Το Cibum αποτελεί εξειδικευμένο ενημερωτικό μέσο για θέματα ασφάλειας τροφίμων και βιομηχανίας τροφίμων. Το περιεχόμενο του παρόντος άρθρου προορίζεται αποκλειστικά για ενημερωτικούς σκοπούς. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
Μία ακόμη ανάκληση snack λόγω αυξημένης παρουσίας χημικού επιμολυντή που μπορεί να σχηματιστεί κατά την επεξεργασία φυτικών ελαίων καταγράφεται στην ευρωπαϊκή αγορά, λίγες εβδομάδες μετά την έναρξη ισχύος του νέου Κανονισμού (ΕΕ) 2026/1825 για τα μέγιστα επίπεδα 3-MCPD, εστέρων 3-MCPD και γλυκιδυλεστέρων λιπαρών οξέων στα τρόφιμα. Η τελευταία περίπτωση αφορά τα πατατάκια Samai Cassava Chips σε συσκευασία 57 g.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς ακυρώθηκε πρόστιμο σε ταβέρνα στη Σύρο – Η ασυνήθιστη υπόθεση με τα 3,5 κιλά σφυρίδας
Σε δημόσια προειδοποίηση που εξέδωσε στις 10 Σεπτεμβρίου 2026 η ελβετική Aggarwal AG αναφέρεται ότι κατά τον έλεγχο του προϊόντος διαπιστώθηκε υπερβολικά υψηλή περιεκτικότητα σε γλυκιδυλεστέρες λιπαρών οξέων (GE), εκφραζόμενους ως γλυκιδόλη και ζήτησε να σταματήσει η πώληση του προϊόντος και συνέστησε να μην καταναλωθεί.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανάκληση ποτηριών λόγω κινδύνου εγκαύματος – Νέα προειδοποίηση στην Ευρώπη
Την ίδια ημέρα η Aggarwal AG είχε εκδώσει ξεχωριστή προειδοποίηση για μπισκότα Parle-G, επίσης λόγω αυξημένων γλυκιδυλεστέρων. Τα δύο περιστατικά προστίθενται σε σειρά αντίστοιχων ανακλήσεων που έχουν καταγραφεί τους τελευταίους μήνες για τους ίδιους ή συγγενείς επιμολυντές: γαριδάκια με γλυκιδυλεστέρες και 3-MCPD, μπισκότα βουτύρου, noodles, μαργαρίνη, πατατάκια, ελαιόλαδα και άλλα μαγειρικά έλαια.
Οι γλυκιδυλεστέρες λιπαρών οξέων και οι εστέρες λιπαρών οξέων του 3-MCPD είναι επιμολυντές διεργασίας που μπορούν να σχηματιστούν κατά την επεξεργασία τροφίμων και ιδιαίτερα κατά τον εξευγενισμό φυτικών ελαίων σε υψηλές θερμοκρασίες. Η γλυκιδόλη, στην οποία μπορούν να μετατραπούν οι γλυκιδυλεστέρες μετά την κατάποση, θεωρείται γονοτοξική και καρκινογόνος. Στην προειδοποίηση για τα Cassava Chips αναφέρεται ότι αυξημένη ή μακροχρόνια πρόσληψη γλυκιδυλεστέρων μπορεί να ενέχει κίνδυνο για την υγεία.
Η χρονική συγκυρία παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη βιομηχανία τροφίμων. Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2026/1825 της Επιτροπής δημοσιεύθηκε στις 30 Ιουλίου 2026, τέθηκε σε ισχύ στις 19 Αυγούστου 2026 και τροποποίησε τον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/915 ως προς τα μέγιστα επίπεδα 3-MCPD, εστέρων λιπαρών οξέων του 3-MCPD και γλυκιδυλεστέρων λιπαρών οξέων σε ορισμένα τρόφιμα (διαβάστε παρακάτω ολόκληρο τονν κανονισμό). Η αλλαγή που ενδιαφέρει ιδιαίτερα τους παραγωγούς snacks, αρτοσκευασμάτων και άλλων μεταποιημένων προϊόντων είναι η επέκταση των μέγιστων επιτρεπτών επιπέδων σε σύνθετα τρόφιμα με περιεκτικότητα σε λίπος μεγαλύτερη από 5% και με προσθήκη φυτικών ελαίων ή λιπών, ιχθυελαίων ή ελαίων άλλων θαλάσσιων οργανισμών.
