Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων και τη Βιομηχανία. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
Νέα υπόθεση με ντοματίνια από την Τουρκία καταγράφηκε στο ευρωπαϊκό σύστημα RASFF, με τις αναλύσεις να δείχνουν Acetamiprid σε επίπεδο 250% πάνω από το ανώτατο όριο και Indoxacarb κατά 2.000% υψηλότερα από το επιτρεπόμενο επίπεδο. Η Ρουμανία προχώρησε σε επίσημη δέσμευση του προϊόντος, ενώ οι ειδοποιήσεις για τουρκικές ντομάτες εμφανίζονται επανειλημμένα μέσα στο 2026.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Δύο πρόστιμα σε LIDL και ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗ σήμερα, για παραπλανητικές ενδείξεις και για τις αναγραφόμενες τιμές
Μία ακόμη σοβαρή υπέρβαση των ευρωπαϊκών ανώτατων ορίων υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων σε ντομάτες προέλευσης Τουρκίας καταγράφηκε στο ευρωπαϊκό Σύστημα Έγκαιρης Προειδοποίησης για Τρόφιμα και Ζωοτροφές (RASFF). Η κοινοποίηση υποβλήθηκε από τη Ρουμανία και αφορά ντοματίνια, στα οποίες οι εργαστηριακές αναλύσεις εντόπισαν τα φυτοφάρμακα Acetamiprid και Indoxacarb σε συγκεντρώσεις σημαντικά υψηλότερες από τα νόμιμα όρια.
Συγκεκριμένα, στις αναλύσεις της 9ης Σεπτεμβρίου το Acetamiprid βρέθηκε σε συγκέντρωση 0,21 mg/kg, ενώ το ανώτατο όριο υπολειμμάτων (MRL) για τις ντομάτες είναι 0,06 mg/kg. Πρόκειται για συγκέντρωση 3,5 φορές μεγαλύτερη από το MRL ή, διαφορετικά, υπέρβαση κατά 250% του νόμιμου ορίου. Το συγκεκριμένο MRL των 0,06 mg/kg περιλαμβάνεται και στον Κανονισμό (ΕΕ) 2026/876. Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η απόκλιση για το Indoxacarb, το οποίο ανιχνεύθηκε επίσης σε συγκέντρωση 0,21 mg/kg, έναντι MRL 0,01 mg/kg. Αυτό σημαίνει ότι η συγκέντρωση ήταν 21 φορές το ανώτατο επιτρεπόμενο επίπεδο, δηλαδή 2.000% πάνω από το όριο. Η υπόθεση χαρακτηρίστηκε στο RASFF ως δυνητικά σοβαρού κινδύνου και η Ρουμανία επέβαλε επίσημη δέσμευση στις συγκεκριμένες ντομάτες.
Οι δύο ουσίες δεν έχουν, ωστόσο, το ίδιο κανονιστικό καθεστώς στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Για το Acetamiprid εξακολουθούν να καθορίζονται MRL στα τρόφιμα μέσω του Κανονισμού 396/2005 και των τροποποιήσεών του. Τον Απρίλιο του 2026 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε τον Κανονισμό 2026/876, με τον οποίο τροποποιήθηκαν MRL για το Acetamiprid και άλλες δραστικές ουσίες. Για τις ντομάτες το όριο καταγράφεται στα 0,06 mg/kg.
Διαφορετική είναι η περίπτωση του Indoxacarb. Η έγκριση της δραστικής ουσίας στην ΕΕ έληξε στις 19 Δεκεμβρίου 2021 και δεν ανανεώθηκε, ενώ οι άδειες φυτοπροστατευτικών προϊόντων που την περιείχαν ανακλήθηκαν. Παράλληλα, η EFSA είχε εντοπίσει μη αποδεκτούς κινδύνους για σειρά υφιστάμενων MRL, μεταξύ αυτών και για τις ντομάτες, με αποτέλεσμα το ευρωπαϊκό όριο να μειωθεί στο όριο αναλυτικού προσδιορισμού των 0,01 mg/kg.
