστεί με μια νέα «ταυτότητα», διαφορετική από εκείνη που αποκάλυπτε το πραγματικό ιστορικό του.
Αυτό είναι ιδιαίτερα κρίσιμο στην περίπτωση αλόγων κούρσας και αθλητικών αλόγων. Ορισμένα από αυτά έχουν λάβει φαρμακευτικές αγωγές κατά τη διάρκεια της αθλητικής τους ζωής και, ανάλογα με το ιστορικό και τις ουσίες που έχουν χορηγηθεί, μπορεί να έχουν αποκλειστεί από την ανθρώπινη τροφική αλυσίδα. Η έρευνα των βελγικών αρχών δείχνει ότι ακριβώς αυτή την αδυναμία του συστήματος φέρεται να εκμεταλλευόταν το κύκλωμα: άλογα που δεν προορίζονταν για τη διατροφική αλυσίδα μπορούσαν να παρουσιαστούν ως άλογα σφαγής.
Από άλογο χωρίς εμπορική αξία σε «άλογο κρεατοπαραγωγής»
Το οικονομικό κίνητρο φαίνεται επίσης να αποτελεί βασικό κομμάτι της υπόθεσης. Σύμφωνα με τη βελγική Ομοσπονδιακή Αστυνομία, ένα άλογο που υπό κανονικές συνθήκες είχε ελάχιστη ή μηδενική εμπορική αξία μπορούσε, αφού παρουσιαζόταν ως κατάλληλο για σφαγή, να αποκτήσει αξία περίπου 1.000 έως 1.500 ευρώ.
Οι αρχές εξετάζουν την υπόθεση ως ένα διεθνές δίκτυο, καθώς σημαντικές ποσότητες αλόγων φέρεται να μετακινούνταν από την Ιρλανδία προς άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Η έρευνα αποκάλυψε, σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, σημαντικές εξαγωγές αλόγων από την Ιρλανδία προς την Ευρώπη, με ένα μέρος τους να καταλήγει τελικά σε σφαγείο. Ένας έμπορος αλόγων από την Ανατολική Φλάνδρα φέρεται να είχε σημαντικό ρόλο στην υπόθεση και να συνεργαζόταν με πρόσωπα στην Ολλανδία, τη Γαλλία και την Ιρλανδία.
Το κρίσιμο ερώτημα: Πόσο κρέας μπήκε στην τροφική αλυσίδα;
Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο σοβαρό σκέλος της υπόθεσης για τη δημόσια υγεία. Η Europol αναφέρει ότι ορισμένα από τα άλογα ενδέχεται να διοχετεύθηκαν στην τροφική αλυσίδα χωρίς να είναι γνωστή η πραγματική προέλευση και το ιστορικό τους. Οι αρχές διερευνούν ακόμη τους τελικούς προορισμούς των ζώων που συνδέονται με το δίκτυο.
Επομένως, σε αυτή τη φάση δεν μπορεί να ειπωθεί ότι το κρέας από περισσότερα από 1.000 άλογα πέρασε στην αγορά. Τα περισσότερα από 1.000 ζώα είναι ο αριθμός των αλόγων που ελέγχθηκαν κατά τη διάρκεια της επιχείρησης και όχι ο αριθμός των ζώων για τα οποία έχει επιβεβαιωθεί παράνομη είσοδος στην τροφική αλυσίδα. Ωστόσο, οι αρχές αντιμετωπίζουν το ενδεχόμενο ως πραγματικό και αρκετά σοβαρό ώστε στην επιχείρηση να συμμετάσχουν όχι μόνο αστυνομικές αλλά και υγειονομικές και κτηνιατρικές αρχές για την ασφάλεια των τροφίμων.
Στο Βέλγιο συμμετείχε η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία για την Ασφάλεια της Τροφικής Αλυσίδας (FAVV/AFSCA), στη Γαλλία αρμόδιες υπηρεσίες για τα τρόφιμα και την κτηνιατρική, ενώ στην Ολλανδία συμμετείχε η υπηρεσία πληροφοριών και ερευνών της Αρχής Ασφάλειας Τροφίμων και Καταναλωτικών Προϊόντων.
Γιατί τα άλογα κούρσας δεν πρέπει να καταναλώνονται
Η διάσταση που αφορά τα άλογα κούρσας και γενικότερα τα αθλητικά άλογα είναι ιδιαίτερα σημαντική. Σύμφωνα με δημοσίευμα των Irish Times, άλογα από την Ιρλανδία που είχαν χρησιμοποιηθεί σε αθλητικές δραστηριότητες και είχαν αποκλειστεί από την τροφική αλυσίδα εξαιτίας των φαρμάκων που είχαν λάβει κατά τη διάρκεια της ζωής τους φέρεται να κατέληξαν σε ευρωπαϊκά σφαγεία, μεταξύ άλλων και στο Βέλγιο, όπου το κρέας τους υποβλήθηκε σε επεξεργασία για ανθρώπινη κατανάλωση.
Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα φαρμάκων για τα ζώα αυτά που δεν πρέπει να καταναλωθεί από άνθρωπο είναι η φαινυλβουταζόνη (phenylbutazone), ένα μη στεροειδές αντιφλεγμονώδες που χρησιμοποιείται στα άλογα. Η φαινυλβουταζόνη έχει συνδεθεί με σπάνιες αλλά σοβαρές αιματολογικές ανεπιθύμητες ενέργειες, μεταξύ των οποίων καταστολή του μυελού των οστών και απλαστική αναιμία. Η απλαστική αναιμία μπορεί να είναι απειλητική για τη ζωή, επειδή ο μυελός δεν παράγει επαρκή ερυθρά και λευκά αιμοσφαίρια και αιμοπετάλια.
Στην υπόθεση που ερευνά η Europol, το πρόβλημα είναι ακριβώς ότι η πλαστογράφηση της ταυτότητας και του ιστορικού ενός αλόγου μπορεί να εξαφανίσει από το σύστημα την πληροφορία ότι το ζώο είχε λάβει φάρμακα ή ότι είχε αποκλειστεί από την ανθρώπινη τροφική αλυσίδα.
Ιρλανδία: ένας από τους βασικούς κρίκους
Η Ιρλανδία βρίσκεται στο επίκεντρο της έρευνας, καθώς αποτελεί σημαντική πηγή των αλόγων που μετακινούνταν προς την ηπειρωτική Ευρώπη. Στις 8 και 9 Σεπτεμβρίου πραγματοποιήθηκαν έξι έρευνες σε κομητείες Galway, Kilkenny, Tipperary, Kildare, Dublin και Donegal. Οι ιρλανδικές αρχές συνεργάστηκαν με την Europol και τις βελγικές αρχές στο πλαίσιο της ευρύτερης έρευνας.
Η υπόθεση έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και λόγω του ιστορικού των σκανδάλων με το κρέας αλόγου στην Ευρώπη. Οι νέες έρευνες επαναφέρουν στο προσκήνιο το πρόβλημα της ιχνηλασιμότητας, καθώς ένα σύστημα που βασίζεται στην ακριβή ταυτότητα και το ιστορικό κάθε ζώου καθίσταται ευάλωτο εάν τα στοιχεία αυτά μπορούν να παραποιηθούν.
Στο μικροσκόπιο και η ασφάλεια των τροφίμων
Η Europol ενεργοποίησε για την υπόθεση και την τεχνογνωσία που έχει αναπτυχθεί στο πλαίσιο της Operation OPSON, της ευρωπαϊκής επιχείρησης κατά της διακίνησης παραποιημένων και μη ασφαλών τροφίμων και ποτών. Η συγκεκριμένη κίνηση είναι ενδεικτική της σοβαρότητας με την οποία αντιμετωπίζεται η υπόθεση. Δεν πρόκειται πλέον μόνο για παράνομη διακίνηση ή κακομεταχείριση ζώων, αλλά για πιθανή απάτη που μπορεί να επηρεάζει την ασφάλεια και την ιχνηλασιμότητα των τροφίμων.
Η Europol αναφέρει χαρακτηριστικά ότι η πρακτική αυτή υπονομεύει τα συστήματα ιχνηλασιμότητας που έχουν σχεδιαστεί για να προστατεύουν τόσο την ευζωία των ζώων όσο και την ασφάλεια των τροφίμων.
Η υπόθεση αποκαλύπτει έτσι έναν ιδιαίτερα επικίνδυνο μηχανισμό: εάν η ταυτότητα ενός ζώου μπορεί να αλλάξει στα χαρτιά και στα ηλεκτρονικά συστήματα, τότε μαζί με αυτήν μπορεί να «αλλάξει» και η διατροφική του κατηγορία. Ένα άλογο που δεν θα έπρεπε να βρίσκεται ποτέ στην τροφική αλυσίδα μπορεί, μέσω μιας πλαστής ταυτότητας, να εμφανιστεί ως νόμιμο ζώο σφαγής. Και αυτό ακριβώς είναι που καλούνται τώρα να αποκαλύψουν οι ευρωπαϊκές αρχές: όχι μόνο ποιοι πλαστογράφησαν τις ταυτότητες των αλόγων, αλλά και πόσα από αυτά τα ζώα κατάφεραν τελικά να περάσουν από το σύστημα ελέγχου και να μετατραπούν σε τρόφιμο.
Φωτογραφίες εντός άρθρου: europol
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