Για αυτά τα σύνθετα τρόφιμα προβλέπεται μέγιστο επίπεδο 1.000 μg/kg λίπους για τους γλυκιδυλεστέρες, εκφραζόμενους ως γλυκιδόλη. Για το άθροισμα 3-MCPD και εστέρων 3-MCPD εφαρμόζονται επίπεδα 1.250 ή 2.500 μg/kg λίπους, ανάλογα με την κατηγορία των ελαίων και λιπών που έχουν προστεθεί στο τρόφιμο. Οι αριθμητικές τιμές των 1.250, 2.500 και 1.000 μg/kg για τις αντίστοιχες κατηγορίες ελαίων και λιπών δεν εμφανίζονται για πρώτη φορά το 2026. Η ουσιαστική μεταβολή για πολλά μεταποιημένα τρόφιμα είναι ότι ο νέος Κανονισμός προβλέπει ρητά τον τρόπο εφαρμογής των μέγιστων επιπέδων και στα συγκεκριμένα σύνθετα προϊόντα. Οι σχετικές διατάξεις ισχύουν από τις 19 Αυγούστου 2026.
Διαφορετικό χρονοδιάγραμμα προβλέπεται για ορισμένες βρεφικές και παιδικές τροφές. Από την 1η Ιανουαρίου 2027, στα φυτικά έλαια και λίπη, στα ιχθυέλαια και στα έλαια άλλων θαλάσσιων οργανισμών που προορίζονται ειδικά για την παραγωγή βρεφικών τροφών και μεταποιημένων τροφών με βάση τα δημητριακά για βρέφη και μικρά παιδιά, το μέγιστο επίπεδο για το άθροισμα 3-MCPD και εστέρων 3-MCPD μειώνεται από 750 σε 500 μg/kg. Για τους γλυκιδυλεστέρες, εκφραζόμενους ως γλυκιδόλη, το αντίστοιχο όριο μειώνεται από 500 σε 250 μg/kg.
Από την ίδια ημερομηνία καθορίζονται επίσης επίπεδα στα ίδια τα βρεφικά τρόφιμα και στα μεταποιημένα τρόφιμα με βάση τα δημητριακά για βρέφη και μικρά παιδιά: 50 μg/kg για το άθροισμα 3-MCPD και εστέρων 3-MCPD και 25 μg/kg για τους γλυκιδυλεστέρες, εκφραζόμενους ως γλυκιδόλη. Οι συγκεκριμένες αλλαγές έχουν επομένως ημερομηνία εφαρμογής την 1η Ιανουαρίου 2027 και πρέπει να διαχωρίζονται από τις διατάξεις του Κανονισμού που εφαρμόζονται ήδη από τον Αύγουστο του 2026.
Για τις επιχειρήσεις τροφίμων, το ζήτημα μεταφέρεται πλέον στις προδιαγραφές της λιπαρής πρώτης ύλης και στον τρόπο με τον οποίο αυτές συνδέονται με το τελικό προϊόν. Το είδος του φυτικού ελαίου, ο τρόπος εξευγενισμού, η προέλευση, οι απαιτήσεις που έχουν συμφωνηθεί με τον προμηθευτή και τα αναλυτικά δεδομένα κάθε παρτίδας χρειάζεται να εξετάζονται σε σχέση με GE και 3-MCPD. Τα Πιστοποιητικά Ανάλυσης (Certificates of Analysis – CoA) μπορούν να παρέχουν μέρος αυτής της τεκμηρίωσης, εφόσον περιλαμβάνουν τις παραμέτρους που έχει καθορίσει η επιχείρηση βάσει της αξιολόγησης κινδύνου, ενώ η περιοδική αναλυτική επαλήθευση επιτρέπει τον έλεγχο των στοιχείων του προμηθευτή.
Οι ανακλήσεις που έχουν καταγραφεί σε chips, γαριδάκια, μπισκότα, noodles, μαργαρίνες και έλαια δείχνουν το εύρος των προϊόντων στα οποία μπορεί να προκύψει ζήτημα με αυτούς τους επιμολυντές. Με τις διατάξεις για τα σύνθετα τρόφιμα ήδη σε εφαρμογή και τις χαμηλότερες τιμές για συγκεκριμένες βρεφικές και παιδικές κατηγορίες να ακολουθούν την 1η Ιανουαρίου 2027, οι προδιαγραφές αγοράς φυτικών ελαίων, τα CoA και τα προγράμματα εργαστηριακής επαλήθευσης αποτελούν πλέον σημεία που οι υπεύθυνοι ποιότητας και προμηθειών χρειάζεται να εξετάσουν με βάση τις νέες απαιτήσεις.
