Νέα πειραματική μελέτη εξετάζει για πρώτη φορά πώς επηρεάζει το μαγείρεμα σε air fryer τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων σε λαχανικά και αποκαλύπτει ότι η απάντηση δεν είναι τόσο απλή όσο θα περίμενε κανείς. Ερευνητές από το Ινστιτούτο Φυτοπροστασίας της Κινεζικής Ακαδημίας Γεωργικών Επιστημών και το Πανεπιστήμιο Nankai μελέτησαν τι συμβαίνει σε διαφορετικά φυτοφάρμακα όταν πατάτες και pak choi μαγειρεύονται σε air fryer, σε διαφορετικές θερμοκρασίες και για διαφορετικά χρονικά διαστήματα. Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο Journal of Agricultural and Food Chemistry, δείχνουν ότι η θερμότητα μπορεί να μειώσει αρκετά από τα υπολείμματα, όχι όμως με τον ίδιο τρόπο για όλες τις δραστικές ουσίες.
Μάλιστα, στα πρώτα στάδια του μαγειρέματος η συγκέντρωση ορισμένων φυτοφαρμάκων μπορεί να εμφανιστεί ακόμη και αυξημένη, πριν αρχίσει να μειώνεται όσο παρατείνεται η θερμική επεξεργασία. Η θερμοκρασία, ο χρόνος μαγειρέματος, η χημική συμπεριφορά του κάθε φυτοφαρμάκου αλλά και η απώλεια νερού από το τρόφιμο φαίνεται να παίζουν καθοριστικό ρόλο.
Μπορεί αρχικά να φαίνονται περισσότερα
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα της έρευνας ήταν ότι στα πρώτα στάδια του μαγειρέματος η συγκέντρωση αρκετών φυτοφαρμάκων αυξήθηκε. Σε ορισμένες περιπτώσεις η μετρούμενη συγκέντρωση ξεπέρασε ακόμη και το διπλάσιο της αρχικής. Αυτό δεν σημαίνει ότι το air fryer δημιουργεί περισσότερο φυτοφάρμακο. Η εξήγηση βρίσκεται στην απώλεια νερού. Καθώς το λαχανικό θερμαίνεται, αφυδατώνεται και μειώνεται το βάρος του. Εάν το φυτοφάρμακο δεν απομακρύνεται με τον ίδιο ρυθμό, η ποσότητά του ανά κιλό τροφίμου μπορεί να εμφανιστεί υψηλότερη, ακόμη και όταν η συνολική ποσότητα του υπολείμματος δεν έχει αυξηθεί. Πρόκειται επομένως για αύξηση της συγκέντρωσης και όχι για παραγωγή περισσότερου φυτοφαρμάκου.
Η εικόνα άλλαξε όσο συνεχιζόταν το μαγείρεμα. Για αρκετά από τα φυτοφάρμακα που εξετάστηκαν, η παρατεταμένη θέρμανση οδήγησε τελικά σε μεγαλύτερη απομάκρυνση ή αποδόμηση των υπολειμμάτων. Στις πατάτες καταγράφηκε γενικά σημαντική μείωση των υπολειμμάτων μετά το μαγείρεμα, ενώ και στο pak choi παρατηρήθηκε συνολικά τάση μείωσης. Η συμπεριφορά όμως δεν ήταν ίδια για όλες τις δραστικές ουσίες, γεγονός που δείχνει πόσο σημαντικές είναι οι χημικές ιδιότητες κάθε φυτοφαρμάκου.
Η αύξηση της θερμοκρασίας από τους 180 στους 200 βαθμούς Κελσίου επηρέασε επίσης τη συμπεριφορά ορισμένων ουσιών, χωρίς όμως η επίδραση να είναι ίδια σε όλες τις περιπτώσεις. Ο χρόνος μαγειρέματος παρέμενε επίσης καθοριστικός παράγοντας.
Τι συνέβη με τα πιο πτητικά φυτοφάρμακα
Μεταξύ των ουσιών που εξετάστηκαν ήταν το φώσιμ (phoxim) και το διχλωρβός (dichlorvos), δύο οργανοφωσφορικά εντομοκτόνα. Οι συγκεκριμένες ουσίες παρουσίασαν εντονότερη μείωση κατά τη διάρκεια της θέρμανσης, κάτι που συνδέεται με τη μεγαλύτερη πτητικότητά τους. Η θερμοκρασία του air fryer επηρέασε ιδιαίτερα τη συμπεριφορά τους, αν και και εδώ η διάρκεια του μαγειρέματος έπαιξε σημαντικό ρόλο.
Οι ερευνητές εντόπισαν παράλληλα ορισμένα φυτοφάρμακα στο εσωτερικό της συσκευής αλλά και στον θερμό αέρα που εξέρχεται από το air fryer. Το εύρημα αυτό δείχνει ότι μέρος των υπολειμμάτων μπορεί να απομακρύνεται από το τρόφιμο και να μεταφέρεται στο περιβάλλον της συσκευής, αντί να καταστρέφεται απαραίτητα. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για τις πτητικές ουσίες.
Το τηγάνισμα σε λάδι ήταν πιο αποτελεσματικό
Η έρευνα δεν περιορίστηκε στο air fryer. Οι επιστήμονες συνέκριναν τα αποτελέσματα και με το συμβατικό τηγάνισμα σε μεγάλη ποσότητα λαδιού. Στις συνθήκες που εξετάστηκαν, το βαθύ τηγάνισμα οδήγησε σε μεγαλύτερη μείωση των υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων από ό,τι το air frying.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, πιθανές εξηγήσεις είναι η άμεση επαφή του τροφίμου με το καυτό λάδι, η αποτελεσματικότερη μεταφορά θερμότητας και η δυνατότητα ορισμένων φυτοφαρμάκων να μετακινηθούν από το τρόφιμο στο λάδι. Το συγκεκριμένο εύρημα, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι το τηγάνισμα σε λάδι είναι συνολικά πιο υγιεινό από το air fryer. Η μελέτη αξιολόγησε τη συμπεριφορά των φυτοφαρμάκων και όχι το συνολικό διατροφικό προφίλ ή τις επιπτώσεις στην υγεία των δύο μεθόδων μαγειρέματος.
Νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of Agricultural and Food Chemistry στις 9 Σεπτεμβρίου 2026 εξετάζει τις μεταβολές των υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων σε πατάτες και baby bok choy κατά την επεξεργασία σε air fryer: Effects of Air Fryer Processing Conditions on Pesticide Residue Changes in Potatoes and Baby Bok Choy doi.org/10.1021/acs.jafc.6c10552
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- «Πυρά» καταναλωτών κατά δημοφιλούς σοκολάτας – Περιέχει χρωστική που μπορεί να επηρεάσει την προσοχή των παιδιών
- Φράουλες και ξηροί καρποί: Μπλόκο της Ευρωβουλής στην αύξηση ορίων φυτοφαρμάκου που επηρεάζει την ανάπτυξη του εγκεφάλου
- Φυτοφάρμακα: Πάνω από 400 εκατ. άνθρωποι δηλητηριάζονται κάθε χρόνο – «Θύμα» σχεδόν 1 στους 2 αγρότες
- Ηλεκτρικά αυτοκίνητα: Γιατί οι ασφαλιστικές αρχίζουν να «ανησυχούν» – Τι εκτοξεύει το κόστος
- ΔΕΠΥ: Το άγνωστο σύμπτωμα που «χτυπά» το έντερο