Η νέα κοινοποίηση έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά περιστατικών με φρέσκες ντομάτες από την Τουρκία μέσα στο 2026. Όπως είχε αναδείξει το Cibum σε προηγούμενο δημοσίευμά του, στις 23 Μαρτίου η Βουλγαρία κοινοποίησε RASFF για Acetamiprid και Indoxacarb, ενώ στις 28 Απριλίου ακολούθησε άλλη κοινοποίηση, επίσης για συνδυασμό των ίδιων δραστικών ουσιών. Στην υπόθεση του Μαρτίου, οι αναλύσεις είχαν δείξει Indoxacarb 0,041 mg/kg έναντι ορίου 0,01 mg/kg, δηλαδή επίπεδο 310% πάνω από το MRL, και Acetamiprid 0,132 mg/kg έναντι 0,06 mg/kg, δηλαδή υπέρβαση κατά 120%. Έναν μήνα νωρίτερα, στις αναλύσεις της 3ης Φεβρουαρίου, το Indoxacarb είχε βρεθεί στα 0,117 mg/kg, περίπου 11,7 φορές το επιτρεπόμενο επίπεδο.
Οι καταγραφές συνεχίστηκαν με κοινοποιήσεις στις 9 Απριλίου για Acetamiprid, στις 20 Απριλίου για Indoxacarb, στις 4 Μαΐου και στις 15 Ιουνίου επίσης για Indoxacarb. Στις 8 Σεπτεμβρίου, λίγες ημέρες πριν από τη ρουμανική ειδοποίηση, η Βουλγαρία ενημέρωσε την Ευρώοπη για Etoxazole και Indoxacarb σε φρέσκες τουρκικές ντομάτες. Η συχνότητα των περιστατικών αποτυπώνεται και στα συγκεντρωτικά δεδομένα: από το τελευταίο τρίμηνο του 2023 έως το τρίτο τρίμηνο του 2026 καταγράφονται 25 συνοριακές απορρίψεις RASFF για τουρκικά προϊόντα της κατηγορίας «άλλα λαχανικά», με τις περισσότερες αναφορές να αφορούν Indoxacarb, Acetamiprid και Formetanate. Η κορύφωση σημειώθηκε στο δεύτερο τρίμηνο του 2026, όταν καταγράφηκαν πέντε απορρίψεις.
Το ζήτημα έχει απασχολήσει επανειλημμένα και τις ελληνικές αρχές. Τον Οκτώβριο του 2024 είχαν καταστραφεί 200 τόνοι ντομάτας προέλευσης Τουρκίας λόγω υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων, υπόθεση που είχε αναδείξει το Cibum και για την οποία είχε τοποθετηθεί ο τότε υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Διονύσης Σταμενίτης. Ακολούθησε τον Νοέμβριο νέα απόρριψη φορτίου τουρκικής ντομάτας στα ελληνικά σύνορα, επιβεβαιώνοντας ότι οι μη συμμορφώσεις δεν αφορούν μόνο τους ελέγχους άλλων κρατών-μελών.
Της νέας κοινοποίησης RASFF για τα τουρκικά ντοματίνια, προηγήθηκαν εκτεταμένοι έλεγχοι από τις ρουμανικές αρχές σε εγκαταστάσεις αποθήκευσης λαχανικών στην κομητεία Ilfov. Οι επιθεωρητές έλεγξαν τέσσερις εταιρείες logistics που παραλάμβαναν, αποθήκευαν και διέθεταν λαχανικά προς μεγάλες εμπορικές πλατφόρμες. Οι αρχές επέβαλαν πρόστιμα συνολικού ύψους 24.000 λέι και διέκοψαν τη λειτουργία μιας επιχείρησης με ψυκτική αποθήκη και μονάδα συσκευασίας.
Από τους συγκεκριμένους ελέγχους δεσμεύθηκαν από την εμπορία 15.364 κιλά εισαγόμενων λαχανικών. Μεταξύ των προϊόντων που βρίσκονταν στις εγκαταστάσεις ήταν ντομάτες, ντοματίνια, πιπεριές, αγγουράκια και λευκό λάχανο. Βασική παράβαση που διαπίστωσαν οι ελεγκτές ήταν η παραποίηση της δηλωμένης προέλευσης προϊόντων, με κόκκινες πιπεριές kapia από το Ουζμπεκιστάν να εμφανίζονται ως προϊόντα ρουμανικής προέλευσης.
Οι επαναλαμβανόμενες κοινοποιήσεις εντάσσονται σε ένα αυστηρότερο πλαίσιο ελέγχου των εισαγωγών. Οι αποστολές ορισμένων τουρκικών λαχανικών υπόκεινται σε αυξημένους επίσημους ελέγχους για υπολείμματα φυτοφαρμάκων, με τη σχετική συχνότητα φυσικών ελέγχων να αναφέρεται στο 20% στο ισχύον πλαίσιο του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/1793.
