Η ηλικία αυξάνει τον κίνδυνο ελλείψεων, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι χρειάζεστε κάθε διαφημιστικό συμπλήρωμα στο ράφι του φαρμακείου
Τα διατροφικά συμπληρώματα έχουν γνωρίσει έκρηξη στη χρήση τους τα τελευταία χρόνια, με βιταμίνες, μέταλλα και διάφορα σκευάσματα να διαφημίζονται ως απλός τρόπος ενίσχυσης της ενέργειας, της ανοσολογικής λειτουργίας, της υγείας του εγκεφάλου ή ακόμα και της μακροζωίας. Για τους περισσότερους υγιείς ανθρώπους με ικανοποιητική διατροφή, η πραγματικότητα είναι πιο άχαρη, καθώς τα περισσότερα συμπληρώματα δεν προσφέρουν μετρήσιμο όφελος και ορισμένα δεν είναι χωρίς κίνδυνο. Για τους ηλικιωμένους όμως η εικόνα είναι πιο σύνθετη, καθώς η γήρανση φέρνει αλλαγές που αυξάνουν πραγματικά τον κίνδυνο ελλείψεων, όπως μειωμένη όρεξη, προβλήματα στοματικής υγείας που δυσκολεύουν το μάσημα, χρόνιες παθήσεις και φάρμακα που επηρεάζουν την απορρόφηση θρεπτικών συστατικών. Η κρίσιμη ερώτηση δεν είναι αν τα συμπληρώματα είναι «καλά» ή «κακά» αλλά αν κάποιος έχει συγκεκριμένη έλλειψη και αν το συμπλήρωμα είναι ο ασφαλέστερος τρόπος να την αντιμετωπίσει.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ποια λαχανικά και φρούτα δεν πρέπει να βάζετε στο ψυγείο – Και ποια χαλάνε αν τα αφήσετε έξω
Η βιταμίνη Β12 είναι ένα από τα πιο σαφή παραδείγματα ανάγκης συμπλήρωσης σε μεγαλύτερες ηλικίες. Η έλλειψή της γίνεται συχνότερη με την ηλικία επειδή το στομάχι παράγει λιγότερο οξύ, που είναι απαραίτητο για να απελευθερωθεί η Β12 από τις τροφές. Χαμηλά επίπεδα Β12 μπορεί να προκαλέσουν αναιμία, κόπωση, νευρολογικά προβλήματα, μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα και μερικές φορές προβλήματα μνήμης. Ορισμένα φάρμακα, όπως η μετφορμίνη για τον διαβήτη και οι αναστολείς αντλίας πρωτονίων για το γαστροοισοφαγικό, αυξάνουν περαιτέρω τον κίνδυνο. Το φυλλικό οξύ είναι επίσης σημαντικό, ιδίως για τον σχηματισμό ερυθρών αιμοσφαιρίων και την παραγωγή DNA, ενώ χαμηλά επίπεδά του αυξάνουν την ομοκυστεΐνη, ένα βιοδείκτη που έχει συνδεθεί με καρδιαγγειακή νόσο και γνωστική έκπτωση. Αξίζει να σημειωθεί ότι η έλλειψη Β12 πρέπει να αποκλειστεί πριν χορηγηθεί φυλλικό οξύ μόνο του, γιατί το φυλλικό μπορεί να βελτιώσει ορισμένα αιματολογικά σημεία ενώ η νευρική βλάβη από έλλειψη Β12 συνεχίζεται.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ποιο παγωτό από σούπερ μάρκετ είναι πραγματικά υγιεινό
Πρωτεΐνη, ασβέστιο και τα συμπληρώματα που κάνουν κακό
Ένα από τα πιο παραμελημένα θρεπτικά συστατικά στη μεγαλύτερη ηλικία είναι η πρωτεΐνη. Πολλοί ηλικιωμένοι τρώνε λίγο κρέας, ψάρι, αυγά, γαλακτοκομικά ή όσπρια, και αυτό συμβάλλει στη σαρκοπενία, δηλαδή την απώλεια μυϊκής μάζας που αυξάνει τον κίνδυνο πτώσεων, αδυναμίας και απώλειας αυτονομίας. Οι ειδικοί συστήνουν περίπου 1 έως 1,2 γραμμάρια πρωτεΐνης ανά κιλό σωματικού βάρους ημερησίως για υγιείς ηλικιωμένους, με υψηλότερες ποσότητες κατά την ασθένεια ή ανάρρωση. Ασβέστιο και μαγνήσιο είναι σημαντικά για τα οστά, τους μύες και τη νευρική λειτουργία, αλλά προτιμότερο είναι να προέρχονται από τροφές παρά από συμπληρώματα. Τα πολυβιταμινούχα σκευάσματα μπορεί να είναι χρήσιμα για ηλικιωμένους με πολύ φτωχή διατροφή, αλλά σε μεγάλη μελέτη τριών αμερικανικών ομάδων η καθημερινή λήψη τους δεν συνδέθηκε με χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς να διαλέγετε φρέσκο σολομό – Αυτά είναι τα σημάδια που κανείς δεν σας είπε να προσέχετε
Η υπερβολική συμπλήρωση μπορεί να είναι επιβλαβής. Υψηλές δόσεις βιταμίνης D ή βιταμίνης Α μπορούν να προκαλέσουν τοξικότητα. Ο σίδηρος δεν πρέπει να λαμβάνεται χωρίς επιβεβαιωμένη έλλειψη. Ορισμένα αντιοξειδωτικά συμπληρώματα σε υψηλές δόσεις, ιδίως βήτα-καροτένιο και βιταμίνη Ε, έχουν συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο θανάτου σε ορισμένους πληθυσμούς σύμφωνα με ανασκόπηση Cochrane. Η ορθή προσέγγιση ξεκινά από τη διατροφή και όχι από τα χάπια, λαμβάνοντας υπόψη όρεξη, αλλαγές βάρους, ιατρικές παθήσεις, φάρμακα και αν ο ηλικιωμένος έχει επαρκή υποστήριξη για να ψωνίζει, να μαγειρεύει και να τρώει καλά. Το καλύτερο συμπλήρωμα είναι αυτό που απαντά σε μια πραγματική ανάγκη και όχι αυτό με την πιο εντυπωσιακή υπόσχεση στην ετικέτα.
